Mamalı: Ülkemizdeki işlenen suç oranlarındaki ciddi artış insanlarımızı doğal olarak endişelendirmekte ve hatta tehdit etmektedir. Bu sorunun çözümü için öncelikle istatistiki bilgilere ulaşmak ve somut bir tespit yapmak gerekmektedir.
Mamalı: Ülkeye girişlerde çok ciddi bir denetim sorunu olduğu ortadadır. Bu amaçla ülkemize suç akışını minumuma indirecek her türlü önlem yanında KKTC’ye giriş limanlarında gerekli teknolojik donanımın kurulması gerekmektedir. Önemli olan ülkemizdeki suçluları yakalamak değil, suçun işlenmesini engellemektir.
“Suçu önleme tedbiri ve zamanında müdahale için acilen etkin bir şekilde ve araçlı “Polis Devriye Sistemi” kurulmalıdır. Karakollar tekrar açılmalıdır. Lefkoşa içinin karakolsuz bırakılması çok düşündürücüdür. Keza bugünkü büyük yapısı ve nüfusuna rağmen Gönyeli’de karakol yoktur.”
Öztabay: Kurşunlanmalar, kundaklanmalar, cezai soruşturmalar, aile içi ve kadına şiddet ve çocuk istismarı gibi suçların hepsini bir anda ve topluca konuşmak zorundayız. Hepimizi üzen bu suçları birbirinden ayırarak birini daha öne koyma ve çözüm arama gibi bir durum söz konusu olamaz.
Nüfusumuzu bile tam olarak bilmeyen bir ülke olarak, bazı şeyleri ile ilgili planlamaların yapılmasının imkansız olduğunu belirten Öztabay, “Eğer biz nüfusumuzu bilseydik o nüfusun içerisinde kayıtlı veya kayıtsız çalışanı bilirdik, bu ülkeye kimin ne maksatla geldiğini ve ne şekilde halen bu ülkede ikamet ettiği ile ilgili de bilgi sahibi olurduk” dedi.
Eniz ORAKCIOĞLU
Ülkede önlenemz bir şekilde artış gösteren Kriminal olaylar konusunda hukukçular da endişeli. Konuyu Yeni Bakış’a değerlendiren Avukat Mamalı ve Öztabay, eksiklikleri ve alınması gereken tedbirleri ortaya koyarken sisteme de eleştiriler yönetti.
Avukat Barış Mamalı,
“Suç olayları korkutucu boyutlara varmaktadır”
Avukat Barış Mamalı, sayısal artış, çeşitlilik ve yaygınlık açısından bakıldığında ülkemizdeki suç olaylarının endişeden öte korkutucu boyutlara ulaştığını söyleyerek, “Ülkemizdeki işlenen suç oranlarındaki ciddi artış insanlarımızı doğal olarak endişelendirmekte ve hatta tehdit etmektedir. Bu sorunun çözümü için öncelikle istatistiki bilgilere ulaşmak ve somut bir tespit yapmak gerekmektedir. Bunları yapmadan suçun kökenini ve çıkış noktasını bulmamız mümkün olamaz. Yüksek Mahkeme tarafından hazırlanan Faaliyet Raporlarına bakıldığında ülkedeki önleyici güvenlik sisteminin iflas ettiğini görmekteyiz” dedi.
“Ülkeye girişlerde denetim sorunu var”
Önemli olanın suçun ülkeye girişini veya ülkede ortaya çıkışını önleyici tedbirler almak olduğunu vurgulayan Mamalı, “Ülkeye girişlerde çok ciddi bir denetim sorunu olduğu ortadadır. Bu amaçla ülkemize suç akışını minumuma indirecek her türlü önlem yanında KKTC’ye giriş limanlarında gerekli teknolojik donanımın kurulması gerekmektedir. Önemli olan ülkemizdeki suçluları yakalamak değil, suçun işlenmesini engellemektir” şeklinde konuştu.
