Kamuoyunun uzun zamandır gündeminde olan suya ilişkin tartışmalar bugün sadece “kimin yöneteceği” noktasından yürütülse de 3 yıl önceki endişeler, yüzeyden çok daha derine iniyor. Türkiye’nin suyu adaya getirmek için yaptığı karada ve denizdeki tüm yapıların mülkiyetine sahip olmasına ilişkin anlaşma maddesi, KKTC’nin egemenlik haklarına ve Anayasası’na aykırı olarak değerlendirilmiş. Dönemin CTP-BG Girne Milletvekili Ömer Kalyoncu, Meclis oturumunda tesislerin mülkiyetine ilişkin dönemin CTP-BG Gazimağusa Milletvekili Sonay Adem’in kürsüde yaptığı konuşmaya yerinden seslenerek, “Devlet içinde ayrı bir devlet oluşacak” ifadelerini kullanmış. Adem’in Kalyoncu’yu duyamaması üzerine, Kalyoncu, “Devlet içinde ayrı bir devlet oluşacak” sözleriyle düşüncesini tekrarlamış. Yeni Bakış’ın bugünkü görüşlerini sorduğu Başbakan Kalyoncu, anlaşmayı revize etmenin gündemlerinde olmadığı ama bunun gündemlerinde olmayacağı anlamına gelmediği şeklinde yuvarlak bir cevap verdi
2012: Kalyoncu Meclis Kürsüsü’nde
“Anayasası bile bu devletin diyor ki buradaki mülkiyet hakkı devredilemez. Kamulaştırılan herhangi bir alanın mülkiyet hakkı da KKTC’den çıkarılamaz.”
“Şimdi Geçitköy Göletinin mülkiyeti kime ait olacak? Olamaz Türkiye Geçitköy Göletinin mülkiyeti. Su bile oraya kadar Türkiye’nin mülkiyetinde olacak deniyor, ondan sonra Türkiye mülkiyetinde olmayacak? Yani açık ve net ifadelerle yazılmış olması lazım bir anlaşmanın.”
“Ekinde anlaşacağız ki harmanda kavga etmeyelim. Şimdi herkesin istediği bir anlaşmadan kavga çıkmayacak mı? Çıkacak. Ama eğer siz yönetimdeyseniz, siz boynunuzu bükeceksiniz, ceremesini buradaki vatandaş çekecek.”
“Nasıl olsa bu civcivler ne atarsam yer mantığı ile hazırlanan bir anlaşma başka şeydir.”
“Bu anlaşma öngörebildiğim kadarıyla herkesin istediği yöne çekebileceği bir anlaşmadır ve muğlaktır. Ve üstelik bu tesislerin tümünün mülkiyeti Türkiye’ye verilemez. Anayasa’ya göre açık ve sarihtir 159’uncu madde. Mülkiyet hakkı devredilemez diyor.”
2015: Kalyoncu Yeni Bakış’a konuştu
“Türkiye’nin tesislerin mülkiyetine sahip olması maddelerinin revize edilmesi gündemimizde değil.”
“Partimizin üzerinde çalıştığı bazı konular var, yarın öbür gün bu konuların gündeme gelmeyeceği anlamı taşımıyor.”
“Suyun yönetiminin kamuda olması bizim tercihimiz. Belediyelerin bu işi kar amacı gütmeden yapacağına inanıyoruz.”
“Türkiye ile bu konuda temaslarımız olacak şimdiden bir şey söylemek için erken.”
Derya AYDOĞAN
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında KKTC’nin Su İhtiyacının Karşılanmasına ilişkin Hükümetlerarası Çerçeve Anlaşması’nın Uygun Bulunmasına İlişkin (Onay) Yasa Tasarı’nın Meclis’te görüşülmesi esnasında dönemin hükümet yetkilileri ve milletvekillerinin konuşmalarını Yeni Bakış mercek altına aldı.
Tutumlar tersine döndü
Komitede oybirliği ile kabul edilen ve Meclis’te 27 vekilin onay verdiği çerçeve anlaşması, muhalefetin sert tepkisi ve hükümetin büyük teslimiyetçiliği altında Meclis’ten geçti. Yasanın tartışıldığı Meclis toplantısında Cumhuriyetçi Türk Partisi ve Toplumcu Demokrasi Partisi vekilleri, anlaşmadaki bazı maddelerin muğlaklığı ve Kıbrıslı Türklerin çıkarlarına ters düşeceğine yönelik eleştirilerde bulunurken, bugün iktidarın büyük ortağı konumunda bulunan CTP’nin bazı vekillerinin su konusunda tavrını yumuşattığı hatta tam tersi bir tutum içinde oldukları gözlerden kaçmıyor.
