Küresel ticarette ‘kedi-fare oyunu’…

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden göreve başlamasıyla birlikte, küresel ticaret sisteminde sert dalgalanmalar gözlemleniyor. Trump’ın neredeyse tüm dünyaya karşı başlattığı gümrük savaşları, ABD ve pek çok ülkenin borsa endekslerinde baskı yaratıyor. 9 Temmuz’da yürürlüğe girmesi beklenen yeni gümrük tarifeleri, son anda Beyaz Saray tarafından 1 Ağustos’a ertelendi. Ancak bu kez önceki ertelemelerden farklı olarak daha kararlı bir tutum sergilendi. Beyaz Saray’ın 24 ülkeye gönderdiği mektuplarda tarife oranları ve kapsama dair detaylar paylaşıldı.

Hangi ülkelere hangi tarifeler uygulanacak?

Trump, çelik ve alüminyum ithalatına yüzde 50, otomotiv ürünlerine yüzde 25 ve diğer ürün gruplarına yüzde 10 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Avrupa Birliği’ne (AB) gönderilen mektupta ise, 1 Ağustos itibarıyla tüm ürünlerde sektörel tarifelere ek olarak yüzde 30 gümrük vergisi uygulanacağı bildirildi. AB Komisyonu buna karşılık olarak, 21 milyar avroluk misilleme paketini hazırlarken, 72 milyar avro değerindeki ikinci bir liste üzerinde çalışıyor. AB, müzakerelerin başarısız olması durumunda ABD’ye güçlü ve orantılı bir karşılık vermeye hazırlanıyor. Trump ayrıca, Kanada ürünlerine sektörel vergiler dışında yüzde 35, Brezilya’ya yüzde 50 oranında ek tarife getireceklerini duyurdu. AB ve Meksika için yüzde 30, eczacılık ürünlerinde ise yüzde 200’e varan oranlar gündemde. Türkiye dahil bazı ülkelere uygulanan yüzde 10’luk tarifelerin ise yüzde 15-20 seviyesine çıkarılması planlanıyor. ABD tarafından, Meksika’ya yüzde 30, Japonya ve Güney Kore’ye yüzde 25, Güneydoğu Asya ve Afrika’daki birçok gelişmekte olan ülkeye ise yüzde 25 ile yüzde 40 arasında değişen oranlarla tarifeler getiriliyor. Ayrıca Malezya, Endonezya, Tayland, Güney Afrika, Bosna-Hersek, Sırbistan gibi ülkelere de detaylı tarifeler açıklandı. BRICS üyelerine ise yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulanacağı bildirildi. Oranlara bakıldığında, tarifelerin hem bazı ürün gruplarına, hem de ülkelere özel olduğunu görüyoruz. ABD’nin gümrük tarifeleri mevzusu o kadar geniş bir ölçeğe yayıldı ki başlangıçta ABD-Çin arasında olan gerilim gölgede kaldı.

Piyasalar belirsizlikten nasıl etkilendi?

2025’in ilk yarısında piyasalar, tarife haberlerinin gölgesinde hareket etti. Gümrük vergilerine dair her yeni açıklama, kısa vadeli dalgalanmalara yol açtı. İlk tepkilerde piyasalardaki dalgalanma artsa da, zamanla piyasalarda bir bağışıklık geliştiği gözlemlendi. Yeni ve yüksek tarifelerinin uygulanması, ABD’de fiyatları ve enflasyonu artıracaktır. Misilleme durumunda ise diğer ülkelerde de benzer fiyat artışları beklenebilir. Bu da üretici ve tüketici fiyatlarını küresel ölçekte yukarı çekecek bir zincirleme etki yaratabilir. Tarifelerin gündeme geldiği günlerde Avrupa borsalarında da kayıplar yaşandı. FTSE 100, DAX 40, FTSE MIB 30 ve CAC 40 endekslerinde düşüşler gözlemlendi. Yüksek vergilerin küresel büyümeyi ve şirket karlılıklarını baskılayabileceği yönünde güçlü beklentiler var. Ancak net bir öngörüde bulunmak için hala erken.