“Sabıka kayıtlarının kontrol edilmelidir”
Mamalı, sözlerine şu şekilde devam etti; “Ülke kıyılarının sürekli denetim altında tutulacağı bir sahil güvenlik sistemi kurulmalıdır. Unutulmamalıdır ki, suç ülkemize her zaman yasal limanlardan girmemektedir. Özellikle bugün kimyasal uyuşturuculardan olan sentetik cannabiodler, eroin, kokain ve extacylerin ülkeye sokulmasında her türlü yolun denendiğini unutmamalıyız. Ülkeye çalışmak veya eğitim maksadıyla girecek yabancıların sabıka kayıtlarının kontrol edilmesini sağlayacak bir düzenleme kurulmalıdır. Bu yöntemle en azından tehlike arz edebilecek kişilerin tesbiti ülkeye girişte tespit edilebilecek ve gerekli polisiye tedbirler bu safhada alınabilecektir. Üniversiteler üzerinde de bu noktada ciddi bir denetim kurulmalıdır.”
“Devletin gaylesi değil”
Ülkenin bir numaralı gündemi olan suç konusunda oluşan tehlikenin önüne geçebilmek için bilinçli bir altyapı kurulması gerektiğinin altını çizen Mamalı, “Bu mücadelede toplumun tüm kuruluşlarının etkin katılımı sağlanmalıdır. Aile-Toplum-Devlet işbirliğinin etkin bir şekilde tesis edilmesi şarttır. Burada kurulacak işbirliğini planlama ve yürütme görevi Devlete düşmektedir, ancak devletin ve siyasi erkin böyle bir gaylesi bulunmamaktadır. Bugüne kadar ülke içi güvenlik veya işlenen suçlardaki artış gibi konuların görüşüldüğü meclis oturumlarını hiç gördünüz mü? Hükümetlerin bu önemli konuyu gündeme aldıklarına peki rastladınız mı?” diye sordu.
“35 yıldır hiçbir devlet politikas yaratılmamıştır”
Ülke gençliğini kötü alışkanlıklardan koruyacak güvenli bir ortamı sağlamanın devletin anayasal ödevi olduğunu belirten Mamalı, “35 yıldır toplumu ve özellikle gençliği zararlı kimyasallarla dolu uyuşturucu madde, alkol, sigara, kumar ve fuhuştan koruyacak hiçbir devlet politikası yaratılmamıştır. İstihdamlar, Mercedesler ve arazi peşkeşleri her zaman daha önemli olmuştur” şeklinde konuştu.
“Polis devriye sistemi kurulmalıdır”
Suçu ve suçluyu önleme, suç işleme fikrini taşıyanı da bundan caydırmak adına polisiye tedbirlere çok ihtiyaç olduğunu vurgulayan Mamalı, “Ancak bu örgüt sivil otoriteye bağlı değildir ve bu devlet tarafından yönetilmemektedir. Bu husustaki zafiyetin bir nedeni de bu olabilir. Suçu önleme tedbiri ve zamanında müdahale için acilen etkin bir şekilde ve araçlı “Polis Devriye Sistemi” kurulmalıdır. Karakollar tekrar açılmalıdır. Lefkoşa içinin karakolsuz bırakılması çok düşündürücüdür. Keza bugünkü büyük yapısı ve nüfusuna rağmen Gönyeli’de karakol yoktur” dedi.
“Polisin iş yapma azmi kalmamıştır”
Polis Örgütü’nün son yıllarda yaşadığı iç sorunlarla düştüğü pozisyonun meclis tarafından araştırılması gerektiğinin altını çizen Mamalı, “Büyük bir iç huzursuzluk vardır. Bu örgüt yanlış yapılanması, yönetim sistemi, terfi dönemlerinde yaşanan huzursuzluklar, karşılıksız olarak fazladan çalıştırılmaları (angarya) ve benzeri sıkıntılar nedeniyle büyük çapta yıpranmıştır. Polislerin birçoğu mutsuzdur ve iş yapma azmi kalmamıştır. Suçla mücadele için gerekli olan halk-devlet-polis işbirliği ve yakınlığı kurulamamıştır.
