0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Araştırma sonucu: Fazlası ani ölüm riskini artırabilir

2025–2030 dönemi Amerikan Beslenme Rehberi’nin proteini, beslenme piramidinin en üstüne taşıması, özellikle sosyal medyada yanlış değerlendirildi. Sağlıklı kalmak ve kas yapmak için protein tozu tüketimini tavsiye eden paylaşımlar, özellikle spor yapmayan, masabaşı çalışanlarda büyük bir tehlikenin kapısını aralıyor.

Yeni beslenme piramidinin etkisiyle, kas yapmak, kilo vermek ve fit görünmek isteyen milyonlarca kişinin yöneldiği protein tozları, protein barları ve yüksek proteinli diyetler için bilim insanlarından dikkat çeken bir uyarı geldi. ABD’de yapılan ve 350’den fazla bilimsel makalenin değerlendirildiği kapsamlı inceleme, gereğinden fazla protein tüketiminin metabolizma üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceğini, uzun vadede yaşlanmayı hızlandırabilecek biyolojik mekanizmaları tetikleyebileceğini ortaya koydu. Uzmanlar, “Protein yaşam için vazgeçilmezdir ancak fazlası fayda değil, zarar getirebilir” uyarısında bulundu.

Çalışmayı değerlendiren fonksiyonel tıp diyetisyeni ve fitoterapist Uzm. Dyt. Serpil Uzunok Doğan, son yıllarda özellikle sosyal medya etkisiyle protein tüketiminin adeta bir akıma dönüştüğünü belirterek, “Protein kasların, organların ve bağ dokularının onarımı için vazgeçilmezdir. Ancak toplumda oluşan ‘ne kadar çok protein, o kadar sağlık’ algısı bilimsel gerçeklerle örtüşmüyor. İhtiyacın üzerinde tüketilen protein her zaman avantaj sağlamaz” dedi.

HAYAT SÜRESİNİ KISALTABİLİR

Cell Press Blue dergisinde yayımlanan bilimsel incelemeye göre protein alımının azaltılması; metabolizmanın iyileşmesi, iltihabın azalması ve yaşlanmayı hızlandıran hücresel hasarın sınırlandırılmasıyla ilişkilendiriliyor. Araştırmacılar, protein alımı düştüğünde yükselen Fibroblast Growth Factor-21 (FGF21) hormonunun enerji harcamasını artırabileceğini, kan şekeri kontrolünü iyileştirebileceğini ve metabolik sağlığı destekleyebileceğini belirtiyor. İncelemenin dikkat çeken değerlendirmelerinden biri de ihtiyaçtan fazla protein tüketiminin bazı biyolojik büyüme mekanizmalarını aşırı uyararak obezite, kronik iltihaplanma ve yaşa bağlı hastalık riskini artırabileceği yönünde oldu.

“HERKES SPORCU DEĞİL”

Özellikle masa başında çalışan ve hareketsiz hayat süren kişilerin protein tozlarına yönelmesinin riskli bir yaklaşım olduğunu söyleyen Dyt. Doğan, “Profesyonel sporcuların yüksek protein tüketmesiyle hareketsiz bir kişinin aynı miktarda protein alması aynı şey değildir. Egzersiz yapmayan kişilerde fazla protein kasa dönüşmez. Vücut ihtiyacı kadarını kullanır, geri kalanı ise metabolizma üzerinde gereksiz yük oluşturabilir” ifadesinde bulundu.

BÖBREKLER DE ETKİLENEBİLİR

Bilimsel çalışmalar, yüksek proteinli beslenmenin özellikle böbrek hastalığı bulunan kişiler için risk oluşturabileceğinin altını çiziyor. “Sağlıklı kişilerde böbrekler bu yükü büyük ölçüde tolere edebilse de kronik böbrek hastalığı olan kişilerde aşırı protein tüketimi böbreklerin çalışma yükünü artırabilir” diyen Doğan, “Bu sebeple protein takviyeleri mutlaka hekim veya diyetisyen önerisiyle kullanılmalıdır” açıklamasında bulundu.

SOSYAL MEDYA AKIMLARINA DİKKAT

Protein tozlarının özellikle TikTok ve Instagram’da sağlıklı hayatın vazgeçilmez bir parçası gibi sunulduğunu belirten diyetisyen Serpil Doğan, “Protein tozu ilaç değildir. Reklamlar ve sosyal medya paylaşımları kişisel ihtiyaçları yansıtmaz. Herkesin yaşı, kilosu, sağlık durumu ve fiziksel aktivite düzeyi farklıdır. Protein ihtiyacı da buna göre değişir” ifadelerini kullandı.

NE KADARI SAĞLIKLI?

Vücudun ihtiyaç duyduğu proteinin hayvansal ve bitkisel gıdalardan alınmasını tavsiye eden uzmanlara göre sağlıklı yetişkinlerin günlük protein ihtiyacı ortalama kilogram başına 0,75-0,8 gram civarında bulunuyor. Bu da yaklaşık 60 kilogram ağırlığındaki bir kadın için günde 45 gram, 75 kilogram ağırlığındaki bir erkek için ise yaklaşık 55-60 gram protein anlamına geliyor. Yoğun egzersiz yapan sporcular, hamileler ve bazı yaşlı kişilerde ihtiyaç daha yüksek olabiliyor. Böyle bir durumda yeteri kadar protein takviyesi yapılabiliyor.

yenibakış gazetesi-kktc son dakika