

Trump yönetimi, ABD Kongresi’nden gele itirazlara kulak asmayarak Türkiye’ye yüz milyonlarca dolar değerinde jet motoru satışını gerçekleştirmeye hazırlanıyor.
Reuters’ın konuya yakın dört farklı kaynağa dayandırdığı özel haberine göre önümüzdeki günlerde kesinleşmesi beklenen onay, 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek kritik NATO zirvesi öncesinde ABD’den Türkiye’ye yönelik çok önemli bir jest olarak planlandı.
Satışı planlanan General Electric (GE) üretimi motorlar, Türkiye’nin savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla 2016 yılında başlattığı en önemli prestij projesi olan yerli savaş uçağı KAAN’a güç verecek. Kaynaklardan biri, tedarik edilecek motor paketinin toplam mali değerinin 700 milyon doları aşacağını ileri sürüldü.
Reuters’a göre Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi’nin en kıdemli Demokrat üyesi New York Milletvekili Gregory Meeks’in, gayri resmi inceleme sürecinde pakete itiraz ettiği ve yeşil ışık yakmadığı bilgisi yer aldı. Ancak Trump yönetiminin bu muhalefete rağmen satışı resmiyete dökeceği ifade edildi.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Ankara’da 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek NATO Zirvesi kapsamında Türkiye’ye gelmesi beklenen ABD Başkanı Donald Trump ile baş başa bir görüşme gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceğine ilişkin soruya, “Büyük ihtimalle olur” cevabını vermişti.
İki lider arasındaki zirve diplomasisi öncesinde askeri tedarik hattında da hareketlilik hız kazandı. Reuters’a konuşan kaynaklar, jet motoru satışının önümüzdeki günlerde kesinleşmesini ve ardından ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Kongre’ye resmi bildirimi yapmasını beklediklerini duyurdu.

Türkiye gazetesine konuşan TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI) Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, Türkiye tarafından millî imkânlarla tasarlanan, geliştirilen ve üretilen millî muharip uçak KAAN’ın motoru başta olmak üzere millî projelerde gelinen noktayı anlatmıştı. Akşit, TF6000 motorunu çalışır hâlde festivale getirme sözünü tuttuklarını belirterek “Motorumuzu günde üç defa çalıştırıyoruz. Katılımcılar test anında hem sesini duyabilir hem de egzoz kokusunu hissedebilir” ifadelerini kullanmıştı.
KAAN’ın tam bağımsızlığı için kritik öneme sahip olan yerli motor projesinde de çalışmalar hızlanıyor. TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu, TRMotor ve TEI ekiplerinin yoğun bir çalışma içinde olduğunu vurgulayarak; “2032’de bu motorun (TF35000) bitmiş ve uçağa entegrasyonunun tamamlanmış olmasını hedefliyoruz” demişti. Yerli motorun entegrasyonuyla birlikte KAAN’ın 6. nesil uçak yeteneklerine tam anlamıyla kavuşacağı öngörülüyor.
Savunma Sanayii Başkanlığı ile TUSAŞ arasında Mayıs ayında imzalanan sözleşme doğrultusunda, ilk 20 adet KAAN Block-10 savaş uçağının tedarik süreci resmiyet kazandı. İlk üretim standardını temsil eden Block-10 uçaklarının, 2027 ile 2029 yılları arasındaki yoğun testlerin ardından, 2028-2030 döneminde Türk Hava Kuvvetleri envanterine teslim edilmesi planlanıyor.
KAAN’ın ilk yurt dışı kullanıcısı olması beklenen Endonezya ile yapılan anlaşmanın detayları da gündeme damga vurdu.
Demiroğlu, Endonezya ile imzalanan çerçeve anlaşmasının 15 milyar dolar hacminde olduğunu ve Endonezya tarafının özellikle “ITAR-Free” (ABD kısıtlamalarından bağımsız) yerli motorlu versiyonu beklemeye razı olduğunu açıklamıştı.

İspanya verAzerbaycan basınına göre, Türkiye dahil toplam 9 ülke, 2035 yılına kadar milli muharip uçak KAAN’ı envanterine katmayı ciddi şekilde değerlendiriyor. Küresel savunma pazarında şimdiden büyük bir talep dalgası oluşturan uçak için Türkiye toplamda 100 adetlik bir filo kurmayı planlarken, ilk 20 uçaklık parti için resmi sözleşme imzalanmış durumda.
Uçağa yönelik uluslararası ilgide ise Suudi Arabistan 100 uçaklık bir alım planıyla öne çıkıyor ve ikili görüşmeleri aktif olarak sürdürüyor.
Avrupa’dan İspanya yaklaşık 60 adet KAAN ünitesi satın almakla yakından ilgilenirken, Endonezya 48 adetlik sipariş için resmi niyet mektubunu tamamladı.
Pakistan 40’tan fazla uçak tedarik etmek üzere ön anlaşmaya varırken, Katar da 40 uçaklık bir paket üzerinde görüşmelerine devam ediyor. Mısır 24 adet savaş uçağı satın alma arzusunu dile getirerek ön görüşmeleri başlatırken; Azerbaycan, Malezya ve Suriye de bölgesel güç dengeleri doğrultusunda her biri yaklaşık 20’şer adet KAAN satın almayı planlayan ülkeler arasında yer alıyor.
TUSAŞ Genel Müdürü Demiroğlu, KAAN’da kullanılan ABD merkezli General Electric üretimi F110 motorlarıyla ilgili sürece de değindi. Ticaret engelleri tartışmalarına rağmen herhangi bir gecikme beklemediklerini söylemişti.
“Tüm prototiplerimizi karşılamaya yetecek 10 motorumuz zaten var. Geliştirme açısından herhangi bir sorunumuz yok” diyen Demiroğlu, Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edilecek ilk partinin 2029 başında başlayacağını aktarmıştı.
“ABD’den motorlar bekliyoruz ve şu anda onay sürecinin son aşamasındayız. Dışişleri Bakanlığı ve ABD gibi Türk hükümet yetkilileriyle yaptığımız görüşmelere göre, bu motorların teslimatı veya ihracat lisansı konusunda herhangi bir sorun görmüyoruz. Blok 10 ve 20 için ilk partinin onayı yakın zamanda alacağız” demişti.
yenibakış gazetesi-kktc son dakika