Kıbrıs İlim Üniversitesi Öğretim Görevlisi Ekonomist Doç. Dr. Erdal Güryay, KKTC’deki iktidarın elinde bu krizle savaşacak aslında pek fazla aracın olmadığını söyleyerek, ülkelerin ekonomilerini regüle etmek için para ve maliye politikaları kullandığına vurgu yaptı.
“Para politikası uygulamamız olanaksız, Türk Lirası kullanıyoruz ancak Türk Lirasının sahibi olan Türkiye para politikası uygulayabilir. Maliye politikası araçlarının kullanılması da söz konusu değil, çünkü KKTC bütçesi kronik açık sorunundan muzdarip” diyen Güryay, bu durumun hiç bir şey yapılmamalı anlamında algılanmaması gerektiğini, kıt kaynaklarla olsa bile önlemlerin alınabileceğini söyledi.
Güryay, hükümetin açıkladığı 23 maddelik önlemin gündelik hayatı büyük oranda rahatlatacağını söylemenin güç olduğunu belirterek, ancak belli alanlarda az da olsa bir rahatlama sağlayabileceğini kaydetti.
“Tüm bunlardan anlaşılıyor ki bu durumdan sadece Türkiye değil birçok ülke etkilenecektir” diyen Güryay, ABD ve Türkiye arasındaki bu sorunu çözmek için bazı ülkelerin diplomatik aracılık yapmasının en doğru çözüm olacağını belirtti.
Deniz ABİDİN
Kıbrıs İlim Üniversitesi Öğretim Görevlisi Ekonomist Doç. Dr. Erdal Güryay, ekonomik krizden siyasi krize doğru bir eğilim olduğunu belirterek, siyasi krize diplomasi aracılığıyla bir çözüm bulunmaması durumunda bunun ileride finansal etkilerinin olacağını söyledi. Güryay,
son birkaç gündür dünya kamuoyunun Türkiye’yi destekler tavrı sonucu siyasi krizin diplomasi aracılığıyla çözülebileceği beklentisi oluştuğunu belirterek, kurdaki yukarı yönlü değişimin durduğunu, hatta ciddi oranda Türk Lirasının değer kazandığını kaydetti.Güryay, bu durumda bu krizin finansal krize dönüşme olasılığının azaldığını belirterek, ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı ekonomik engellerin aslında sadece Türkiye’yi etkilemediğini söyledi.
“Alacaklılar da istemiyor”
Güryay, örneğin demir ve çeliğe uygulanan yüksek gümrüğün Amerika’da bu maddeleri kullanan sanayi kollarını da etkilemekte olduğuna dikkat çekerek, Amerika’daki bu sanayi kollarının da bu durumdan memnun olmadığını söyledi. Türkiye ekonomisini negatif etkileyecek her türlü yaptırımın aynı zamanda Türkiye’nin Avrupa’daki partnerlerini de etkilediğini belirten Güryay, o nedenle başta Almanya, İtalya ve diğer Avrupa ülkelerinden ABD’yi kınayıcı açıklamaların geldiğini belirtti. Güryay, Türkiye’nin yüksek miktarda dış borcu bulunduğuna dikkat çekerek, Türkiye’nin bu kriz nedeniyle borçlarını ödeyememe konumuna gelmesini alacaklıların da istemediğini kaydetti.
“Diplomatik aracılık şart”
“Tüm bunlardan anlaşılıyor ki bu durumdan sadece Türkiye değil birçok ülke etkilenecektir” diyen Güryay, ABD ve Türkiye arasındaki bu sorunu çözmek için bazı ülkelerin diplomatik aracılık yapmasının en doğru çözüm olacağını belirtti.Güryay, sözlerini şöyle sürdürdü: “Eğer siyasi krize çözüm bulunursa ekonomik krizin de hızlı bir şekilde alınacak önlemlerde önüne geçilebilir. Ancak kur seviyesinin bir yıl önceki veya 6 ay önceki seviyesine dönmesini de kısa vadede kimse beklemesin. Bu krizin KKTC yansımaları ise Türkiye’den daha ağırdır. Şöyle ki KKTC küçük bir ada ülkesidir ve doğal kaynakları yoktur. Bu nedenle de her türlü ihtiyacını yurtdışından ithal etmek durumundadır. İthalat da dövizle yapılmaktadır”
“Ürün fiyatları yükseliyor, maaşlar değişmiyor”
Doç. Dr. Erdal Güryay, kurdaki yükselişin KKTC piyasasındaki neredeyse her ürünün fiyatını olumsuz etkilemekte olduğunu belirterek, ürün fiyatlarının döviz üzerinden belirlenirken maaş ve ücretlerin Türk Lirası üzerinden belirlendiğini kaydetti. Güryay, “Haliyle ürün fiyatları yükselirken ki bu artışlar azımsanmayacak bir orandadır, maaş ve ücretler değişmiyor. Bu da halkın alım gücünü ciddi oranda etkiliyor ve hayat standartlarını düşürüyor” diye konuştu.
“Para politikası uygulamamız olanaksız”
Güryay, KKTC’deki iktidarın elinde bu krizle savaşacak aslında pek fazla aracın olmadığını belirterek, ülkelerin ekonomilerini regüle etmek için para ve maliye politikaları kullandığına vurgu yaptı. “Para politikası uygulamamız olanaksız, çünkü Türk Lirası kullanıyoruz, ancak Türk Lirasının sahibi olan Türkiye para politikası uygulayabilir. Maliye politikası araçlarının kullanılması da söz konusu değil, çünkü KKTC bütçesi kronik açık sorunundan muzdarip” diyen Güryay, hiç bir şey yapılmamalı anlamında algılanmaması gerektiğini, kıt kaynaklarla olsa bile önlemlerin alınabileceğini söyledi.
“Önlemler gündelik hayatı rahatlatmaz”
Güryay, hükümetin açıkladığı 23 maddelik önlemlerle bunu yapmaya çalıştığına dikkat çekerek, bu önlemlerin gündelik hayatı büyük oranda rahatlatacağını söylemenin güç, ancak belli alanlarda az da olsa bir rahatlama sağlayacağını kaydetti. Güryay, hükümetin Türkiye ile istişare edip maliyeye nakit girişini sağlaması ve maliye bacağını güçlendirmesi gerektiğinin altını çizerek, bu durumda daha etkili maliye politikalarının hayata geçirilebilmesi ve bunun olmaması halinde alınacak önlemlerin etkisinin de çok minimal olacağını belirtti.