“Kimse kendini güvende hissetmesin”
Mamalı, sözlerine şu şekilde devam etti; “Bir ülke düşünün ki, üzerine kurulu olan yapı sürekli bozulsun, yıpransın ve hiçbir zaman da düzeltilmesin. İşte o yer ancak burası olabilir. Kişisel ve zümresel çıkarcılık, kapasitesiz yöneticiler ve suskun halk kitleleri ile bezeli olan bu yapı içerisinde can, mal ve ırz güvenliğimiz tehdit altındadır. Kimse kendini güvende zannedecek kadar gaflet içerisinde bulunmasın. Son zamanlarda şiddet içerikli suçlar haber gündemini doldururken bugün kundaklama ve kurşunlama olayı ile uyandık. Bunun failleri hangi saikle yapmışlardır onu bilemiyoruz. Ama son yıllarda ülkede yaşanan ve iktidarın ısrarla göz ardı ettiği ekonomik krizin derinleşmesiyle bu tür olayların daha da artış göstereceğinden endişe duyuyorum. Bu güvensizlik yaratıcı olayların önüne geçilememesinin çeşitli sebepleri vardır. Ekonomik imkansızlık içine düşme, ülkeye girişlerdeki denetimsizlik, caydırıcı polis tedbirlerinin olmaması bunlardan bazılarıdır.”
“Hükümet kılını kıpırdatmamıştır”
Mamalı, sözlerine şu şekilde son verdi; “Ülkemizdeki güvenlik ve huzur ortamını sağlamak adına hiçbir hükümet bugüne kadar kılını kıpırdatmamıştır. Kimse güven, huzur ve refahımızı dert etmemektedir, “Etrafım tamam olsun gerisi mahvolsun” zihniyeti hakimdir. Ve suskun kalabalık hala daha kendini hiçe sayanları iktidara getirme peşinde koşmaktadır. Köklü çözümler üretmediğimiz taktirde kapımızın önünde soyulacak ve tecavüze uğrayacağımız dönemler yaklaşmaktadır. Mecliste tek bir kez dahi ülkenin kanayan yarası olan bu suç konusu konuşulmamıştır. Bu ülkenin korkak ve menfaat düşkünlerine değil, cesur, bilgili ve vizyon sahibi gerçek yöneticilere ihtiyacı vardır.”
Avukat Ayşe Öztabay,
“Tüm suçları bir ele almalıyız”
Avukat Ayşe Öztabay ise, İnsanların huzurlu bir şekilde yaşayabilmesi için öncelikle hukukun üstünlüğünün ne durumda olduğunun sorgulanması gerektiğini söyleyerek, “Kurşunlanmalar, kundaklanmalar, cezai soruşturmalar, aile içi ve kadına şiddet ve çocuk istismarı gibi suçların hepsini bir anda ve topluca konuşmak zorundayız. Hepimizi üzen bu suçları birbirinden ayırarak birini daha öne koyma ve çözüm arama gibi bir durum söz konusu olamaz” şeklinde konuştu.
“Nüfusu bilmezsek hiçbir plan yapamayız”
Nüfusumuzu bile tam olarak bilmeyen bir ülke olarak, bazı şeyleri ile ilgili planlamaların yapılmasının imkansız olduğunu belirten Öztabay, “Eğer biz nüfusumuzu bilseydik o nüfusun içerisinde kayıtlı veya kayıtsız çalışanı bilirdik, bu ülkeye kimin ne maksatla geldiğini ve ne şekilde halen bu ülkede ikamet ettiği ile ilgili de bilgi sahibi olurduk, örneğin, kayıtsız çalıştırılan, sömürülen iş gücünü de tespit edebilirdik. Bugün nüfusumuzu bilmediğimiz için yapılan yorumlarında hepsinin havada kalmaktadır. Toplumun refahı ve huzurunu anlayabilmek için öncelikle o toplumun hangi kapasitede olduğunu ve bu kapasitenin ne kadarının doldurulduğunun bilinmesi gerekir. Diğer yandan yöneticilerimizin suçun önüne geçmek için bu ülkede yaşayan kişilerin analizlerini yapma gibi bir endişesi de olduğu söylenemez. Bu ülkeye yerleşik insanların ne oranda izinli çalıştığını, ne oranda evsiz olduğunu ve neye ihtiyacı olduğunu yapılan analizlerle belirlemek gerekir. Ama bizim yönetimimiz böylesi insancıl durumları araştırmaya ihtiyaç duymayarak, oy potansiyelini artırıcı yasadışı, istisnai yollarla yapılabilecek olan şeyleri yapmayı tercih ediyor” dedi.
