Onlar çalıştı biz uyuduk

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kıbrıs AB Derneği Denetleme Kurulu Üyesi Erel, Yeni Bakış’a Türkiye’den gelen su konusundan Türk tarafında talep edilen kalıcı deregasyonlara, mülklerin tazmininden Türkiye’de yaşanan terör olaylarının Kıbrıs’a etkilerine çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

 Erel, Suyu su olarak değil, ekonominin bir parçası olarak görmek gerektiğini vurgulayarak, “Sanırım bu yetenek Kuzey Kıbrıs siyasetinde yoktur, bu sebeple bu konu bu duruma geldi” şeklinde konuştu.

BESKİ’nin suyu yönetememesi için bir neden olmadığını söyleyen Erel, “Devlet sektörü genellikle pahalı bir sektördür. Gelen suyun da daha rekabetçi ve verimli olabilmesi için ya özel sektörle birlikte, ya da tamamen özel sektöre aktarılması lazımdır” diye konuştu.

Erel, belediyelerin gelir kapısı olduğu için suyu yönetmek istediklerini belirterek, “Su Dairesinden alınan suyun bedeli su dairesine ödenmemektedir ve bu yaklaşım doğru değildir. Vatandaştan su para toplanıyor fakat Su Dairesinde borç birikiyor, kısacası Belediyeler ücretsiz bir malı vatandaşa ücretli satıyor” dedi.

Eniz ORAKCIOĞLU

AB Derneği Denetleme Kurulu Üyesi ve İş adamı Ali Erel Yeni Bakış’a  gündemdeki başlıkları değerlendirdi. Erel,son günlerin tartışmalı konusu Türkiye’den gelen suyla ilgili olarak , Suyu su olarak değil de, ekonominin bir parçası olarak görmek gerektiğini vurgulayarak, “Sanırım bu yetenek Kuzey Kıbrıs siyasetinde yoktur, bu nedenle bu tartışmalar buraya geldi” dedi. Erel, tazminatlar ve müzakerelerle ilgili ise  Gerçekten müzakere edilmeye başladığı sırada mülklerin tazminatları konusunda sıkıntıların gündeme geldiğini belirterek, “Tazminatı kimin ödeyeceğinin kriteri üzerinde ise konuşulmuyor. Tazminatlar sorumluluğu Türkiye’nindir, fakat Türk tarafı tazminatların sorumlusunun Türkiye olduğunu söyleyemiyor. Dikkat edilmezse ve tazminatı ödemesi gereken ortaya çıkarılmazsa bu yük Kıbrıslıların omuzlarına kalacak” dedi.

“Kıbrıs Türk tarafı çok fazla ilgi göstermedi”

AB Derneği Denetleme Kurulu Üyesi Ali Erel, Türkiye’den borularla KKTC’ye taşıyan su konusunda çarpıcı tespitlerde bulundu.Erel; “Suyun projelendirilmesi aşamasında her iki taraf da esas niyetini ve ihtiyaçlarının ne olduğunu birbirlerine söylemedi. Su projesi esasında 30 yılı aşkın bir süredir gündemdedir ama gerçekleşeceğine taraflar çok fazla inanmıyordu. Türkiye kanadı kendi projesini yaptı, kendine uygun bir zamanda, kendine uygun bir şekilde projeyi gerçekleştirdi. Maalesef ki bu sürece Kıbrıs Türk tarafı çok fazla ilgi göstermedi. Sonuç olarak suyun bir ticari meta veya eşya olarak mı görüleceği, yoksa Türkiye’den Kuzey Kıbrıs’a bir yardım olarak mı geleceği çok fazla netleşmedi. Ne zaman su geldi ve akmaya başladı o zaman maliyetler ve metre küp fiyatı ve yatırımlardan bahsedilmeye başladı. Su, Türkiye ve KKTC arasında ticari bir imtiyaz olarak görülürse, oturup ticaretin tümünü konuşmak lazımdır. Örneğin Kuzey Kıbrıs Türkiye’den 1,4 milyar dolarlık mal alırken, Türkiye’ye niye satamaz, bunların şimdi sorgulanması lazım ve zamanıdır.”

“Suyu ekonominin parçası olarak görmeliyiz”

Erel, Suyun Kuzey Kıbrıs’a nasıl teslim edileceğinin de önemi olduğuna dikkat çekerek, “Suyu bizlere, Türkiye kıyısını terk ettiği noktada mı teslim ediyorsun, yoksa Kıbrıs’a döküldüğü noktada mı teslim ediyorsunuz? Eğer Türkiye kıyısını terk ettiği noktadan teslim edilecekse ki biz boruların bakımını üstlenmek istemdik, çünkü bizim ne öyle bir ekibimiz, ne de öyle bir yeteneğimiz var. Bunlar tümü ticari meselelerdir, ticaret ise  ekonominin bir parçası olarak Kuzey Kıbrıs’la – Türkiye arasında çarpık gelişen ekonomik ilişkilerin masaya yatırılıp karşılıklı konuşulmasının tam fırsatı ve zamanıdır. Suyu su olarak değil, ekonominin bir parçası olarak görmek lazımdır ve sanırım bu yetenek Kuzey Kıbrıs siyasetinde yoktur, bu sebeple bu konu bu duruma geldi” diye konuştu.

