Ses getirecek petrol iddiası: Savaş öncesi döneme dönüldü

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Küresel istihbarat şirketi Kpler; gemi takip, uydu görüntüleri ve liman verilerine dayanan son analizinde, Körfez bölgesinden İran hariç ham petrol çıkışının eylülde “savaş öncesi seviyelere” döndüğünü bildirdi. Eylülde Körfez’deki petrolün yüzde 40’ı Boğaz’ı kullanmadan bölgeden çıktı. Bu akışta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin boru hatları öne çıktı. Buna karılık devam eden riskler, petrol fiyatında hızlı düşüşü engelliyor.

Orta Doğu’da belirsizlikler devam ederken, bölgeden gerçekleşen petrol sevkiyatı ile ilgili önemli gelişmeler yaşanıyor. Küresel ticaret ve enerji istihbaratı şirketi Kpler’in; gemi takip, uydu görüntüleri ve liman verilerine dayanan son analizine göre, Körfez bölgesinden İran hariç ham petrol çıkışı eylülde savaş öncesi seviyelere ulaştı. Ancak petrolün izlediği rota büyük ölçüde değişti.

Kpler verilerine göre 1-28 Eylül döneminde Körfez Bölgesinden İran hariç günde 16,5 milyon varil ham petrol çıktı. Bu rakam “İran hariç” savaş öncesi ortalamaya denk geldi. Analizde; petrol hacmindeki toparlanmanın “eski ihracat düzeninin geri döndüğü” anlamına gelmediği de vurgulandı.

Verilere göre savaş öncesinde bölgedeki ham petrolün yüzde 83’ü Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. Sadece yüzde 17 gibi sınırlı bir bölümü alternatif rotaları kullanıyordu. Eylülde ise petrolün yüzde 40’ı Boğaz’ı kullanmadan bölgeden çıktı. Bu akışta özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin boru hatları öne çıktı.

YÜZDE 60’I YİNE HÜRMÜZ’DEN…

Kpler’in verilerine göre eylül ayında İran hariç Körfez petrolünün yaklaşık yüzde 60’ı yine Hürmüz Boğazı’ndan, yüzde 23’ü boğazın dışında Umman Körfezi kıyısındaki terminaller üzerinden, yüzde 17’si ise Kızıldeniz rotasından taşındı.

Böylece “sadece Hürmüz’den geçen petrol miktarı” savaş öncesine göre hâlâ yaklaşık dörtte bir oranında daha düşük kaldı. Buna karşılık boğazı çevreleyen alternatif güzergâhlar iki katından fazla büyüyerek açığı büyük ölçüde kapattı.

SUUDİ PETROLÜ DEVREDE

Suudi Arabistan, alternatif güzergâhların yeniden şekillenmesinde öne çıktı. Eylül ayında ülkenin teyit edilen ham petrol sevkiyatı en az 5,1 milyon varil/gün oldu. Onu BAE 3,2 milyon varil ve Irak 2,6 milyon varil ile takip etti.

Hürmüz’den geçen Suudi petrolü de ağustos ayındaki 0,7 milyon varil/günden eylülde 2,8 milyon varile yükseldi. Böylece Suudi Arabistan, Körfez ve Kızıldeniz’deki iki ayrı ihracat hattını kullanarak petrol akışını yeniden yönlendirdi.

İRAN’IN DURUMU

Bu arada savaş öncesinde İran günde ortalama 1,7 milyon varil petrol üretiyordu. ABD ablukasının başlamasının ardından İran’ın Boğaz’dan geçişleri mayıs ayında neredeyse sıfıra indi. Haziranda geçici muafiyetle akış 1,1 milyon varile yükseldi. Muafiyetin sona ermesiyle temmuzdan itibaren yeniden sıfıra yakın seyretti.

PETROL FİYATLARI

Brent petrolün varili ise ekim ayının ilk işlem gününde TSİ 10:00 itibarıyla 99 dolardan fiyatlandı. Kpler verileri, arzda toparlanmaya işaret etmesine rağmen petrol eylül ayında %7,95 yükseldi. Geçen ay fiyatlar uzun süre 100 doların üzerinde kaldı.

Analistler; Körfez’den İran hariç petrol çıkışının savaş öncesi seviyelere dönmüş olsa da petrol piyasasında “kriz sona erdi” demek için henüz erken olduğu uyarısında bulunuyor.

Kpler verileri, arz hacminin toparlandığını ancak ihracat rotalarının büyük ölçüde değiştiğini gösteriyor. Hürmüz’ü bypass eden boru hatları ve Umman Körfezi’ndeki gemiden gemiye transferler sayesinde petrol akışı sürerken; bu alternatif sistemin, daha yüksek lojistik maliyetleri ve operasyonel riskler taşıdığı ifade ediliyor.

Buna İran’ın hâlâ sistemin dışında olması ve Kızıldeniz altyapısına yönelik risklerin devam etmesi de eklenince, petrol fiyatlarındaki düşüşün sınırlı kaldığı belirtiliyor.

yenibakış gazetesi-kktc son dakika