Cumhurbaşkanı
Mustafa Akıncı ile Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu,
Cumhurbaşkanlığı’ndaki görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı
düzenledi.
Akıncı
konuşmasına Şırnak’ta şehit düşen askerler için Türkiye’nin üzüntüsünü derinden
paylaştığını belirterek başladı ve Çavuşoğlu vasıtasıyla Türkiye’ye başsağlığı
dileklerini iletti. İlk önce heyetler arası
görüştüklerini, daha sonra Başbakan, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri
Bakanı’nın da katılıp, ardından muhalefet parti başkanlarıyla süreci
değerlendirdiklerini anlatan Akıncı, son dönemlerde Meclis’teki partilerle ve
Türkiye’deki yetkililerle iyi bir diyaloğun oluştuğunu aktardı. Son gelinen
aşamada, aynı noktada buluşulduğunu kaydeden Akıncı, artık Kıbrıs’ta çözüm
vaktinin geldiğini ve 50 yıldır süren müzakerelerin bir yere bağlanmasının şart
olduğunu söyledi. Buna karşılık ön koşullarla bir sürecin ilerletilmesini
mümkün olmadığını kaydeden Akıncı, son müzakerelere Rum tarafının ön koşulla
geldiğini ve bugün hâlâ aynı noktada bulunduğunu anlattı.
“Çözüm odaklı değil”
Rum
tarafınca sergilenen tavrın, 11 Şubat 2014 mutabakatına ve Cenevre
deklarasyonuna da aykırı olduğunu kaydeden Akıncı, bunun çözüm odaklı da
olmadığını ifade etti.
11
Şubat 2014 belgesinin, 6 başlığın tümünün ilintili konuşulmasını öngördüğünü
belirten Akıncı, Türk tarafının bu anlayışa hep sadık kaldığını, bugün bir kez
daha KKTC ve TC’nin ayı noktada olduğunun saptandığını ifade etti.
“Cenevre’ye ön koşulsuz gitmeye, her konuyu görüşmeye hazırız”
Akıncı,
“Biz Cenevre’ye ön koşulsuz gitmeyi her konuyu görüşmeye hazırız. Tüm
başlıkları ile. Ama ‘Filan başlığı öne çıkaralım, önce güvenlik ve garantileri
halledelim, toprağı bitirelim, sonra diğer 4 başlığa bakarız’ demek
mutabakatlara aykırıdır ve bizi bir sonuca götürmez” ifadelerini
kullandı. BM Genel Sekreteri Guterres’in davetine ve Rum liderle 4 Haziran’da
New York’ta bir araya gelmeye olumlu yanıt verdiklerini hatırlatan Akıncı,
olumlu yaklaşımın yansımasını Rum tarafının da göstermesi ve ön koşulsuz ve
mutabakatlara bağlı kalarak Türk tarafıyla bir araya gelmeyi ve Cenevre’de
buluşmayı kabul etmesi gerektiğini bildirdi.
Cumhurbaşkanı
Akıncı, kendisinin de Anastasiadis’le aynı yaş kuşağının insanları olduklarını
söyleyerek, bu neslin artık çözüm için son şansı olduğunu belirtti ve büyük
resme odaklanılmasının başarıyı getireceğini ifade etti.
“Umarım Sayın Anastasiadis de benimle aynı noktada olur”
Niyet
ve iradenin söz konusu olduğunu ve Türk tarafının bu iradeyi göstermeye hazır
olduğunu vurgulayan Akıncı, çözümün sadece Kıbrıslıları değil bölgede, Doğu
Akdeniz’deki enerji işbirliği alanı, TC-Yunanistan ve TC-AB ilişkilerini de
olumlu yönde etkileyeceğini söyledi ve Rum lider Anastasiadis’in de kendisiyle
aynı noktada olmasını diledi.
Akıncı,
Çavuşoğlu’na yapıcı tutumu için teşekkür etti.
Çavuşoğlu: Enerjimizi çözüme harcamak istiyoruz
Türkiye
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuğoğlu da Şırnak’ta helikopter kazasında şehit
olanlara Allah’tan rahmet, ailelerine ve Türk milletine başsağlığı diledi.
Kıbrıs
müzakere sürecinde yer yer tıkanma ve aralar olduğuna işaret eden Çavuşoğlu,
her seferinde KKTC ile birlikte olduklarını, Rum tarafının süreci baltalamak
için attığı adımlardan sonra müzakere sürecinin devamının Kıbrıs Türk tarafı ve
Türkiye’nin yapıcı yaklaşımı sayesinde olduğunu anlattı.
