

AB üyesi Macaristan, gözlemci üye statüsünde bulunduğu Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) gayri resmi zirvesine 21 Mayıs’ta ev sahipliği yaptı.
Türkiye, Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan, Kırgızistan ve ev sahibi Macaristan’ın katıldığı zirveye TDT’nin gözlemci üyesi statüsünde bulunan Kıbrıs Türk yönetimini katılmaması dikkat çekti.
Resmi açıklama yapılmamasına karşın, Macaristan’ın AB’nin ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile Yunanistan’ın tepkilerine maruz kalmamak için Kıbrıs Türk lider Ersin Tatar’ı davet etmekten kaçındığı değerlendiriliyor.
TDT gayri resmi zirvesi ilk defa kuruluşa gözlemci üye olan bir ülke topraklarında gerçekleşmesi açısından önemli oldu.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Türkiye ve Türk dünyası ile olan yakın ilişkileri sayesinde Macaristan’ın 2018 senesinde TDT’ye gözlemci üye olmasını sağladı.
Coğrafi olarak TDT ülkelerinden çok uzakta olmasına karşın, kökenleri nedeniyle bu organizasyona katılan Macaristan, özellikle son yıllarda örgütün resmi ve gayri resmi tüm toplantılarında aktif olarak bulunmaya özen gösterdi.
Macaristan’ın gayri resmi TDT zirvesine ev sahipliği, bu süreçteki en önemli faaliyeti olarak kayıtlara geçti.
Budapeşte’de düzenlenen ve tam üyeler ve gözlemci üyelerin katılımına açık zirvenin önde gelen soru işaretleri arasında TDT’ye 2022’de gözlemci üye olarak katılan “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti”nin davet edilip edilmeyeceği oldu.
Sorunun yanıtı 21 Mayıs’ta ortaya çıktı. Daha önce resmi ve gayri resmi toplantılarına katılan Kıbrıs Türk toplumu lideri Ersin Tatar, Macaristan’daki toplantıda yer almadı.
Tatar, 2024 Temmuz ayında Azerbaycan tarafından Şuşa’da düzenlenen gayri resmi zirve ve 2024 Kasım ayında Kırgızistan tarafından düzenlenen zirvelere gözlemci üye olarak katılmıştı.
Macaristan neden davet etmedi?
Azerbaycan, Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’dan oluşan TDT’ye Macaristan, Kuzey Kıbrıs Türk devleti ve Türkmenistan gözlemci üye olarak katıldılar.
Kuzey Kıbrıs yönetiminin “KKTC” adıyla organizasyona gözlemci üye olması, dünyada sadece Türkiye tarafından tanınan devletin uluslararası görünürlüğü açısında çok önemli bir adım olarak görüldü. KKTC lider Ersin Tatar, geçen sene Azerbaycan ve Kırgızistan’daki zirvelere katıldı ve aile fotoğrafında yer aldı.
Tatar’ın Macaristan zirvesinde yer almamasının en önemli nedeni ise ev sahibi ülkenin AB’nin tam üyesi olması.
AB ile hemen hemen tüm iç ve dış politik konularda ters düşen Macaristan’ın bu zirveye Kıbrıs Türk tarafını davet ederek aynı organizasyonda yer aldığı Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan’ın tepkisini çekmek istemediği; ayrıca AB Komisyonu’yla zaten fırtınalı ilişkisine yeni bir gerilim unsuru katmak istemediği değerlendiriliyor.
Macaristan, 2 Mayıs’ta Kuzey Kıbrıs’ta TDT tarafından düzenlenen “Aksakallılar Konseyi” toplantısına da katılmamıştı.
Orban yönetiminin, değerler ve temel politik hedefler açısından sürekli gerilim içinde olduğu AB ile Kıbrıs meselesi nedeniyle yeni ve daha büyük bir tartışmaya girmek istemediği için Kıbrıs Türkeri’ne davet iletmediği kaydediliyor.