“Ekonomik akıl iflas etti”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Zeytin Üreticileri Birliği Başkanı İrfan Çelik, tarımda
kötü ve düşük kaliteli üretimin ödüllendirildiği, yüksek kalite ile üretmenin
ceza haline geldiği bir üretim modeli içinde olunduğuna dikkat çekerek,
ekonomik aklın iflas ettiğini, bu şartlarda süspansiyon verilmesinin mümkün
olmadığını söyledi.

Çelik, iklimsel, yöresel ve coğrafi koşullar baz
alınarak uygun olan yerler için zeytin üreticisinin teşviklendirilmesi
gerektiğini söyleyerek, hükümetlerin bu yönde hiçbir çalışmasının olmadığını,
üreticinin istediği yere zeytinini diktiğini, sonra da bir takım sorunlar
yaşadığını belirtti.

Çelik, ülkede zeytinde sıcak sıkımın yasaklanması,
soğuk sıkımın mecburi hale gelmesi gerektiğini, su ile en az teması sağlayacak
bir işleme şeklinin olması gerektiğini belirterek,

“bununla ilgili hiçbir yasal mevzuat yok. Kim neyi,
nasıl istiyorsa öyle yapıyor” diye konuştu.

Çelik, “Kooperatifçilik teşvik edilmeli, toplu
üretimle birlikte işletme modeli değişmelidir. Tüm bunların tek bir işletme
altında yapılması gerekiyor. Üretim, ilaçlama, budama,  hasat, işleme ve depolama tek bir işletme
altında olmalıdır.  Yerli zeytin
dışındaki zeytin türleri kesinlikle teşvik edilmemelidir.  Aksine, yerli zeytin ağacının fidancılığının
geliştirilmesi sağlanmalıdır” dedi.

Deniz ABİDİN

Zeytin Üreticileri
Birliği (ZEYBİR) Başkanı İrfan Çelik, zeytin ve zeytinyağı üretiminin geldiği
durumu ve yapılması gerekenleri Yeni Bakış’a açıkladı. Çelik, zeytin ve
zeytinyağında bu yılın iyi bir yıl olacağını belirterek, zeytinin 15 yaşından
sonra cinse bağlı olarak 24 aylık bir döngü kazandığını söyledi. Çelik, ilk 12
ayda ürün yılıysa, ikinci 12 ayda ürünün daha az olduğu bir yıl olacağını ifade
etti. Çelik, bunun zeytin ağacının doğal yapısı olduğunu belirterek, bunu
azaltmanın bir takım yolları olduğunu kaydetti. Çelik, akıllı ve ince budama
sistemini her yıl uygulayarak ağaca sürgün atılması gerektiğini, ağaç iki
yaşına geldiğinde ürün verdiğinden atılan her sürgünün ikinci yıldan itibaren
de ürün vermesinin sağlanabileceğini söyledi.

Çelik, akıllı
budamanın hasat maliyetinde tasarruf sağlayacağını ifade ederek, hasat zamanı
geldiğinde olduğu kadarının hasat edildiğini, ancak maalesef az olan zeytin
ağacının kilo başına düşen hasat maliyetini yükseltmekte olduğunu belirtti.

“Zeytinyağında kalite ile rekabet edilebilirlik mümkün”

Çelik, ekonomik
anlamda bir ekstra gider olmasına rağmen,  akıllı ince budamanın her yıl yapılması, iki
yaşına gelen her sürgünden her yıl ürün alınması gerektiğini kaydetti.

Bunun işin yapısal
tarafı olduğunu belirten Çelik, zeytin ve zeytinyağında ancak kalite ile
rekabet edilebilirliğin mümkün olduğunu söyledi. Çelik, Kıbrıs’ın dünyanın
zeytin ülkesi olmaya aday olabileceğini belirtti. Çelik, Kıbrıs Ada’sı olarak
Kuzeyin de Güneyin de bunu farklı algıladığını belirterek, özellikle Güney
Kıbrıs’ın bir takım hatalar yaptığını söyledi. Çelik,  Güney Kıbrıs’ın yerli zeytin ağacından
uzaklaştığını, ticari anlamda daha karlı görünen dışarıdan bir zeytin ağacını
tercih ettiğini, daha kısa sürede daha çok ürün aldıklarını, ancak unuttukları
bir şey olduğunu kaydetti.