“Ücretsiz malı vatandaşa ücretli satılıyor”

BESKİ’nin suyu yönetememesi için bir neden olmadığını söyleyen Erel, “Devlet sektörü genellikle pahalı bir sektördür. Gelen suyun da daha rekabetçi ve verimli olabilmesi için ya özel sektörle birlikte, ya da tamamen özel sektöre aktarılması lazımdır. Ekonomide bir devletçi ve bir liberal yaklaşım var, ama geçiş dönemlerinde ikisinin kombinasyonu da olabilir. Suya da aynı şekilde bakmak gerekir. Belediyeler suyu bir gelir kaynağı kabul ettikleri için yönetmek istiyorlar, kuralına göre yapılırsa BESKİ’de bu suyu yönetebilir ama suyu alıp, aldığım yere para ödemeyeceğim yaklaşımı doğru değildir ki sistem şu anda budur. Su Dairesinden alınan suyun bedeli su dairesine ödenmemektedir. Su Dairesinde borç biriktiği halde vatandaştan su para toplanır, kısacası belediyeler ücretsiz bir malı vatandaşa ücretli satıyor bunun karşılığında da kendi personelini ödüyor ve kendi masraflarını karşılıyor. Bu ekonominin içerisinde çalışmaz. Ücretsiz bir şeyi ücret karşılığı satıp para kazanmanın ekonomide yeri yoktur” dedi.

“Kalıcı deregasyon doğru yöntem değildir”

Açıklamalarında Kıbrıs konusunda yürütülen müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Ali Erel, “Kalıcı deregasyonların Avrupa Birliğinde bazı örnekleri vardır fakat çok az sayıdadır ve çok geçmişte kalmıştır. Örneğin Danimarka’nın Almanya’ya karşı bazı kalıcı deregasyonları var. Küçük ekonomiler kendilerini büyük ekonomilerin karşısında korumaya çalışmıştı ama bu deregasyonlar 1950-1960’larda kaldı. Şu anda kalıcı deregasyon AB’nin kabul etmediği bir yöntem olmakla birlikte geçici deregasyonlar  mümkündür. Kuzey Kıbrıs’ın istediği ise kalıcı deregasyondur ki bu mümkün değildir. Deregasyonların normalde istenme sebebi kural dışında oluşan taleplerin, mahkemeye götürülmesini engellemek içindir. Kalıcı deregasyonu isterken bir samimiyet sorgulanmasının da yapılması şarttır. Masada Rum tarafının kabul etmediği bir şeyi zorla kabul ettirecek ve bunu deregasyon haline getirip bunun mahkemelere gitmesini engelleyeceksiniz, bu doğru bir yöntem değildir. Bunun yanında bu samimi bir müzakere yöntemi de değildir.”

“Türkiye ile entegrasyondan bahsediyoruz”

4 özgürlüğü Kıbrıslı Rumlar kullanmasın ama TC vatandaşları kullansın diye bir

Talebin olduğunu savunan Erel, “Bu nasıl bir anlayıştır ki 77 milyon gelip bizi burada rahatsız etmeyecek, ama Kıbrıslı Rumlar Kuzeyde 4 özgürlüğü kullanırlarsa bizi rahatsız edecekler. O zaman biz Avrupa Birliğine girmek istemiyoruz, Türkiye ile entegrasyondan bahsediyoruz. Samimi bir müzakere sürecine başlamazsak 1’incil hukuk, 4 özgürlüğün kullanılması şekli, deregasyonlar hep bütün bunlar çözülemez” şeklinde konuştu.

“Tazminatı kimin ödeyeceği konuşulmuyor”

Erel, şu an yürütülen müzakerelerinin yeni hiçbirşeye temas etmediğine dikkat çekerek, “Mevcut 40 madde üzerinde uzlaşılmış bir kâğıt vardır, kâğıtlar gözden geçirerek başlangıç noktası olarak belirlenmişti. Şimdi müzakere etmeye başlanacaktı ama bu esnada da mülklerin tazminatları konusunda sıkıntılar başladı. Tazminatları kimin ödeyeceği ortaya çıksa sorun çözülmüş olacak. Netice itibari ile bir kişinin mülkü kendisinindir, son sözde, ilk söz de mülk sahibinindir, ama bunu üzerine size devlet tarafından koçan verildi ve yatırım yapabilirsiniz dendiyse o zaman kullanıcının da hakları karşılanmalıdır. Ama her halükarda ya bugüne kadar ödemediğiniz araziyi ödeyeceksiniz, ya da üzerine yatırım yapan Kıbrıslı Türkün tazminatını ödeyeceksiniz, tazminatı kimin ödeyeceği kriteri üzerinde ise konuşulmuyor” diye konuştu.

