Eniz ORAKCIOĞLU
Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu (YÖDAK) Başkanı Prof. Dr. Akile Büke, basın kuruluşlarıyla istişare toplantısı yaptı. Toplantıda YÖDAK’ın faaliyetleri ve üniversite sayıları gibi bilgilendirilme verildi.
“6 aylık raporu sunduk”
Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu (YÖDAK) Başkanı Prof. Dr. Akile Büke, YÖDAK’ın faaliyetlerini anlatarak, “6 aylık raporlumuzu sunduk, sunduğumuz dönem yaklaşık 25 toplantımız vardı şu an ise 41 toplantı gerçekleştirdik. Bunun haricinde Üniversiteler arası koordinasyonda 9 ve rektörlerimizle de 3 toplantı yaptık. Çok sayıda çalışma gurubumuzla çeşitli çalışmalar gerçekleştirdik. Çalışma guruplarımız içinde, yükseköğretim yasası çalışmaları, atama yükseltme kriterleri çalışma gurubu ile yürüttüğümüz çalışmalar, YÖDAK’ın Kalite ve Akreditasyon çalışmaları, üniversitelerde kalite süreçlerini yerleştirmek üzere aldığımız kararlar ve yaptığımız çalışmalar da var. Diğer yandan Stratejik planlama çalışma gurubumuz, Avrupa Birliği çalışmaları bağlamında KKTC yeterlilikler çerçevesi çalışma gurubumuz da çalışmalarını sürdürmekte ve bunlar gibi birçok gurubumuzda vardır” dedi.
“41 Toplantı 563 karar”
41 Toplantıda toplam 563 karar aldıklarını belirten Büke, “Aldığımız kararlar içerisinde 48’i denklik, 126’sı öğretime başlama izni var. Gerçekleştirdiğimiz 41 toplantı kurul toplantısıdır ve yasaya göre ayda en az 1 kez toplanılması gereken kurulu biz her hafta toplayarak toplantılarımızı gerçekleştirdik” şeklinde konuştu.
“YÖK’e ve kuruluşlara ziyaretlerimizi gerçekleştirdik”
5 üniversite ziyareti gerçekleştirdiklerini anlatan Büke, “Bu ziyaretlerimiz genel bir değerlendirme ziyareti şeklindeydi. Bunun haricinde fakülte açılırken her fakülte kuruluşunda ayrıca ziyaretlerimizi gerçekleştirdik. Diğer yandan 2 kez YÖK ziyaretimiz oldu. Yine yurtdışı akreditasyon kuruluşlarının toplantılarına katılımlar gerçekleştirdik. Şu ana kadar bir AB Komisyonunun yurtdışı toplantısına, 3 de uluslararası akreditasyon kuruluşlarının toplantılarına katılım gerçekleştirildi” diye konuştu.
“16 üniversite faaliyette, 16’sı değerlendirmede”
YÖDAK Başkanı Büke, bu yıl 16 üniversitede öğretim yapıldığına işaret ederek, toplam program sayısının bin 136 olduğunu belirtti. 42 programın ise değerlendirmede olduğunu kaydeden Büke, 6 programla bir üniversite kurulabildiği düşünüldüğünde, bu rakamın 200 üniversite kapasitesinde bir yüksek öğrenim alanına denk geldiğini ifade etti. Büke, başvurularını çok önceden yapan ve şu anda değerlendirme aşamasında olan 16 üniversite daha bulunduğunu vurgulayarak, “Halen faaliyette olan ve değerlendirmesi süren üniversitelerin bölgelere göre dağılımında ilk üç sırayı Lefkoşa, Girne ve Gazimağusa almaktadır. Lefkoşa’da 10, Girne’de 9, Gazimağusa’da ise 7 üniversite bulunmakta diğer bölgelerde ise sayı daha azdır” dedi.
“Kurumsallaşma, yasa ve tüzük için çalışmalar sürüyor”
Büke, sözlerine şu şekilde devam etti; “ 6’ıncı ayın sonunda faaliyet raporumuzu hazırlayıp Cumhurbaşkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığına ve diğer ilgili Bakanlar kuruluna gönderdik. Burada önce bir durum analizi, ardından da yapılan ve yapılması gerekenler şeklinde bir rapor hazırladık. Öte yandan YÖDAK’ın kurumsallaşması, Yasa ve tüzük çalışmalarımız önemli olarak adlandırdıklarımız arasında yer almakta, YÖDAK’ın binası, e-arşive geçme çalışmaları, personel planlaması ve personelin hizmet içi eğitimi adına yapmış olduğumuz çalışmalarımız da sürmektedir. Diğer yandan YÖDAK’ın bilgi işlem altyapısı çok zayıf olduğundan dolayı kayıtlarımız ile ilgili bir yazılım programı için bir proje hazırlıyoruz. Bütçe planlamamız var. Yeni yasa ile ilgili bütçemiz Cumhurbaşkanlığından alınıp Maliye Bakanlığına verildi. Biz özerk olmasını istedik ama bu gerçekleşmedi.”
“Planlama gerekiyor”
Son zamanlarda gündem olan yeni üniversite açılmalı mı, açılmamalı mı konusuna da değinen Büke, “
Yeni üniversite açılıp, açılmaması bir planlama konusudur, hem nitelik hem de nicelik açısından bunun planlanması gerekiyor. Bu planlamayı yapabilmek için ise elimizde çok ciddi veriler yoktur. Dolayısıyla biz bu stratejik planlama çalışmalarını çok önemsiyoruz. Maalesef burada ne açılsın, ne de açılmasın demek bilimsel veriye dayanmamaktadır. Nerede ihtiyaç var veya yok, sosyal ve altyapı olarak ne kadar öğrenci, ne kadar üniversite olmalı konusu üzerinde ise çalışılması gerekiyor. Üniversitelerimizin de bu çalışmaları yapacak öğretim üyesi kapasitesi bulunmaktadır. Bunların yanında üniversitelerimizle, hatta Milli Eğitim Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı ile iş birliği içerisinde çalıştığımızı da söyleyebilirim” şeklinde konuştu.