“Muhaceret yasasının yenilenmesi önemli”
Suça bağlı olarak Muhaceret yasasının eksikliğine de değinen Öztabay, “Bizler çok uzun zamandır Muhaceret Yasasının hukuka yaklaştırılması gerektiğini, bu ülkenin suç oranı ile ilgili konuşmaya başlayacağı zaman, muhacereti de aynı zamanda konuşmaya başlamamız gerektiğini defalarca kez dile getirdik. Toplumdaki huzurun sağlanması için bu güvenlik tedbirinin alınması gerekmektedir. Muhaceret yasasının tüm yasalarda olduğu gibi eksikleri vardır. Maalesef yasama meclisinin yasaya bakış açısı maalesef 2013’ten sonra biraz kımıldandı ve 2-3 tane milletvekilinin kişisel çabaları ile bazı yasalar değişti. Yoksa yasalarımız uzun zamandır insanı koşullara uydurulmamıştır. Eğer yasalar çağdaş dünya şartlarına çekilmezse ve toplumun hayatını kolaylaştırmazsa hiçbir şey ifade etmez. Dolayısıyla birkaç vekilin şahsi cabaları ile iyileştirilen birkaç yasa dışında hiçbir yasa iyileştirilmemiştir ki muhaceret yasası da onlardan biridir” diye konuştu.
“Suçun bir sebebi de kontrolsüz girişlerdir”
Muhaceret Yasasının iyileştirilmesinin öneminden bahseden Öztabay, “Bunun yanında yasasa adı altında elemanlar artırılacak, çünkü güvenlik noktasında istihdam ve daha ciddi sorgular gerekecek. Bu anlamda da ülkeye kimin girip, çıktığını, kaç gün kalacağını ve neye ihtiyacı olduğunu öğrenmiş olacağız. Diğer yandan bu ülkede öğrenci adı altında giriş yapan yüksek oranlarda kişi var ve buraya öğrenci olarak gelenlerin kaç kişisi hala daha öğrencidir, böyle bir kayıt var mıdır? Kısacası muhaceret kapsamında yapılacak çalışmalar ülkenin güvenliği için çok önemlidir. Diğer yandan suçlardaki artışın bir sebebi de muhaceret yasasının iyileştirilmemesi yani ülkeye kontrolsüz giriş ve çıkışlardır” şeklinde konuştu.
“İnsanlar kendi haklarını kendi arıyor”
Öztabay, sözlerine şu şekilde devam etti; “Ülkemizde kuralların uygulanıp uygulanmadığı, uygulanmadığı durumlarda cezai yaptırımlarında konuşulması önemlidir. Bu ülkede yaşayabilmek için ve hayatımızı idame ettirebilmek için kurallar vardır ve herkes bu kurallara uymak zorundadır. Hukukun üstünlüğü de bizlere bunu emreder. Bunun yanında uzun zamandan bu yana kişilerin de toplumsal güvensizlik yaşadığı ortadadır. Çünkü sürekli yaşanan olumsuz olayların ardı arkası kesilmemekte ve huzursuzluklar doğmaktadır. Hiçbir hukuki geçerliliği olmamakla birlikte ve hatta suç teşkil edecek şekilde İnsanların kendi haklarını kendilerinin aramakta olduğunu görmekteyiz ki bu çok yanlıştır. Bu noktada da Polis Örgütümüzün toplum huzuruna karşılık verebilip, veremediğini de konuşmamız gerekiyor. Polis örgütünün içinde yaşanan sıkıntılar vardır. Polisimizin sosyal hakları ve çalışma koşulları iyileştirilmeli, çalışma alanları kendi güvenlikleri içinde donanımlı hale getirilmelidir.
