0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Petrol ve gaz fiyatları yükseldi, ülkeler tasarrufa yöneldi: Dünya kemer sıkıyor

Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği enerji krizi derinleşirken, tedarik kıtlığına karşı dünya çapında birçok ülke, tüketimi azaltmak ve artan maliyetlerin etkisini sınırlandırmak için bir dizi tedbir devreye aldı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin taşındığı Hürmüz Boğazı’nda yaşanan arz kesintisi, Brent petrolün varil fiyatının savaş öncesi döneme göre yüzde 50’ye yakın artmasına neden oldu.

Dünya genelinde doğalgaz fiyatları da hızla arttı. Pek çok ülke, yüksek fiyatlar ve arz kısıtı karşısında talebi düşürmek için önlem almaya başladı. Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) “2026 Enerji Krizi Politika Takip Aracı” ve hükümetlerin açıklamalarından derlenen bilgilere göre, ülkeler bir yandan talebi düşürmeye yönelik tasarruf politikalarını devreye alırken, diğer yandan vergi indirimleri, sübvansiyonlar ve fiyat kontrolleriyle hane halklarını korumaya çalışıyor.

ASYA’DA SERT KISITLAMALAR

Orta Doğu’dan gelen petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarikine yüksek bağımlılığı olan Asya ülkeleri, enerji tüketimini doğrudan sınırlayan önlemlerle öne çıkıyor.

Körfez ülkeleri ve İran’dan önemli miktarda ham petrol ithal eden Çin ise yurt içindeki rafine petrol ürünlerinin fiyatlarına yönelik geçici sınırlama getirdi.

Bangladeş’te kamu binalarında klima kullanımı 25 dereceyle sınırlandırılırken, üniversiteler geçici olarak kapatıldı, gereksiz aydınlatmanın azaltılması ve toplu taşıma kullanımının artırılması istendi.

Filipinler’de dört günlük çalışma sistemine geçilirken, Sri Lanka’da yakıt kotası ve QR kodlu dağıtım sistemi devreye alındı.

Hindistan ve Güney Kore gibi ülkelerde ise sanayi ve ulaşım alanlarında enerji tüketimini azaltmaya yönelik kısıtlamalar uygulanıyor.

AFRİKA TÜKETİMİ AZALTACAK

Afrika’da ise daha çok tasarruf ve verimlilik odaklı politikalar dikkat çekiyor. Mısır’da kamu çalışanları için uzaktan çalışma uygulaması başlatılırken, Etiyopya’da yakıt sübvansiyonları artırıldı ve enerji tasarrufu, Senegal’de ise vatandaşlara enerji tüketimini azaltma çağrısı yapıldı.

AVRUPA’DA VERGİ İNDİRİMLERİ

Avrupa ülkeleri enerji krizine daha çok ekonomik araçlarla müdahale ediyor. Vergi indirimleri, tavan fiyat uygulamaları ve doğrudan destek paketleri birçok ülkede devreye alındı.

Avrupa Birliği, üye ülkelere daha az araç kullanımı, daha az uçuş ve uzaktan çalışma çağrısında bulundu.

Öte yandan, Orta Doğu’daki çatışmanın başlangıcından bu yana AB’de gaz fiyatları yaklaşık yüzde 70, petrol fiyatları yüzde 60 artarken, 30 günlük çatışmanın birliğin fosil yakıt ithalat faturasına 14 milyar avro ekledi. Türkiye’de ise akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye yansımasını sınırlandırmak için mart başında eşelmobil mekanizması devreye alındı.

SÜBVANSİYONLAR DEVREDE

Amerika kıtasında da benzer şekilde vergi indirimleri ve fiyat kontrolleri öne çıkıyor. Brezilya ve Meksika’da akaryakıt fiyatlarını sınırlamaya yönelik adımlar atılırken, Şili ve Barbados’ta bazı yakıt türlerinin fiyatları geçici olarak sabitlendi.

Avustralya’da ise akaryakıt vergileri geçici olarak yarıya indirildi ve akaryakıt istasyonlarının kar marjlarını sınırlandırdı.

yenibakış gazetesi-kktc son dakika