Muhammed Mehmet Ali Özer: Spekülatif hisselerden uzak, sabit getirili enstrümanlara bakın

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

2026 Türkiye fon krizi, sermaye piyasalarında uzun süredir biriken yapısal sorunların patlamasıydı. SPK’nın 17 Eylül 2026’da yedi portföy yönetim şirketine (Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls) ait 131 fonu tasfiyeye almasıyla kriz görünür hale geldi. Resmi verilere göre bu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı vardı; toplam büyüklük 800 milyar TL civarına (yaklaşık 17-20 milyar dolar) ulaşıyordu.

Fonlar, çapraz işlemler, yapay fiyat oluşumu ve likidite sıkışıklığı iddialarıyla temerrüde düştü. Bloomberg ve The Economist gibi yayınlar yapıları “Ponzi benzeri” olarak niteledi. BIST 100 endeksi Ağustos sonundaki yaklaşık 14.334 seviyesinden 30 Ekim’de 10.759’a geriledi; bu, kısa sürede yüzde 25’e yakın nominal kayıp anlamına geliyor.  Tasfiye süreci, bankalar eliyle ve özel kanunla ara ödemelerle devam ediyor; soruşturmalar ve tutuklamalar sürüyor.

Bu tablo, yatırımcılar için net bir ders çıkarıyor: Yüksek volatilite taşıyan, temelinden kopuk “dijital” veya spekülatif hisselerden uzun süre uzak durmak gerekir. Bu tür kâğıtlar, özellikle fonlar üzerinden şişirilen ve likidite kuruduğunda hızla çöken yapılara açıktı. Bilançosu, nakit akışı ve temettü disiplini zayıf olan, yalnızca hikâye ve momentumla yükselen hisseler, güven erozyonu yaşanan piyasalarda en savunmasız gruptur. Kriz sonrası dönemde bu segmentte manipülasyon riski ve sert düzeltmeler devam edebilir.

Bunun yerine, yıllık sabit veya öngörülebilir getirisi olan nominal (sabit faizli) veya kupon ödemeli enstrümanlara yönelmek daha rasyonel görünüyor. Bunlar; düzenli temettü ödeyen, nakit akışı güçlü, tercihen sabit veya yüksek temettü taahhüdü bulunan hisseler ile kuponlu tahvil benzeri yapılar olabilir. Bu araçlar, sermaye kazancı beklentisinden ziyade düzenli nakit akışı sağlar. Yüksek enflasyon ve faiz ortamında nominal getiri, reel erimeye karşı kısmi koruma sunar; aynı zamanda piyasa dalgalanmasına daha az duyarlıdır. Hazine’nin yüksek faizli ihaleleri ve özel sektör tahvillerindeki getiriler de bu çerçevede değerlendirilebilir, ancak kredi riski ayrı tutulmalıdır.

Asıl yapısal sorun ise Türk Lirası’nın döviz karşısındaki sürekli erimesidir. Ekim 2026 itibarıyla dolar/TL 50 seviyesine yaklaşmış durumda; son bir yılda yüzde 19 civarında, yılbaşından bu yana yüzde 16 civarında değer kaybı yaşandı. Daha uzun vadede bu erime çok daha dramatik.  TL bazlı getiri, döviz kuru hareketiyle sürekli eritiliyor. Bu koşullarda portföyün bir kısmını dolar bazlı varlıklara kaydırmak, enflasyon ve kur riskine karşı en doğrudan koruma yöntemlerinden biri haline geliyor.

Bu nedenle Amerika hisselerine (veya bunları izleyen ETF’lere) yönelmek, bu dönem için en mantıklı seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor. ABD şirketleri, güçlü kurumsal yönetişim, derin likidite, şeffaf raporlama ve dolar cinsinden nakit akışı sunar. Teknoloji devlerinden sağlık ve tüketim sektörüne kadar geniş yelpazede, temettü ödeyen veya büyüme odaklı seçenekler bulunur. Küresel endeksler üzerinden erişim de mümkündür. Elbette ABD piyasaları da düzeltme yaşayabilir; ancak yapısal olarak Türkiye’deki manipülasyon ve likidite risklerinden daha uzaktır.

Sonuç olarak, fon vurgunu sadece bireysel kayıplar yaratmadı; sermaye piyasasına olan güveni de zedeledi. Bu ortamda spekülatif ve temelinden uzak hisselerden uzak durup, sabit getirili/kupon odaklı enstrümanlar ile dolar bazlı varlıklar (özellikle ABD hisseleri) arasında bir denge kurmak, risk yönetimi açısından daha tutarlı bir yaklaşımdır. Her yatırımcının risk toleransı, vadesi ve vergi durumu farklıdır; bu nedenle profesyonel danışmanlık alınması şarttır.