“Tazminatlar ödenmezse bu bir savaş suçudur”

Tazminatın bir savaş suçu neticesinde ortaya çıktığını söyleyen Erel, “Türkiye Kıbrıs’a bir savaş ilan ettiyse, buraya da askeri harekât düzenlediyse ve birilerinin malını alıp başkalarına verdiyse ortaya çıkan tazminatların sorumluluğu Türkiye’nindir. Bunu Türk tarafı söyleyemiyor, söyleyemediği müddet de mülkiyet konusu çözülmez. Amerika Birleşik Devletleri yardım yapacakmış mümkün değil. Dikkat edilmezse ve tazminatı ödemesi gereken ortaya çıkarılmazsa bu yük Kıbrıslıların omuzlarına kalacak. Bu bize çözüme karşı olmayı gerektirmez, ama bizim mutlaka tazminatı kimin ödeyeceğini şimdiden bilmemiz gerekir. Rum tarafı ile Türk tarafı müzakere ederken Türk tarafı ayrıca Türkiye ile de müzakere etmesi lazım ki bu tazminatlar ortaya çıkacağına göre bir çözüm anında Türkiye’nin bu tazminatları ödeyip ödemeyeceği direk sorulması gerekir. Eğer ödemeyecekse o zaman bu bir savaş suçudur ve uluslararası hukuk içerisinde çözülmesi gereken konudur. Ama Türk tarafı bu radikal açılımları yapamadığı içinde masada sürtüşme başladığı gözlemleniyor” dedi.

“İki tarafta istemedikleri bir koalisyona girdi”

AB Derneği Denetleme Kurulu Üyesi Ali Erel, açıklamalarında CTP-BG UBP Koalisyonu ve ülke siyasetine yönelik değerlendirmelerde de bulundu. Erel, hükümetin bir seçim hükümeti olduğuna inanmadığını söyleyerek, “CTP ve UBP’nin birlikte olmaktan başka çareleri kalmadığı için birliktedirler. Sayın Talat dönem dönem kendisini Türkiye’nin bir acentesi olduğunu ifade eden bir siyasidir. Türkiye’den gelen yönlendirmelere de kafa tutması mümkün değildi. Esasen her iki tarafta istemedikleri bir koalisyona girmek zorunda kaldılar. Bütün ülkelerde iki büyük parti birbirlerinin can düşmanıdır ve biri büyüdük sonra diğeri küçülür ve birbirleri ile hiçbir zaman işbirliği yapmazlar ta ki çok kritik bir eşiğe dek. Bizdeki durum ise dıştan gelen bir talep doğrultusunda kurulan bir koalisyondur. Böyle bir koalisyonun verimli olması mümkün değildir.  Su sorunu veya Kıbrıs sorunu konusunda  iki partinin çok farklı düşündüğünden ne ben ne de vatandaş emin değil, çünkü eskiden CTP ve UBP bu konuda oldukça zıttı ama CTP’nin iktidar döneminde Kıbrıs Konusunda veya su konusunda yaptıkları ortadadır. Dolayısıyla ne CTP’nin, ne de UBP’nin su ve Kıbrıs konularında farklı durduklarını düşünmüyorum” diye konuştu.

“Radikal İslam’ın geriletilmesi gerekiyor”

Ali Erel, açıklamalarının sonunda son günlerde Türkiye’de yaşanan Terör olaylarıyla ilgili de değerlendirmelerde bulundu. Erel; “Türkiye büyük bir nüfus, büyük bir coğrafya bu sebeple de İslam dünyası ile Batı dünyası arasında 2001 ve 2002’lerde köprü olması düşünülüyordu. AK Partiye verilen önem de bu nedendendi. Ama Türkiye’deki yöneticiler 2007 – 2008 yıllarında ılımlı İslam modeli yerine radikal İslam modeline bir dönüş yaptılar ve şu anda Türkiye’de bu dönüşün neticesi yaşanmaktadır ki bu yaşananlarda hoş değil. Tüm bu sürecin bedelini malıyla, canıyla ve ekonomisiyle  vatandaş ödüyor. Sadece Türkiye’de değil bu coğrafyanın tümünde Radikal İslam’ın geriletilmesi gerekiyor. Dolayısıyla Türkiye ekonomisi ve Türkiye insanı süratle demokrasiye doğru adım atamazsa çok fazla bedeler ödenecek diye düşünüyorum. Kaldı ki bu bedelleri bizim de ödeyeceğimizi düşünmekteyim çünkü Türkiye’nin Kıbrıs’ta yaşayan ciddi bir uzantısı var ve burada da yaşanacaktır. Belki teröre dönüşmez ancak bizde de  de sağda solda bombalar bulunmaya başlandı.”