DOLAR
49,62000,14%
EURO
55,91650,35%
ALTIN
6.528,60-1,06
BITCOIN
4080428-0.56471%
Lefkoşa
°
SABAHA KALAN SÜRE
SABAHA KALAN SÜRE
News
News Türkiye’de akaryakıt fiyatlarında benzin ve motorin arasındaki ayrışma dikkat çekiyor. Benzinin litre fiyatına iki gün içinde toplam yaklaşık 7,62 TL indirim gelirken, motorin fiyatlarında benzer bir düşüşün görülmemesi, araç sahiplerinin gözünü dizel yakıta çevirdi.
Brent petrol fiyatındaki hareketler akaryakıt fiyatlarını etkilerken, küresel piyasalarda motorinin ham petrole kıyasla çok daha pahalı hale gelmesi, dizel fiyatlarındaki ayrışmanın temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Küresel piyasadaki dizel sıkışıklığının en dikkat çekici göstergelerinden biri, ham petrol ile rafine ürün fiyatları arasındaki farkı ifade eden ve “crack spread” olarak bilinen rafineri marjları… JP Morgan tarafından yapılan değerlendirmede, ABD ham petrolünün varil fiyatı yaklaşık 95 dolar seviyesindeyken dizel fiyatlarının, ham petrolün varil fiyatının 160 dolar olduğu bir ortamda görülebilecek seviyelere işaret ettiği belirtildi. Bu karşılaştırma, dizelin ham petrole kıyasla ne ölçüde pahalandığını ortaya koyuyor.
Küresel rafineri sistemindeki üretim kayıpları, ham petrol ile rafine ürün fiyatları arasındaki farkın açılmasında etkili oluyor. JP Morgan’ın değerlendirmesine göre dünya genelinde rafinerilerin işlediği ham petrol miktarı ikinci çeyrekte günlük yaklaşık 78 milyon varile geriledi. Bu miktar, mevsimsel ortalamanın yaklaşık 6 milyon varil, geçen yılın aynı döneminin ise 8 milyon varil altında kaldı.
Rusya’da rafineri üretiminin yıllık yüzde 34 düşüşle günlük 3,3 milyon varile gerilemesi ve Orta Doğu’daki işleme hacminin yüzde 23 azalarak günlük 7 milyon varilin altına inmesi, küresel rafine ürün arzını daralttı. Çin’in rafine ürün ihracatını askıya alması da piyasadaki arz açığını büyüten gelişmeler arasında yer aldı.
Küresel dizel piyasasındaki arz sorununun kısa sürede çözülmesi de beklenmiyor. Morgan Stanley, mevcut savaş kaynaklı aksamalar hafiflese bile petrol ürünleri piyasalarının 2027 ortasına kadar sıkı kalabileceği uyarısında bulundu. Kurum analistleri, gelecek yılın ikinci çeyreğine kadar dünya genelindeki planlı rafineri bakım çalışmaları nedeniyle günlük 3,4 milyon varillik işleme kapasitesinin devre dışı kalabileceğini belirtti. Bu miktarın, normal seviyenin yaklaşık 2,5 katına ulaşabileceği ifade edildi. Bakım çalışmaları sebebiyle rafinerilerde üretimin geçici olarak düşmesinin, zaten kısıtlı olan dizel arzını daha da daraltabileceği değerlendiriliyor.
Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde yalnızca Brent petrolün varil fiyatı değil, benzin ve motorinin uluslararası piyasalardaki ayrı ayrı fiyatları da etkili oluyor. Pompa fiyatları hesaplanırken Akdeniz piyasasındaki rafine ürün fiyatları, döviz kuru, vergiler ve dağıtım maliyetleri dikkate alınıyor. Bu sebeple ham petrol fiyatı gerilese bile motorinin uluslararası ürün fiyatı yüksek kalıyorsa pompada aynı ölçüde indirim yapılması mümkün olmayabiliyor. Benzin ve motorin fiyatları arasındaki ayrışmanın temelinde de bu mekanizma bulunuyor.
22 Ekim itibarıyla İstanbul Avrupa Yakası’nda benzinin litre fiyatı 76,22 TL, motorinin litre fiyatı ise 96,75 TL seviyesinde bulunuyor. Brent petrolün varil fiyatı da 110,50 dolar civarında seyrediyor.
Sektör kaynakları, Türkiye’de motorin fiyatlarında kalıcı ve belirgin bir düşüş yaşanabilmesi için Brent petrolün gerilemesinin yanı sıra uluslararası dizel ürün fiyatlarının ve rafineri marjlarının da düşmesi gerektiğine vurgu yapıyor.
Uzmanlara göre küresel rafineri üretiminin toparlanması, Rusya ve Orta Doğu’dan ihracatın artması, Çin’in rafine ürün arzına yeniden katkı sağlaması ve jeopolitik risklerin hafiflemesi bu açıdan önem taşıyor. Rusya’nın dizel ihracatını yeniden artırması arzı destekleyebilecek bir gelişme olsa da rafineri hasarları, lojistik sorunlar ve sınırlı ihracat kapasitesi nedeniyle bunun fiyatları kısa vadede hızla düşürmesi beklenmiyor.
yenibakış gazetesi-kktc son dakika