Polis önce kendi şartlarını, daha sonra da vatandaşla ilişkisini sağlam kılacak koşulları da düzenlemelidir ki biz bu noktada da oldukça mustaribiz. Örneğin Girne’ye bakıldığında hafta sonu nüfus o bölgede 100 binlere kadar çıkabilmektedir, ama adli şubedeki görevlilere baktığımızda 5 kişiden fazla olmadığını görüyoruz, ama toplum huzurunu sağlaya bilmek için 5 polisin de yetersiz olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Dolayısıyla biz güvenliği iyileştirmezsek toplum her zaman huzursuz kalacaktır.”
“Ekonomik sıkıntılarda suça itebilir”
Ekonomik istikrarsızlık ve ne olacağımızı bilemiyor oluşumuzun da suça etken olduğunu söyleyen Öztabay, “Biz meslek anlamında özellikle ekonomik sıkıntıların işsizlik ve belirsizliğin suça teşvik ettiğini görmekteyiz. Ve sadece cezai değil ayni zamanda boşanma davalarında ekonomik krizin nelere sebep olduğu görmekteyiz ve dolayısıyla da insanların ekonomik sıkıntı içerisinde suç işlemesi beklenen bir durum haline geliyor. Daha geçtiğimiz gün bunun bir örneğini yaşadık ekmek parası için mücadele eden yabancı uyruklu bir kadının kendi kazancı ve emeğinin karşılığını alabilmesi için yaşadığı bir travma gazete manşetlerine yansıdı. Kısacası ekonomik sıkındı şiddete, şiddette kişileri suça yitmektedir” dedi.
“Esas sorumlu sorumsuz vekillerdir”
Öztabay, sözlerine şu şekilde son verdi; “Kamuoyunun cezai yaptırımlara yönelik tepkilerini her gün görmekteyiz ve suç işleyenlere verilen cezaların az olduğu sürekli dile getirilmektedir. Cezaların az veya çok olduğu ile ilgili ise muhattap 50 senedir başa getirdiğimiz milletvekilleridir. Milletvekillerinin ve meclisin tek ve yegane görevi yasa yapmaktır. Tabi ki seçildikleri kitlenin ihtiyaçlarının ne olduğunu belirleyip ona göre hareket etmektir. Ama maalesef ki biz yıllardır bu saydıklarımın uyguladığını görmedik. Birileri seçildiğinde bir sonraki yıl oy potansiyelini artırmak adına göçmenliklerin yurttaşlıkları üzerinden yapıldı. Yol yapacağız dendi hiçbirşey yapılmadı, sosyal devlet ihtiyaçlarının hiçbiri giderilmedi. Sosyal hukuk devletinin insanalar bahşetmek zorunda olduğu temel ihtiyaçlar eğitim, sağlık, ulaşım ve çevre hakları ve buna benzer diğer haklar hiçbir şekilde halka ulaştırılamamıştır. Bu toplumda yaşayan insanlara sosyal hakları ne kadar verilmiştir? Meclis hukuku insanların ihtiyaçlarına göre düzenlemeli, yasa yapmalıdır, ama maalesef yapmamaktadır. Kısacası mahkeme son kararı verir mahkemenin önünde düzenlemeyi yapan yasama organıdır. Yasama organı da eğer bu ülkenin hukuk devleti olduğunu düşünüyorsa oturup hukuk kurallarını düzenlemek zorundadır. Güncellemedikleri müddetçe o hukuk hiçbir işe yaramayacaktır.”