“Zeytinin cinsi, kalitesi, işleme yöntemi önemlidir”

Çelik, şunları
söyledi, “Yunanistan üretkenlik anlamında dünyaya ders veren bir ülke. Böyle
bir ülke rakibinizse, bu ülkeden gelecek olan zeytin ve zeytinyağına karşı AB
içinde fota koyamayacağınıza göre, üretken de olamayacağımıza göre biz nasıl
rekabet edebiliriz?  Biz ancak kalitemizle
rekabet edebiliriz. Zeytinde kaliteyi belirleyen beş ana unsur vardır.
Birincisi zeytinin cinsidir. Kaliteyi belirleyen zeytinin hasat zamanındaki
kalite derecesidir. Zeytinin olgunlaşması ilerledikçe zeytinyağının kalitesi
düşecektir. Üçüncüsü, zeytinin işleme yöntemidir. Yani soğuk sıkım mı sıcak
sıkım mı önemlidir. Sıcak sıkım kullanıldığında zeytinin ilaçsal özellikleri
kaybediliyor. Bu nedenle de zeytinin ticari değeri düşüyor. Çağdaş dünyada
kaliteli zeytinyağı üretmek sağlığa olan yararı bakımından ayrı bir kültür
haline geldi. Dolayısıyla zeytinin işleme yöntemi çok önemlidir”

“Soğuk sıkım mecburi hale gelmeli”

Çelik, ülkede
zeytinde sıcak sıkımın yasaklanması, soğuk sıkımın mecburi hale gelmesi
gerektiğini belirterek, su ile en az teması sağlayacak bir işleme şeklinin
olması gerektiğini kaydetti. Çelik, zeytinin su verilmeden işlenmesi
gerektiğine vurgu yaparak, bugün bu sistemin uygulanmakta olduğunu söyledi.
Bunun ekonomik aklın emrettiği bir şey olduğunu belirten Çelik, zeytine susuz
işlem yapıldığı zaman karasu denilen suyun ortaya çıkmadığını ve çevreye daha
az zarar verildiğini kaydetti.  Bununla
ilgili hiçbir yasal mevzuatın olmadığını ifade eden Çelik, “Kim neyi nasıl
istiyorsa öyle yapıyor” diye konuştu.

“Killi toprak en büyük dezavantaj”

Çelik, zeytinyağının
kalitesini coğrafi ve iklimsel şartların da belirlediğini söyleyerek, yükseklik
arttıkça zeytinyağının kalitesinin arttığını belirtti. Çelik, toprağın killi
olmasının zeytin için en büyük dezavantaj olduğunu söyleyerek, bu konuda
yatırım yapacak olan kişilerin mutlaka yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çelik, “Kış yağmuru zeytin için çok önemlidir. Tüm bunlar yanında üretilen
ürünün standartları da önemlidir. Hangi standarta göre üretim yapıyoruz? Bu çok
önemlidir”

“İzlenebilirlik yoksa ticari bakımdan elde edilen
değer çok düşüktür”

Çelik, iklimsel,
yöresel ve coğrafi koşullar baz alınarak uygun olan yerler için üreticinin
teşviklendirilmesi gerektiğini söyledi. Çelik, hükümetlerin bu yönde hiçbir
çalışmasının olmadığını, üreticinin istediği yere zeytini diktiğini, sonra da
bir takım sorunlar yaşadıklarını kaydetti. Çelik, dünyanın temel aldığı
uluslararası zeytin konseyinin ortaya koyduğu standartların olduğuna dikkat
çekerek, ülkemizde de bunun yasal bir mevzuat haline getirilmesi gerektiğini
söyledi. Çelik, entegre bir çözüm bulunamadığı sürece hiçbir zaman kaliteye
ulaşılamayacağını belirterek, ilk sırada gıda güvenliğinin önemine değindi.
Çelik, gıda güvenliğindeki en temel prensibin tarımsal ürünlerin izlenebilirliği
olduğunu söyledi. Çelik, “İzlenebilirlik yoksa ticari bakımdan elde edilen
değer çok düşüktür” dedi.

“Zeytin Konseyi’nin öngördüğü standartlar uygulanmalı”

Çelik, ülkede
yasal bir boşluğun olduğunu ifade ederek, 1963 yılından bugüne kadar uygulanmakta
olan bir Zeytinyağı Yasası’nın olduğuna dikkat çekti. Çelik, o yıllardaki
zeytinyağı tanımıyla şimdiki zeytinyağı tanımının çok farklı olduğunu
belirterek, standartlarının değiştiğini söyledi. Çelik, Uluslararası Zeytin
Konseyi’nin öngördüğü standartların bir yasa ile acil olarak yürürlüğe girmesi
gerektiğini belirtti.

Çelik, zeytin
ağacına uygulanan ilacın doğru ilaç olup olmadığının önem taşıdığını
söyleyerek, bunu kimsenin bilmediğini, buradan elde edilen zeytinin değirmene
gittiği zaman kalıntısıyla ilgili analiz yapma şansının olmadığını belirtti.

