

“Mevcut hükümetin geçmiş hükümetler gibi protokolü savsaklama lüksü yoktur” diyen Prof. Dr.
Okan Veli Şafaklı, KKTC hükümetlerinin geçmiş protokollerdeki kötü performansları nedeniyle
Türkiye Cumhuriyeti nezdinde kredileri neredeyse tükendiğini söyledi
Şafaklı, dolaysıyla, ülkemizdeki hastane, yol ve diğer elzem altyapıların finansmanı için KKTC
hükümetinin protokollerin gereğini azami düzeyde yerine getirme durumunda olduğunu belirterek,
“Ünal Üstel Parti Başkanı ve Başbakan olarak otoritesini ve gücünü genele sirayet etmekte giderek
daha başarılı olmakta ve parti Başkanlığından liderliğe meşruiyet zeminini artırmaktadır” diye
konuştu
“Buna paralel, Başbakan Türkiye ile olan uyumun ve desteğin de önemini fevkalade idrak ederek
protokolün gereğinin yerine getirilmesinde kuvvetle ihtimal azami gayret gösterecektir” diyen
Şafaklı, “protokollerin uygulanmasını kolaylaştıracak diğer bir olgunun ise bu konuda hatırı sayılır
direnç gösteren sendika ve benzeri oluşumların toplum nezdindeki güven ve desteğinin erozyona
uğramasıdır” dedi
Vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek e-devletin fiyasko diye adlandırılabilecek kadar
yaklaşık 20 yıldır tamamlanmamış ve dairelere uğramayı gerektirmeyecek şekilde vatandaşın
imkanına sunulmadığına işaret eden Şafaklı, “sonuç olarak; KKTC vatandaşının rahatlaması
anlamına gelebilecek ne alım gücü artışı ne sosyal ne kültürel ne sağlık ne eğitim ne trafik ne de
gelir dağılımında iyileşme ortaya çıktı. Aksine kötüleşme meydana gelmiştir” şeklinde konuştu
Yeni Bakış
Ekonomist Prof. Dr. Okan Veli Şafaklı, KKTC’nin orta gelir tuzağına yakalanmış bir şeklide kişi başı milli
gelirin 10,000$ ile 15,000 $ arasında gidip gelmekte olduğunu belirterek, 2017’de 14.187$ olan kişi
başı milli gelirin 2020’de 10.055$, 2022’de ise 14.648’a çıktığını söyledi. Bunun da KKTC’de
vatandaşın rahatlamasına imkân verecek dikkati çeken bir milli gelir artışı olmadığını göstermekte
olduğunu belirten Şafaklı, “kişi başı millî gelirin hesaplamalarının inandırıcılığını şüpheye düşüren
önemli bir olgu net ve şeffaf olmayan nüfus miktarlarının dikkate alınmasıdır” dedi.
“Bu oran ile maalesef dünya birincisi konumuna gelmekteyiz”
Şafaklı, KKTC’de özellikle dar gelirli vatandaşın ve dürüst esnafın aleyhine işleyen devasa bir kayıt dışı
ekonominin mevcut olduğunu belirterek, KTTO Başkanı Turgay Deniz’in açıklamasına göre
ülkemizdeki kayıt dışı ekonomi oranının yüzde 80 civarında olduğunu kaydetti. Şafaklı, “Bu oran ile
maalesef dünya birincisi konumuna gelmekteyiz. Bizi % 73.6 ile Afganistan, %64.7 Zimbabve ve %
58.2 ile Nijerya takip etmektedir. Dünyada en düşük oran ise % 7.2 ile ABD’ye aittir. Refah açısından
dünyanın zirvesinde olan İskandinav ülkelerinde ise kayıt dışı ekonomi %10 ile %15 arasındadır “ diye
konuştu.
“Gelir dağılımında bozulma var”
Okan Veli Şafaklı, KKTC’de gariban vatandaşı daha da kötü hale getiren durum zenginin lehine fakirin
ise aleyhine sonuçlanan gelir dağılımındaki bozulma olduğunu ifade ederek, KKTC’nin İstatistik
Kurumu’nun yayınladığı 2021-2022 Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı
kullanılabilir gelirine göre oluşturulan yüzde 20’lik hanehalkı gruplarından en yüksek gelire sahip
beşinci gruptakilerin toplam gelirden aldığı payın % 43,6 iken, en düşük gelire sahip birinci
gruptakilerin toplam gelirden aldığı payın % 6,5 olduğunu söyledi. Şafaklı, beşinci yüzde 20’lik
grubun toplam gelirden aldığı payın birinci yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı paya oranının
veren P80/P20 eşitsizlik ölçüsünün 6,7 kat olduğunu söyledi. Şafaklı, Gelir dağılımının eşitsizlik
ölçütlerinden Gini katsayısının 2014-2015’e göre kıyaslandığında 2021-2022 anketinde Gini
katsayısının gelir dağılımındaki bozulmanın göstergesi olarak artarak KKTC için 0,37, kentsel yerleşim
yerleri için 0,35, kırsal yerleşim yerleri için ise 0,37 olarak hesaplandığını kaydetti
“Beşinci ayın enflasyon oranında yine alım gücü düşmektedir”
“Gini katsayısı, sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımında eşitliği, 1’e yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı
ifade etmektedir” diyen Şafaklı, ülkemizde sadece kamu sektörüne ve emeklilere alım gücünü
korumak için belli periyodlarda (halen dört ayda bir) hayat pahalılığı oranı kadar maaşlara artış
yapılmakta olduğunu belirtti. Şafaklı, “Bu bir rahatlatma değil mevcut yaşam düzeyinin korunması
anlamını taşır. Ancak, süreçte bu kesim bahse konu dört aylık periyod dışında devamlı alım gücünde
düşüşle karşılanmakta ve beşinci ayda dört aylık hayat pahalılığı telafi edilmesine karşın içinde
bulunduğu beşinci ayın enflasyon oranında yine alım gücü düşmektedir” şeklinde konuştu.
