

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), çocukların cep telefonu, internet, sosyal medya, dijital oyun ve yapay zekâ kullanım alışkanlıklarını ortaya koyan 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’nın sonuçlarını yayımladı.
Araştırmada çocukların dijital teknolojilerle ilişkisine dair dikkat çekici sonuçlara ulaşılırken, ekran başında geçirilen sürenin günlük hayat üzerindeki etkileri ve siber zorbalık verileri de paylaşıldı.
Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor.
Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 olarak gerçekleşti.
Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4’ü cihazlarını düzenli kullandığını belirtti.
Telefon kullanım amaçlarında ise yaş gruplarına göre farklılık görüldü. 6-10 yaş grubundaki çocuklar telefonlarını en çok yüzde 73,3 ile oyun oynamak için kullanırken, 11-17 yaş grubunda yüzde 87,8 ile internette gezinmek ilk sırada yer aldı.

Düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8’i, telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini açıkladı.
Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 olurken, 11-17 yaş grubunda yüzde 48’e yükseldi.
Böylece düzenli telefon kullanan 11-17 yaş grubundaki çocukların neredeyse yarısının cihazını yarım saatte bir veya daha sık kontrol ettiği görüldü.
Çocuklarda internet kullanım oranı yüzde 92,7 olarak kaydedildi. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 oldu.
Düzenli internet kullanan çocuklardan günde iki saat ve üzerinde internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi yüzde 53, hafta sonu ise yüzde 63,4 olarak belirlendi.
İnternet kullanım amaçlarında yüzde 86,2 ile video izlemek ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti.
Çevrim içi ders veya kurslara katılma ise yüzde 17,9 ile en az gerçekleştirilen faaliyet oldu.

Araştırmaya göre çocukların yüzde 69,8’i sosyal medya kullanıyor.
Erkek çocuklarda sosyal medya kullanım oranı yüzde 71,4, kız çocuklarda ise yüzde 68,1 olarak ölçüldü.
Yaş gruplarına göre incelendiğinde sosyal medya kullanımının 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 83,4 olduğu görüldü.
Dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1 oldu. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 77,4, kız çocuklarda yüzde 58,2 olarak gerçekleşti.
Dijital oyun oynayan çocukların yüzde 92,7’si düzenli olarak oyun oynadığını belirtti.
Düzenli oyun oynayanların en çok tercih ettiği türler ise şöyle sıralandı:
Dijital oyunların günlük yaşamlarına etkileri sorulan 6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,7’si, fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksattığını belirtti.
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,5’i ise ebeveynlerinin kendilerini fazla oyun oynuyor olarak değerlendirdiğini ifade etti.

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de çocukların ekran karşısında geçirdikleri sürenin günlük yaşamlarına etkisi oldu.
Çocukların yüzde 48,3’ü ekran süresi nedeniyle daha az kitap okuduğunu belirtirken, yüzde 42,2’si daha az ders çalıştığını ifade etti.
Çocukların ekran süresinin etkilerine ilişkin ifadelerden katıldığı veya kısmen katıldığı diğer sonuçlar şöyle oldu:
Araştırmada üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin veriler de yer aldı.
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63’ü üretken yapay zekâ kullanırken, bu oran kız çocuklarda yüzde 65,5, erkek çocuklarda ise yüzde 60,6 oldu.
Yapay zekâ kullanan çocukların yüzde 88,1’i bu teknolojiyi örgün eğitim amacıyla kullandığını belirtti. Özel amaçlarla kullanım oranı ise yüzde 58,6 olarak gerçekleşti.
Yapay zekâ kullanmayan çocukların yüzde 68,9’u teknolojinin varlığından haberdar olmadığını ifade etti. Yüzde 21,1’i ihtiyaç duymadığını, yüzde 18,7’si nasıl kullanılacağını bilmediğini, yüzde 16,1’i ise gizlilik ve güvenlik konusundaki endişelerini gerekçe gösterdi.

TÜİK’in araştırmasına göre siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2 oldu.
Siber zorbalık yaptığını belirten çocukların oranı yüzde 4,6, siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı ise yüzde 23,6 olarak kaydedildi.
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3’ü, zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıştığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti.
Zorbalığın en sık yaşandığı dijital ortam yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları oldu. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları ve yüzde 24,9 ile internet oyunları takip etti.
Siber zorbalığa uğrayan çocukların yüzde 80,3’ü kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştığını bildirdi.
Çocukların yüzde 20,3’ü kendileri hakkında incitici mesajların başkalarına gönderildiğini veya herkese açık şekilde paylaşıldığını, yüzde 15,8’i ise haklarında asılsız söylentiler yayıldığını belirtti.
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 60,4’ü bunun davranış biçimlerinden, yüzde 33,1’i ise fiziksel özelliklerinden veya dış görünüşlerinden kaynaklandığını düşündüğünü ifade etti.
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1’inin siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadığı belirlendi.
Bu deneyimlerden en az birini yaşayan çocukların yüzde 7,8’i, yaşadıklarının okula devam durumunu etkilediğini söyledi.
Söz konusu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3 olurken, kız çocuklarda yüzde 10,5’e yükseldi.
Böylece araştırma, dijital teknolojilerin çocukların günlük hayatındaki yaygınlığının yanı sıra siber zorbalığın eğitim hayatına yansımasına ilişkin de önemli veriler ortaya koydu.
yenibakış gazetesi-kktc son dakika