“Gerginlik çatışmaya doğru tırmanabilir”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Doğu
Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr.
Ahmet Sözen, Doğu Akdeniz’de oluşabilecek bir tansiyonun hiç beklenmedik bir
anda çatışmaya tırmanabileceğini, 1996 yılındaki Kardak Krizi’nden farklı bir
şekilde kimsenin de buna karışmayacağı yönünde kaygıları olduğunu belirtti.

Sözen,
BM’nin Kıbrıs’taki rolünün “iyi niyet misyonu” olduğunu belirterek, bu
yetkisinden dolayı masaya iki tarafı yakınlaştırıcı resmi öneri dahi sunma
hakkına sahip olmadığını kaydetti. Sözen, BM’nin Kıbrıs konusunda arabulucu
dahi olmadığı görüldüğü zaman çok fazla ümitlenilememesi gerektiğini söyledi.

Sözen,
Güney’de yapılacak olan seçimde seçilenin hangi partiye mensup olduğunun önem
taşıdığına dikkat çekerek, her zaman söylendiği gibi Kıbrıs meselesinin başka
bir bahara kalacağını, başka baharın da seçimin ardından hemen başlayıp
başlayamayacağının kesin olmadığını söyledi.

Deniz
ABİDİN

Doğu Akdeniz Üniversitesi Uluslararası
İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Sözen, BM Genel Sekreteri Gutteres’in
yaptığı davet üzerine liderlerin 4 Haziran’da Newyork’ta çalışma yemeğinde bir
araya gelecek olmasını Yeni Bakış’a değerlendirdi. Sözen, BM ve müzakereleri
yürüten Kıbrıs’taki iyi niyet misyonu çerçevesinde son iki yıldır büyük emek
harcandığını belirterek, bunun boşa çıkmasını önlemek için girişim yapıldığını
söyledi. Sözen, iki taraf arasında yakınlaşmaların olduğunu belirterek, bugüne
kadar olan emeğin boşa çıkmaması için genel sekreterin önlem almaya çalıştığını
kaydetti. Sözen, hidro karbon şirketlerinin Doğu Akdeniz’de yapacakları
kazılarla ortaya çıkaracağı taraflar arasındaki gerginliğin özellikle TC ile
Güney Kıbrıs arasında bir çatışmaya dönüşme riskini de genel sekreterin görmüş
olabileceğini söyledi.

“Çatışma
riskini önleyici adım atıldı”

Sözen, böylesi bir tansiyonun ortadan
kaldırılması için diplomasinin kullanıldığına dikkat çekerek, diplomatik bir
sürecin çalışmaya başladığını kaydetti. Bunun da önleyici bir diplomatik adım
olduğunu ifade eden Sözen, potansiyel olarak Doğu Akdeniz’de ortaya çıkabilecek
bir çatışma riskini çıkmadan berhava etmek için önleyici adım atıldığına vurgu
yaptı.

“BM’nin
yol haritası ortaya koyma yetkisi yok”

Sözen, şöyle devam etti, “Yapılan davet
üzerine 4 Haziran’da iki lider yemekli toplantıda buluşacaktır. Bunun ötesinde
bir davet yapılmadı. Genel sekreter iki liderle Kıbrıs müzakere süreci ve
bundan sonrası için atılacak olan adımları konuşacaktır. Taraflara sunulacak ya
da empoze edilecek ortada bir yol haritasının olup olmadığını varsayıyorum.
Böyle bir haritayı, bir yol haritasını BM’nin ortaya koyma yetkisi de yoktur
zaten. Sıkıntılardan bir tanesi de budur. O nedenle Newyork görüşmesinden çok
büyük bir beklentim yok”

“Çok
fazla ümitlenilmemesi gerekir”

Sözen, BM’nin Kıbrıs’taki rolünün “iyi
niyet misyonu” olduğunu belirterek, bu yetkisinden dolayı masaya iki tarafı
yakınlaştırıcı resmi öneri dahi sunma hakkına sahip olmadığını kaydetti. Sözen,
BM’nin Kıbrıs konusunda ara bulucu dahi olmadığı görüldüğü zaman çok fazla
ümitlenilememesi gerektiğini söyledi.

Sözen, “BM Haziran ayında ajandası belli,
ne tartışılacağı belli bir konferansa davet edip iki lideri katılmaya ikna
ederse bu bir başarıdır. Kısıtlı yetkilerine rağmen telkin gücü başarılı
olmuştur diyebiliriz. Ancak BM’nin böyle bir şeyi kabul ettirip ettiremeyeceği
konusunda şüphem var” dedi. Prof. Dr. Ahmet Sözen, Anastasiadis’in önünde var
olan dönemde Kıbrıs’ta kapsamlı bir çözümün ne olabileceğini kestirdiğini ifade
ederek, Türkiye’nin güvenlik garantilerinin ne kadar esneyebileceğini, mülkiyet
ve toprak konusunda Kıbrıs Türk tarafından ne alınabileceğini tahmin ettiğini
ve bu çözümü önünde var olan bu kısıtlı zamanda Rum toplumuna kabul
ettiremeyeceğini düşündüğünü söyledi.

“Tansiyon
çatışmaya tırmanabilir”

Sözen, Anastasiadis’in dönüşümlü başkanlığı
da kabul etmesi gerektiğini gördüğünü belirterek, şunları söyledi, “Şimdi
böylesi bir kapsamlı çözümü Kıbrıs Rum tarafına pazarlama şansının yüzde 50’nin
üzerinde olmayacağını görüyorum. Anastasiadis, müzakereleri bir yerde koparıp seçim
kampanyasına yönelmeyi tercih etti. Bunu da yaparken suçu diğer tarafa yükleyip
seçim kampanyasına yönelmeyi kafasında muhtemelen daha akıllıca bulmuştur.
Anastasiadis bunu deniyor. Ancak, bu hamlenin de sonuçları var. Diplomasi
makinesi çalışmadığı zaman Doğu Akdeniz’de oluşabilecek bir tansiyon hiç
beklenmedik bir anda çatışmaya tırmanabilir. Bunu felaket tellallığı yapmak
için söylemiyorum. Ancak bu konuda kaygılarım var. 20 yıl önceki dünyada
yaşamıyoruz. İki taraf arasında bir gerginliğin çıkabileceğini ve bu
gerginliğin bir çatışmaya doğru tırmanabileceğini düşünüyorum. 1996 yılındaki
Kardak Krizi’nde Richard Holbrook gibi deneyimli bir diplomatın mekik
diplomasisi devredeydi ve bu krizi önlemişti; şimdi başka bir uluslararası
konjonktür var ve o dönemden farklı bir şekilde kimsenin bu olası krize
karışmayabileceği yönünde kaygılarım var”

“Başka
bahara kalabilir”

Sözen, Güney’de yapılacak olan seçimde
seçilenin hangi partiye mensup olduğunun önem taşıdığına dikkat çekerek, her
zaman söylendiği gibi Kıbrıs meselesinin “başka bir bahara” kalacağını, başka
baharın da Şubat 2018 Kıbrıs Rum başkanlık seçiminin ardından hemen başlayıp
başlayamayacağının kesin olmadığını söyledi.