“Enflasyon oranı arttıkça devletin yükümlülüğü de artmaktadır”
Şafaklı, şöyle devam etti, “Buna ilaveten, üçlü kararname ile başkanı atanan İstatistik Kurumu’nun
bağımsızlığı sözde olup siyasi baskı altında enflasyonu düşük göstermek için dört takla atılmaktadır.
Çünkü enflasyon oranı arttıkça devletin yükümlülüğü de artmaktadır. Ayrıca, İstatistik Kurumunun
açıkladığı hayat Pahalılığı oranı gerçek enflasyon oranı olmayıp kullanılan sepet ve tüketim
alışkanlıkları ile sepetteki ürünlerin ağırlığı günümüzün gerçekleri ile kesinlikle örtüşmemekte olup
güncellenmelidir. Sonuç olarak, refah artışı verilmeyen kamu çalışanı ve emeklilerine uygulanan eşel
mobil sisteminin alım gücünü istikrarlı bir şekilde koruduğu iddia edilemez.”
“Sosyal devlet uygulamasında geçmişe nazaran ciddi bir iyileştirme gerçekleşmedi”
Prof. Dr. Okan Veli Şafaklı, asgari ücretlinin vahameti ve çektiği ızdırapın asgari ücret masasında
işveren temsilcilerinin yüzü kızarmadan çalışana hayat pahalılığı oranının altında artış önermesinden
anlaşılmakta olduğunu söyleyerek, vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek sosyal devlet
uygulamasında geçmişe nazaran ciddi bir iyileştirme gerçekleşmediğini söyledi. Şafaklı, vatandaşın
rahatlamasına neden olabilecek sağlık hizmetlerinde tedavi, röntgen- Emar (MR) çekimi, ilaç tedavisi
ve evrensel hasta haklarının teslimi konusunda geçmişe nazaran ciddi bir iyileştirme
gerçekleşmediğini belirtti. Okan Veli Şafaklı, vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek gerek şehir
içi gerekse şehirler arası ulaşımda ve dolaşımda değil iyileşme giderek kötüleşmenin gerçekleşmekte
olduğuna vurgu yaptı.
“Ne alım gücü artışı ne sosyal ne kültürel ne sağlık ne eğitim ne trafik ne de gelir dağılımında
iyileşme ortaya çıktı”
Vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek e-devletin fiyasko diye adlandırılabilecek kadar yaklaşık
20 yıldır tamamlanmamış ve dairelere uğramayı gerektirmeyecek şekilde vatandaşın imkanına
sunulmadığına işaret eden Şafaklı, “sonuç olarak; KKTC vatandaşının rahatlaması anlamına
gelebilecek ne alım gücü artışı ne sosyal ne kültürel ne sağlık ne eğitim ne trafik ne de gelir
dağılımında iyileşme ortaya çıktı. Aksine kötüleşme meydana gelmiştir” dedi.
“Mevcut hükümetin geçmiş hükümetler gibi protokolü savsaklama lüksü yoktur”
Prof. Dr Okan Veli Şafaklı, Türkiye ile imzalanan protokollerde tablonun geçmişteki gibi olumsuz
olmadığını belirterek, özellikle Ünal Üstel Başbakanlığında protokol gereği birçok yasanın Cumhuriyet
Meclisi’nden geçtiğini söyledi. “Bazı yasalar ise gündemde sıra beklemektedir. Mevcut hükümetin
geçmiş hükümetler gibi protokolü savsaklama lüksü yoktur” diyen Şafaklı, KKTC hükümetlerinin
geçmiş protokollerdeki kötü performansları nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti nezdinde kredileri
neredeyse tükendiğini söyledi. Şafaklı, dolaysıyla, ülkemizdeki hastane, yol ve diğer elzem
altyapıların finansmanı için KKTC hükümetinin protokollerin gereğini azami düzeyde yerine getirme
durumunda olduğunu belirterek, “Ünal Üstel Parti Başkanı ve Başbakan olarak otoritesini ve gücünü
genele sirayet etmekte giderek daha başarılı olmakta ve parti Başkanlığından liderliğe meşruiyet
zeminini artırmaktadır” diye konuştu. “Buna paralel, Başbakan Türkiye ile olan uyumun ve desteğin
de önemini fevkalade idrak ederek protokolün gereğinin yerine getirilmesinde kuvvetle ihtimal azami
gayret gösterecektir” diyen Şafaklı, “protokollerin uygulanmasını kolaylaştıracak diğer bir olgunun ise
bu konuda hatırı sayılır direnç gösteren sendika ve benzeri oluşumların toplum nezdindeki güven ve
desteğinin erozyona uğramasıdır. Ayrıca, protokollerin uygulanmasında her zaman samimi ve kararlı
duruş gösteren Sayın Erhan Arıklı’nın hükümetteki varlığı protokollerin gereğinin yapılmasında hiç
kuşkusuz itici bir güç olacaktır” şeklinde konuştu.