Çavuşoğlu,
11 Şubat 2014 belgesi ve parametreleri ile 12 Ocak 2017 Cenevre sonuç
bildirgesinin parametrelerini sulandıran önerilerde bulunmanın süreci
baltalayacağı gibi; bunları öne sürerek iç siyasete oynamanın da tüm tarafların
enerjisini boşa harcayan “beyhude çabalar” olduğunu dile getirdi.
“Enerjimizi
çözüme harcamak istiyoruz” diyen Çavuşoğlu, iç politik kaygılardan kaynaklanan
çıkar peşinde koşmamak gerektiğini söyleyerek, Rum tarafının amacının, kabul
edilmez ön şartları ortaya koyarak eğer bir sonuç sağlanmazsa suçu Türk
tarafına atmak olduğunu vurguladı.
Hem
Türk tarafı hem dünyanın bunu çok iyi gördüğünü belirten Çavuşoğlu, Rum
tarafının bu çabalardan vazgeçmesini istediklerini, bunların iyi niyetli
çabalar olmadığını ifade etti.
İç
politika kaygılarından dolayı mutabakatlara rağmen Türk tarafının siyasi
eşitliğini inkâr eden açıklamaların da süreci olumsuz etkileyen kabul edilemez
açıklamalar olduğunu kaydeden Türkiye Dışişleri Bakanı, Kıbrıs Türk tarafı ve
Türkiye’nin hiçbir ön şart olmadan Cenevre’ye gitmeye hazır olduğunu söyledi.
“Ön koşulları kabul etmemiz mümkün değil”
BM
nezdinde de bu düşünceleri paylaştıklarını anlatan Çavuşoğlu, bunun Türkiye’nin
tüm muhataplarına söylendiğini ve ön koşulları kabul etmenin mümkün olmadığını
açıkladı.
Hidrokarbon: Rum tarafı süreci baltalayacak bu adımdan vazgeçmeli
Çavuşoğlu,
“Her şartta KKTC ve Kıbrıs Türk halkının yanında olmaya devam edeceğimizi bir
kere daha vurgulamak isterim. Rum tarafının tek taraflı gerçekleştirmeyi
planladığı hidrokarbona yönelik adımlar hem çözüm çabalarını baltalayacak hem
de bölgede gerilimlere yol açacaktır. Rum tarafı tek taraflı ve süreci
baltalayacak bu adımlardan vazgeçmelidir” şeklinde konuştu.
“Tam mutabakat var”
Süreçle
ilgili atılacak adımlar ve izlenecek yolla ilgili hem KKTC’nin kendi
içerisinde, hem de TC ile KKTC arasında tam bir mutabakat bulunduğunu söyleyen Çavuşoğlu,
Akıncı’ya yapıcı tavrı ve işbirliği için teşekkür etti.
Sorular
Akıncı
ve Çavuşoğlu, ortak basın toplantılarında gazetecilerin sorularını da
yanıtladı.
“4
Haziran tarihinin artık müzakerelerde son bir şans denemesi olacağı ve iki
liderin New York’taki toplantısının Cenevre’yle sonuçlandırılmazsa ne tür
adımlar atılacağının” sorulması üzerinde Akıncı, iyi niyetle ve sonuç almak
için New York’a gidileceğini, Kıbrıs Türk tarafının zemininin sağlam olduğunu
ve ne istediğini bildiğini söyledi.
Daha
önce varılan mutabakatlara uygun şekilde sonuç almaya odaklandıklarına işarete
eden Akıncı, New York’un BM Özel Danışmanı Eide’nin mekik diplomasisinin sonuç
vermediği için gündeme geldiğini ve bunun beklenen olasılıklardan biri olduğunu
ifade etti.
“Başarısızlık üzerine varsayım yapmak doğru değil”
New
York’un sonuç üretmesini hedeflemek zorunda olduklarını kaydeden Akıncı,
şimdiden pazar akşamı yapılacak yemeğin başarısızlığı üstünden varsayım
yapmanın doğru olmayacağını, kendi beklentisinin ve arzusunun Rumların ön
koşullardan vazgeçmesi olduğunu anlattı.
Cumhurbaşkanı
Akıncı, “Tavırlarının ön koşul olmadığını anlamak istemeyen bir tek kendileri
kaldı” şeklinde konuştu ve pazar akşamını bekleyip, daha sonra sonucu her
düzeyde değerlendireceklerini aktardı.
Mevlüt
Çavuşoğlu da aynı soruyu, süreçte tıkanma olduğunu, bir önceki Cenevre sonuç
bildirgesinde sürecin Adada iki tarafın müzakereleri sürdürmesinin
gerekliliğinin belirtilmesine rağmen, 4 konuda hiç yakınlaşma ve kapanma
olmadığını söyleyerek yanıtladı.
“New York’a gidip, olacak veya olmayacak karar vermemiz gerek”
Çavuşoğlu
“Artık Cenevre’ye gidip, olacak veya olmayacak karar vermemiz gerekiyor.