Kalyoncu: Anayasa’ya aykırı
Kamuoyunun uzun zamandır gündeminde olan suya ilişkin tartışmalar bugün sadece “kimin yöneteceği” noktasından yürütülse de 3 yıl önceki tartışmalar, yüzeyden çok daha derine iniyor. Türkiye’nin suyu adaya getirmek için yaptığı karada ve denizdeki tüm yapıların mülkiyetine sahip olmasına ilişkin anlaşma maddesi, KKTC’nin egemenlik haklarına ve Anayasası’na aykırı olarak değerlendirilmiş. Dönemin CTP-BG Girne Milletvekili Ömer Kalyoncu, Meclis oturumunda tesislerin mülkiyetine ilişkin dönemin CTP-BG Gazimağusa Milletvekili Sonay Adem’in kürsüde yaptığı konuşmaya yerinden seslenerek, “Devlet içinde ayrı bir devlet oluşacak” ifadelerini kullanmış. Adem’in Kalyoncu’yu duyamaması üzerine, Kalyoncu, “Devlet içinde ayrı bir devlet oluşacak” sözleriyle düşüncesini tekrarlamış.
“Hazırlopçu hükümet”
Kalyoncu, Türkiye’nin hazırladığı tüm anlaşmaları sağlıklı etüt etmeden imzalamakla ve “hazırlopçu” şeklinde suçladığı UBP hükümetine şu sözlerle yüklenmiş: “Anayasası bile bu devletin diyor ki buradaki mülkiyet hakkı devredilemez. Kamulaştırılan herhangi bir alanın mülkiyet hakkı da KKTC’den çıkarılamaz. Çıkarılmaya kalkıldığınız, yani vazgeçtim ben bu alandan dediği zaman KKTC hükümeti, kimden kamulaştırıldıysa onun hakkı vardır parasını geri ödesin ve o malı tekrar alsın”
“Civcivler ne atarsam yer mantığı ile hazırlanan bir anlaşma”
Kalyoncu, anlaşmanın her anlamaya gelebilecek bir anlaşma olduğunu söyleyerek, “Şimdi Geçitköy Göletinin mülkiyeti kime ait olacak? Olamaz Türkiye Geçitköy Göletinin mülkiyeti. Su bile oraya kadar Türkiye’nin mülkiyetinde olacak deniyor, ondan sonra Türkiye mülkiyetinde olmayacak? Yani açık ve net ifadelerle yazılmış olması lazım bir anlaşmanın. Neden? Çünkü yarın bu anlaşma belki de uluslararası bir anlaşma hüviyetine sahip olacak bizim dışımızda da. Dolayısıyla bunun üzerinde titizlikle durulması lazım. Şimdi bir insanların şöyle bir alışkanlığı var. Nasıl olsa bu civcivler ne atarsam yer mantığı ile hazırlanan bir anlaşma başka şeydir” ifadelerini kullanarak, sert bir muhalefet örneği göstermiş.
“Sorun güven değil”
Kıta sahanlığı anlaşmasını hatırlatan Kalyoncu, “yine dilimiz yanmasın” mesajı vererek şu ifadeleri kullanmış: Niçin yani Türkiye de böyle bir anlaşmayı aldı da koydu önümüze? Hiç gerek yok eğer güvene dayalı olacaksa her şey orta yerde Türkiye Cumhuriyeti devleti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti devleti yoksa ve onlar bir anlaşma yapmıyorsa koyarsın boruları getirip suyu akıtırsın. Güvenmen bize para verecekse diye akıttığımız sudan dolayı da bir anlaşma yaparsın? Eğer güven sorunu ise sorun ama sorun güvenle ilgili bir sorun değil.
“Bu tesislerin tümünün mülkiyeti Türkiye’ye verilemez”
İki kardeşin bile anlaşma yapamadıklarının bilinen bir hadise olduğunu söyleyen Kalyoncu, “Ekinde anlaşacağız ki harmanda kavga etmeyelim. Şimdi herkesin istediği bir anlaşmadan kavga çıkmayacak mı? Çıkacak. Ama eğer siz yönetimdeyseniz, siz boynunuzu bükeceksiniz, ceremesini buradaki vatandaş çekecek. Ondan sonra gene tembel, gene ihraç edemeyiz, gene başaramayız. Onun için anlaşma önemlidir. Kiminle isterse yap. İster babanla ister kardeşinle yap, anlaşma önemlidir. Kavga etmemek için. Bu anlaşma öngörebildiğim kadarıyla herkesin istediği yöne çekebileceği bir anlaşmadır ve muğlaktır. Ve üstelik bu tesislerin tümünün mülkiyeti Türkiye’ye verilemez. Anayasa’ya göre açık ve sarihtir 159’uncu madde. Mülkiyet hakkı devredilemez diyor. Ha kiralanabilir, kamulaştırılmış mallar kiralanabilir. Ama mülkiyet hakkı devredilemez” şeklinde konuşmuş.
Yeni Bakış’ın siyasilerin “dün dündür, bugün bugün” yaklaşımına inatla meclis tutanaklarından hazırladığı haberi okudunuz. Toplumsal belleğimize bir katkı sağlaması dileği ile…