“İzlenebilirlik kooperatifçilik ile sağlanabilir”

Çelik, uygulananın
doğru zamanda doğru ilaç olmaması durumunda bir litre zeytinyağının bin litre
zeytinyağını mahvedebileceğini söyleyerek, izlenebilirliğin mutlaka ulaşılması
gereken bir hedef olduğunu kaydetti. Çelik, bunun da kooperatifçilik ile
sağlanabileceğini belirterek, bölgesel üreticilerin, bölgesel bazda
örgütlenmesi ile mümkün olabileceğini söyledi. Çelik, şöyle devam etti, “Bir
bölgenin mutlaka aynı anda budamasının yapılması gerekir. Zeytin ağaçlarının
bilimsel bir şekilde ilaçlanması, hasatının aynı dönemde yapılması gerekir.
Hızlı hasatla ürünün en kısa sürede değirmene gitmesi ve değirmende doğru
yöntemlerle işlendikten sonra doğru şekilde muhafaza edilmesi gerekir. AB
içinde İspanya ve İtalya’ya bakıldığı zaman zeytin piyasasında inanılmaz bir
örgütlenmeye sahiptirler. İzlenebilirliği en büyük avantaj olarak sunuyorlar. Bizde
de kooperatifçilik teşvik edilmeli, toplu üretimle birlikte işletme modeli
değişmelidir. Tüm bunların tek bir işletme altında yapılması gerekiyor. Üretim,
ilaçlama, budama,  hasat, işleme ve
depolama tek bir işletme altında olmalıdır”

“Yerli zeytin ağacının fidancılığı geliştirilmeli”

ZEYBİR Başkanı
Çelik,  yerli zeytin dışındaki zeytin
türlerinin kesinlikle adada teşvik edilmemesi gerektiğine vurgu yaparak, yerli
zeytin ağacının fidancılığının geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Çelik,
“Maalesef bugün isteyen ithalat iznini alarak istediği yabancı fidanı adaya
getirebiliyor. Söz konusu fidan cinsinin burada başarı şansı kanıtlanmadığı
için iklimsel şartlar beklenilen sonucu veremeyebilir” dedi. Yerli zeytinin
korunması ve bunun üzerine bir endüstri kurulması gerektiğini belirten Çelik, “bizim
kendi yerli zeytinimizin duyusal özellikleri dünyada hiçbir zeytin ağacında
yok” diye konuştu.

“Zeytinyağı depolama kapasitesi çok sınırlı”

Çelik, zeytinyağı
depolama kapasitesinin çok sınırlı olduğunu belirterek, zeytinyağının
kalitesini koruyan doğru krimatik ortamda depolanması gerektiğini söyledi.

Çelik, ışık, ısı
ve havadan izole edilmiş bir depolama imkanının olması gerektiğini ifade
ederek, bunun şahıs olarak yapmanın çok zor olduğunu belirtti.

Çelik, “AB
standartlarında bir yağ üretilmişse, doğru ortamda depolanmalıdır. Elinizde
izlenebilirlik ve referanslar da olduktan sonra dünya kuyruğa girer ve
zeytinyağımız rahatlıkla hiçbir ambargonun etkisi olmadan satılabilir. Bize
birçok yerden müracaat var. Ancak biz bu koşulları sağlayamadığımız için bu
oran sıfıra yakın” dedi.

“Çağdaş dünyanın yatığının tersini yapıyoruz”

Çelik, hükümetlerin
hiçbir konuda bakış açılarının olmadığını belirterek, tarım alanında
sürdürülebilirliği sağlayacak, üretkenliği, verimliliği ve yüksek katma değeri
sağlayacak, kalitesiyle dünyayla entegre olabilecek kalite ve üretim odaklı bir
modelin düşünülmediğini söyledi. Çelik, “Biz bugün karşılıksız olarak destek
veriyoruz. Kötü kaliteli ya da düşük kaliteli üretmenin ödüllendirildiği,
yüksek kalite ile üretmenin bir ceza haline geldiği bir üretim modeli
içindeyiz. Bu da bize ekonomik aklın iflas ettiğini gösteriyor. Bu şartlarda
süspansiyon verilmesi mümkün değil. Ekolojiye olan desteği sağlayabilmeliyiz.
Çağdaş dünya bunu yaparken biz tam tersini yapıyoruz”

“Kırsal kesimin refahını karşılıksız yardımla
artıramazsınız”

Çelik, zeytin
üreticisinin az da olsa hükümetten destek aldığını belirterek, şunları söyledi,
“Neden veriyorsunuz? Neyin karşılığında? Hiçbir şey. Bu sizi onursuz ve
omurgasız bir yaşama mahkum eder. Kırsal kesimin refahını karşılıksız yardımla
artıramazsınız. Üretkenliği, verimliliği, yüksek katma değere odaklanmış,
ekolojiye saygılı bir üretim yapıldığı oranda destek verebilirsiniz. Bunun size
yüksek fiyat olarak döndüğünü göreceksiniz. Bugün böyle bir model yok”