İlelebet böyle gitmemeli. Son fırsat penceresi… Biz ön şart koymuyoruz.
Beklentimiz Rumların ön şartı kaldırıp Cenevre’ye gitmesi. Genel Sekreterin
görevini en iyi şekilde yapacağına inanıyorum” dedi.
“Hidrokarbon konusunda bizim de atacağımız adımlar olacaktır”
18
Temmuz’da Rum tarafının Total şirketine yaptıracağı hidrokarbon
araştırmalarının hatırlatılması üzerine Çavuşoğlu, Türkiye Cumhuriyeti olarak
tüm mesajlarda Rum kesimini, şirketleri ve şirketlerin merkezi olan ülkelerdeki
muhataplarını uyardıklarını ve çözüm olmadan Rum tarafının tek taraflı
faaliyetlerine alet olmamalarını istedikleri hatırlattı.
Tek
taraflı adımların süreci olumsuz etkileyeceğini, gerginliğe yol açacağını ve
Kıbrıs Türk tarafının Ada açıklarındaki haklarını görmezden gelen bir yaklaşım
olacağını anlatan Çavuşoğlu, “Bu tek taraflı adımlardan vazgeçmezlerse TC
olarak atacağımız adımlar olacaktır… Arzumuz Rum tarafının tek taraflı
adımlardan vazgeçmesidir” diye konuştu.
“Adada
Türk askeri varlığı olmadan bir çözüm mümkün müdür?” şeklindeki soruyu da
yanıtlayan Çavuşoğlu, her konuda anlaşma olmuş ve garanti ve güvenlik
konularında sorun varmış ve bunun sorumlusu da TC’ymiş gibi davranılmasının
doğru olmayacağını kaydetti.
“Adada sorun olmamışsa Türk askerinin sayesindedir”
Çavuşoğlu
“Sıfır asker, sıfır güvenlik” diyerek olmayacağını, bunun günün şartlarına
adapte edilebilmesinin ancak 5’li konferansla olabileceğini kaydederek, bugüne
kadar Adada bir sorun yaşanmamışsa bunun Türk askeri varlığı sayesinde olduğunu
vurguladı.
Cumhurbaşkanı
Akıncı da aynı soruya karşılık, güvenlik ve garanti konusunun geçmişte hiçbir
müzakere döneminde konu olmadığını, ilk defa KKTC ve TC’nin “diğer konular gibi
onu da konuşalım” dediğini söyledi.
“Sıfır asker sıfır güvenlik denirse konuşulacak birşey kalmaz”
Bugünün
gerçeklerine uyarlanabilecek konuların tartışılabileceğini, hatta tartışılmaya
başlandığını anlatan Akıncı, 49 yıldan bu yana ilk defa 5’li konferans
toplandığını fakat toptancı yaklaşımlarla “Sıfır asker sıfır güvenlik”
denilmesi halinde konuşulacak bir şey kalmayacağını bildirdi.
Akıncı: Sayıca az Kıbrıslı Türklerin daha çok güvenlik kaygısı vardır
Olaylara
gerçekçi ve makul düzeyde yaklaşılması gerektiğini anlatan Akıncı, “Son 2 yılda
biz bir ilke koyduk: Bir tarafın güvenlik ihtiyacının karşılanması diğer taraf
için tehdit algısı oluşturmamalı. Burada makul olanı arayıp bulmak lâzım.
Endişe içinde olan sadece Rum toplumu değil, bu adada sayıca az olan Kıbrıslı
Türklerin daha fazla güvenlik ihtiyacı vardır. Kıbrıs’ta bir çözüm her iki
tarafın da eşitliği, özgürlüğü ve güvenliğini içermelidir” dedi.
TC
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da Kıbrıs Türk halkının eskisinden daha fazla
güvenlik ve garantiye ihtiyacı olduğu görüşüne katıldığını belirterek,
özellikle Kıbrıslı Türklerin Güney’de karşılaştığı bazı olayların ve bunlarla
ilgili süreçlerin işlememesine işaret etti.
Çavuşoğlu
başka bir soruya karşılık da Kıbrıs konusu, Ege ve Yunanistan’la ikili konular
hakkında her zaman en üst düzeyde görüşmeleri sürdürdüklerini ve diplomasiyi
sonuna kadar işletmek kararlılığında olduklarını söyledi.
“Şu an önümüzde a planı var”
Çavuşoğlu,
“Kıbrıs konusunda şu an önümüzde A planı var, Kıbrıs’ta çözüm süreci… Biz
tamamen buna odaklandık. Bu sürecin olumlu ya da olumsuz sonuçlanmasına
odaklandık. Olmazsa B ve C planına bakarız… Şimdi önemli olan A planını
işletmektir” diyerek sözlerini tamamladı.