Bilelim ki;
Kıbrıs sorununa çözüm bulma yolundaki müzakereler;
Akamete uğramış değil…
Öyle tümüyle “sonuçsuz kaldı” denilebilecek bir durum da yok ortada…
Başta, o kadar yoğun meselenin kapsamlı bir şekilde ele alınması için süre yeterli olamadı.
Daha Mont Pelerin’e gidilmeden önce yazmıştım…
Hem Ekim ayında iki liderin Kıbrıs’ta yaptığı görüşmelerde tıkanıklık yaşadığı konular;
Hem de başlı başına çok büyük ve en zor meselelerden olan “Toprak-Harita”nın dört gün içerisinde bitirilip mutabakata varılması kolay değildi.
Hele de harita işlerinin son güne kalması;
10 bin metre yarışını 100 metre gibi koşmaya benzeyecekti ki;
Helâk veya “sürmenaj” olma riski büyüktü…
Deyim yerindeyse;
“Non-stop” bir harita ve toprak görüşmesinin bir gün daha eklemlenerek uzaması;
Beklenenin aksine;
İyice bunalan liderler üzerinde negatif etkiler de yapabilirdi.
Gerçi ben;
Liderimiz Mustafa Akıncı’nın yüksek kondisyon, enerji ve dayanıklılığına hayran kaldığımı söyleyebilirim de;
Nikos Anastasiadis’in “mayna etmeye” daha yakın olduğu da bir gerçekti…
Kolay da değil…
Hiç onaylamasak bile;
Güney Kıbrıs’taki statüko ve şöven siyasi oluşumlarla Kilise;
Anastasiadis’in paçalarına fena yapışmış durumda…
Liderimiz Akıncı’nın her olumlu, iyi niyetli adım ve açılımlarına karşı Anastasiadis;
Tıpkı İkinci Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat karşısındaki Dimitris Hristofias gibi sıkışarak bunaldı.
Neden?
Akıncı’nın bu olumlu açılımlarına olumlu karşılık vermek isteseydi bile;
Paçalarına yapışan Güney’deki statüko;
Onu “parçalayacakmış” gibi bir hava estirdi sürekli olarak da ondan…
Tıpkı New-York buluşmasındaki gibi;
Mont Pelerin’de de Anastasiadis, konsantrasyonunu kaybetmeye başladı…
Dönüş anı yaklaştıkça;
Güney’de “büyük taviz” diye addedilebilecek bir yaklaşımdan uzak durmaya çalıştı refleks olarak…
Oysa “Mülkiyette” önemli ilerlemeler sağlanmış;
Ekim ayında tamamlanamayan başlıkların artık metne dökülmesi kalmıştı.
Yani “Toprak-Haritaya” rahatlıkla geçilebilirdi.
İşte Anastasiadis’in kondisyonu orada bitti…
Hele de garantörler toplantısının tarihi de;
Toprak ve harita ile eşzamanlı olarak gündeme gelince;
Doğal olarak “mayna etti”…
Bu sadece “fiziki kondisyonla” ilgili değil;
“Mental kondisyonla” da ilgiliydi.
Yukarıda belirttiğim;
Güney statükosunun bıktırıcı baskısı;
Anastasiadis’te ne “fiziki kondisyon” bıraktı;
Ne de mental…
Evet… Güney statükosunun bu negatif tazyiğini onaylamak mümkün değildir ama…
Güney Kıbrıs’taki statüko ve buna bağlı olarak Anastasiadis’in acı gerçeği de bu…
Oysa Liderimiz Akıncı;
Bu konuda Anastasiadis’ten çok daha rahattı…
Bir kere Ankara ile son derece uyumlu ve üzerinde kapsamlı bir şekilde çalışılan ortak bir stratejiyi yürütüyordu…
Ayrıca Ankara’nın Kuzey Kıbrıs’taki statükocu iktidar ve onun eksenindeki çözüm karşıtı çevreleri dizginleme konusunda eli çok güçlüydü…
Nitekim Akıncı’ya kısa süre önce hakaret eden Kuzey Kıbrıs’taki hükümet kanadı;
Ankara’dan bunları yapmamaları, çünkü Akıncı’nın izlediği politikanın Ankara tarafından da “uygun görülen” bir strateji olduğunun hatırlatılması üzerine;
Bir miktar çark etmek durumunda kalmıştı…
Nitekim Başbakan bile;
“Akıncı’ya güvenlerinin olduğunu” belirtmişti Mont Pelerin öncesinde…
Yani aslında;
ANKARA’NIN KUZEY KIBRIS HÜKÜMETLERİ ÜZERİNDEKİ GÜÇLÜ ETKİSİ, BU KEZ HAYIRLI BİR İŞ İÇİN ÇALIŞMIŞTI…
Bu bakımdan Akıncı’nın gerek performansı;
Gerekse fiziki ve mental kondisyonu;
Anastasiadis’e göre çok daha “fit” kalmıştı…
Bu yüzden son gün, Güney’deki Ulusal Konseye ve statüko güçlerine nasıl izahat yapacağı konusunda kafası “ambale olmuş” Anastasiadis;
Hem Atina ile, hem de Güney’deki siyasi partilerle “daha fazla istişare etme gereği” duydu haliyle…
Akıncı da, BM yetkilileri de buna anlayış gösterdiler…
Hadise bu…
Yani görüşmeler ne tıkanmış;
Ne de akamete uğramış durumda…
Anastasiadis yeniden “kondisyon yükleyecek” ve 20 Kasım’da tekrar “sahaya çıkacak”…
…
Ancak… “E bu kaçıncı sıvışma?” diye sorulabilir haklı olarak…
Güney’deki statüko ve şöven çevrelerin tazyiği bağlamında “kendine göre makûl” karşılanabilecek birtakım “gerekçeleri” olabilir Rum liderin ama…
New York’ta bir…
Mont Pelerin’de iki…
Yani kaç defa sıçrayacak artık?
Üçüncü biraz zor…
Yeter ki;
Bu bir haftalık sürede Güney’in statükocuları ve yandaş Rum basını;
Hem Anastasiadis’in kafasına;
Hem de ortama zehir zerketmesin…
Burada da görev;
Güney’deki çözüm yanlılarıyla tabii ki yine büyük ölçüde Rum lidere düşecektir…
Sanırım BM ve uluslararası camianın sabrının da sınırlarına gelinmiştir artık…
Biz ise;
Yarım asır bekledik, bir hafta daha bekleriz, ne olacak?
Ancak uluslararası kamuoyu ve BM’nin de artık Türk tarafının olumlu performansını değerlendirme zamanı gelmiştir.
Bu da ayrı bir geçek…