“Altyapı artık kaldırmıyor”
Büke, Yeni Bakış muhabirinin sorularını da yanıtladı. Büke’nin açıklamaları şöyle; “Şehirlerdeki özellikle Girne ve Lefkoşa’daki üniversite sayılarına bakıldığı zaman altyapının artık bunu kaldırmadığını gözlemleyerek de görebiliyoruz. Ülke kaç öğrenci daha veya kaç üniversite daha kaldırır. Hangi programlara ihtiyaç vardır, talep nedir, altyapı bunu daha ne kadar kaldırabilir planlamalarının ve çalışmalarının yapılması şarttır. Bunun ötesinde gelen öğrencilerin, öğrenci olarak geri dönenleri, diğer yandan öğrenci olarak geldikten sonra kalanlarda hesaplanmalı ve bunların hepsinin birlikte çalışılması gerekiyor.”
“Denetimleri yapıyoruz”
Üniversitelerin yeterliliği ve kalitesi konusunda ise YÖDAK Başkanı Büke, Üniversitelerde yeni programlar açılırken bunları denetleyip, yerinde gördüklerini ve altyapıları kontrol ettiklerini anlatarak, “Onun haricinde kaç öğretim üyesi var, kadro yeterli midir, bu öğretim üyelerinin alanları nedir, bunlara bakıyoruz. Ama bir dönem var ki o süreç içerisinde bunlara bakılmamıştır ve biz o dönemdeki eksikleri de gidermeye çalışıyoruz. Şu anda bizim yaptığımız tüm üniversitelerden kendi öğretim üyeleri ile ilgili bilgileri toplamaktır. Yaptığımız değerlendirmelerde de altyapı olanakları nelerdir bunları gözlemleyerek, eksiklikleri raporluyoruz. Bundan sonrada YÖK’le yapılan protokolde, birlikte hareket ederek üniversiteleri denetime gidileceğiz. Ayrıca denetimin ötesinde de YÖK’le birlikte üniversitelere dış değerlendirme yapacağız” dedi.
“Çok sayıda gazino ve bet ofisi olmasından endişe duyuyoruz”
Bu kadar üniversitenin olduğu bir yerde çok sayıda gazino ve bet ofislerinin olmasından endişe duyduklarını da belirten Büke, “Bu konuyla ilgili olarak öğrencilerimizi başka yerlere yönlendirmeye çalışıyoruz. Yükseköğretim stratejik planlamasını yaparken mutlaka bu konuda gündeme gelecektir ve belki ülkenin önüne bir tercih konacaktır, ya da önlemler konusunda kararlar alınacaktır. Bu konuda sağlıklı bazı kriterler getirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Yine üniversitelerle ilgili yaptığımız denetimlerde de bunları gündeme getiriyoruz ve öğrencileri nasıl yönlendirdiklerini konuşuyoruz. Öğrencilerini gazino olan otellerden uzak tutmak üzere de neler yapılması gerektiği ile ilgili görüşmelerimiz oluyor. Örneğin oralarda staj yapılmaması şeklinde önerilerimizi de yaptık ve bunların dikkate alınmasını bekliyoruz” diye konuştu.
“Personel ve bina eksikliği var”
YÖDAK’ın personel ve bina eksikliğine de değinen Büke, “YÖDAK’ın personel eksikliği var. Diğer yandan YÖK’e bakıldığında genel kurulu, yürütme kurulu, denetleme kurulu ve kalite kurulu vardır ve bunların hepsinde 15-20 kişi çalışmaktadır ki bu sayıya daire başkanlıkları da eklenmektedir. Biz burada 7 kişi ile çalışmaktayız ki bu 7 kişinin 2 si yarı zamanlı burada çalışmaktadır. Öte yandan arşivi koyacak yerimiz bile bulunmamaktadır. Personel eksikliği yanında, olan personelimiz canla başla, uzun saatler çalışmakta, üstelik ek mesai bile almamaktadır. YÖDAK’a gelen eleştiriler konusunda da önce YÖDAK’ı olması gerektiği hale getirelim, yasası, altyapısı ile kurumsal bir hale gelsin, sonrasında da YÖDAK’ın gerçekten yapmadığı bir şey varsa o zaman eleştiriyi alalım” şeklinde konuştu.
“Yasanın verdiği imtiyazlar var”
Büke, sözlerine öğrenciler tarafından yazılan dilekçe konusuyla sonlandırdı; “Öğrenci dilekçelerinde mali anlamdaki burslarla ilgili olanlara hiç karışamıyoruz. Çünkü o noktada mali yasanın oluşturulması gerekiyor ki Mali Düzenleme yasası var bizimle hiçbir ilgisi yok, bu yüzdende mali kısma bakamıyoruz. Üniversitelerin bu kadar fazla olmasının bir sebebi de Mali Düzenleme Yasasında verilmiş olan imtiyazlardır. Örneğin yasada her tür vergi muafiyeti var. Bugün vergi muafiyetini görüp yurt dışından ülkeye gelmek isteyenler bile var. Diğer yandan gelen şikayetlerle ilgili olarak hocalarla ilgili problemleri veya mali konularda bir şikayet olduğunda bu konuda müdahale etme hakkımız olmasa da üniversiteye bu konuyu bildiriyoruz.”