Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte vatandaşlık konusunda esas tartışılması gerekenin vatandaşlığın şekli ve izlenenen yol olduğunu vurguladı.
“Minnet” etmeyenin vatandaş yapılmadığına dikkat çeken Tulga, “İnsanları düşürdükleri durumu tasvip etmek mümkün değil” dedi.
Tulga, vatandaşlıkların çoğunun seçim ve siyasi içerikli yapıldığına dikkat çekerek, iktidarın bunun için özel bir mekanizma kurduğunu kaydetti.
“Bakanın yakınına ulaşmanız halinde vatandaşlık dosyanız öne çıkıyor. Bu insanlar artık çevrede biliniyor. Telefonlar santrale dönüştü. İnsanlardan söz konusu bakanı gidip görmeleri bekleniyor. Bu işin etik olmayan bir diğer yanı ticarete dönüşmüş olmasıdır.”
Deniz ABİDİN
Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası (KTEZO) Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, vatandaşlıklar tartışılırken genellikle vatandaş olan insanların ötekileştirildiğini belirterek, vatandaşlıkların çalışma hayatından dolayı artık kaçınılmaz olduğunu söyledi. Tulga, iş gücü ihtiyacı bu insanlar üzerinden uzun yıllar giderilmişse ve uzun yıllar bu insanlar bu ülkede yaşamışlarsa vatandaşlık haklarının kaçınılmaz olarak ortaya çıktığını belirtti. Tulga, bugün vatandaşlık yapılmasının uygulanan politikalar sonucu olduğunu ifade ederek, zamanında ihtiyaçların planlama dahilinde karşılanması gerektiğine dikkat çekti. Tulga, “En küçük işimizi bile dışarıdan gelen iş gücüne dayandırdık” diyerek, “Hiç kimse kalkın ve gidin diyemez. Hukuk açısından da insan hakları açısından da bakıldığında bu böyledir” dedi.
“Minnet etmeyen neredeyse vatandaş yapılmıyor”
Tulga, bugün ülkenin tartışması gerekenin vatandaş yapılması olayı olmadığını, asıl tartışılması gereken konunun nasıl vatandaş yapıldığı, insanların ne duruma düşürüldüğü olduğunu kaydetti. Tulga, ülkede vatandaş yapılanlar yanında neredeyse minnet etmeyen birçok kişinin ise vatandaş yapılmadığına vurgu yaparak, “Bu iş tam anlamıyla izdihama dönüştü” diye konuştu.
“Bakanın yakınına ulaşanın dosyası öne çıkıyor”
Tulga, vatandaşlıkların çoğunun seçim ve siyasi içerikli yapıldığına dikkat çekerek, ülkede bunun için kurulan bir mekanizmanın olduğunu kaydetti. Tulga, şöyle devam etti, “Mekanizma şöyle çalışıyor, Bakanın yakınına ulaşmanız halinde vatandaşlık dosyanız öne çıkıyor. Bu insanlar artık çevrede biliniyor. Telefonlar artık santrale dönüştü. Bunu yapanlar hükümet partisinde olanlardır. İnsanlardan söz konusu bakanı gidip görmeleri bekleniyor. Etik olmayan bir diğer yanı ticarete dönüşmüş olmasıdır. Sigortalar üzerinde yaptığımız çalışmada 10 bini aşkın insanın vatandaş olma hakkı var. Bunun nedeni yıllarca bu topraklarda çalışmış olmalarıdır. Peki bu işler bir sırayla mı yapılıyor? Hayır. Geçmişte de böyleydi. Tam seçim arifesinde kapı ardında bir zarfta işe alındığınız bildirilirdi. Sosyal yardım hak sahibi olan pek çok insan vardı. Daireye gidilerek o zaman çıkan çeklerini alırlardı. Seçim yaklaştıkça Milletvekili adayı olanlar bu çeki alırlardı ve ev ev dolaşarak kurumsal olan hakkı kendi veriyormuş gibi dağıtırdı.”
“Vatandaşlık bir hezeyana dönüştü”
Tulga, “Şimdilerde ise vatandaşlık bir hezeyana dönüştü” diyerek, bunun nedeninin yaklaşmakta olan seçim ve kimilerinin seçilememe kaygısı olduğunu söyledi. Tulga, ilgili insanlara ulaşılmasıyla mekanizmanın çalışmaya başladığına dikkat çekerek, vatandaşlıklardan ziyade meselenin burada popülizm aracı ve insanların kişisel kaygısı için yapılıyor olması olduğunu belirtti.
“Vatandaşlık yaşanan sürecin sonucu”
Tulga, “Kendim ettim kendim buldum” denmesi gerektiğini belirterek, vatandaşlığın dünden itibaren yaşanan sürecin bir sonucu olduğunu kaydetti. Tulga, vatandaşlık hakkı doğanlar arasında seçim yapıldığını belirterek, “Sırasını bekleyen birçok insanın dosyası bir türlü öne çıkmıyor” diye konuştu.
“Zanaatkar, esnaf hepsi devlet memuru yapıldı”
Tulga, şunları belirtti, “1976 yılında tarımsal iş gücü anlaşmasıyla bir kısım insan bu ülkeye geldi. Anlaşma daha sonra iş gücü anlaşmasına dönüştü. Türkiye’den nüfus aktarımı bu şekilde başladı. Daha sonraları devlete alımlar başladı. Zanaatkar, esnaf hepsi devlet memuru oldu. Böylece zanaatkarlık, esnaflık ve tarımsal faaliyetler Türkiye’den gelen nüfus üzerinden yapılmaya başlandı. Ardından üniversiteler kuruldu ve sistem böyle ilerledi. Şu anki gençliğin yüzde 70’i üniversitelidir. Dünya sıralamasında beşinci sıradayız. Ancak üniversite kalitesinde son sıradayız.”
“Yaşam bulamayan Kıbrıslı Türkler gibi göç ediyor”
Tulga, zaman içinde sürekli bir şekilde nüfusun arttığını, Pakistan’dan, Vietnam’dan gelmeye başladığına dikkat çekerek, “Birileri bizi asimile etmeyi hedefleyebilir. Buna dünyada örnekler vardır. İsrail’in Filistin’e yaptığı budur. Nüfus sadece bir enstrümandır. Ekonomik ilişkiler daha güçlü enstrümandır. Bir ülkede faktör sadece nüfus değildir. Ancak bu nüfus da değişkendir. Kalifiye eleman gidiyor. Yaşam bulamayan Kıbrıslı Türkler gibi göç ediyor” şeklinde konuştu.