“Gerçekleri halı altına süpürüyoruz”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Eniz ORAKCIOĞLU

Yeni Bakış’a konuşan KTTO Başkanı Toros, Yeşil Hat ti,caretinden, ülke ekonomisinin içinde bulunduğu duruma, yatırımların önündeki siyasi engelden son günlerin tartışmalı konusu et ithaline kadar çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

“Çöken müzakereler Yeşil Hat Ticaretini etkilemedi”

Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Fikri Toros, müzakerelerin çöküşünün ardından  Yeşil Hat Tüzüğü kapsamındaki ticaretin etkilenmediğini belirterek , “Crans Montana öncesi nasılsa aynen devam etmektedir. Yeşil Hat Ticaretinin artırılması için AB Yetkilileri nezdinde girişimler yapılmaktadır. Kısacası Tüzüğün kapsamında olan ticari ürünlerin genişletilmesi için sürekli girişimler yapıyoruz. Bu müzakere sürecinden tamamen bağımsız olarak odamızın yürüttüğü çalışmalardır ve çalışmalara devam edilmektedir. Geçmişte ticareti yapılamayan bal, çiftlik balığı, patates ve birtakım sebzeler gibi ürünlerin girişimlerimiz sonucunda ticaretinin yapıldığını da memnuniyetle söyleyebilirim. Özetle Crans Montana başarısızlığının sonucunda Yeşil Hat Ticareti bugün itibarıyla olumsuz etkilenmemiştir” diye konuştu.

“Bürokrasi sadeleştirilmeli”

KKTC ekonomisiyle ilgili de değerlendirmelerde bulunan Fikri Toros, ekonominin büyüyebilmesi için yapılması gerekenler olduğunu kaydetti. Toros; “Öncelikle iş ortamının iyileştirilmesi gerekmektedir. İş ortamının da geliştirilebilmesi için finansmana erişimde kolaylık getirilmesi  ve bu yöndeki engellerle mücadele edilmesi gerekir. Bürokrasinin mutlaka sadeleştirilmelidir . Bu konuyu biz  sürekli dile getirerek politikacıların da önüne her fırsatta koymaya devam ediyoruz, özellikle rekabet edebilirlik raporumuzda her sene bu konuya açıklıkla değiniyoruz.”

“Rekabet edebilirlik iyileştirilmesi”

KKTC Ekonomisinin büyüyebilmesi için 3’üncü önemli unsurun rekabet edebilirliğin iyileştirilmesi olduğuna vurgu yapan Fikri Toros, “Bu başlık altında ise enerji maliyetlerinin yenilenebilir enerjiye dönüşümle düşürülmesi önemli olmakla birlikte ithalatta da yasakların ve kotaların kaldırılması gerektiğini de söyleyebiliriz. Örneğin, et ithalatındaki yasak ve donmuş patates ve bulgur ithalatındaki kotalar gibi sınırlamaların kaldırılması gerekmektedir. Çünkü bu ürünlerin hala baki olması demek Kuzey Kıbrıs’ın yerel piyasasındaki fiyatların alım gücünü aşan bir oranda artış kaydetmesi anlamına gelmekte ve ithalatı yasak olan, kotaya konulan ürünlerin de kayıt dışı yollarla (kaçak) olarak özellikle Güney Kıbrıs’tan ülkemize gelmesini teşvik ediyor. İthalata konulan yasak ve kotaların Kuzey Kıbrıs’taki tüketicinin alışverişini Güney’den yapmaya teşvik ediliyor. Bunların hepsinin gözden geçirilip ortadan kaldırılması gerekiyor ki iş yapabilirlik ortamı iyileşebilsin ve ekonomik büyümeye bizi götürsün” dedi.

“Kamu ve özel sektör yatırımları teşvik edilmeli”

Ekonomik büyümenin en etkili araçlarından birinin  kamu ve özel sektör yatırımları olduğunu anlatan Toros, “Kamu ve özel sektör yatırımları teşvik edilmeli, önündeki engeller aşılmalı ve Türkiye ile aramızda olan karşılıklı ticareti düzenleyen siyasi kararların daha cazip hale getirilmesi lazımdır. Türkiye ile olan ticari ilişkilerimizin karşılıklı olarak geliştirilmesi gerekmektedir. Türkiye’nin ve Türkiye gibi diğer ülkelerin aramızdaki ticari ilişkileri karşılıklı kılabilmesi için KKTC’de bizlerinde bu ülkelerin uyguladığı AB standartlarına uyumlaşmamız gerekmektedir. AB standartlarına uyumlaşma çözüm sürecinden bağımsız olarak kalıcı bir devlet politikası haline gelmelidir. AB standartlarına uyumlaşmadığımız sürece rekabet edebilir olamayız ve dış pazarlarla ticari ilişkilerimizi geliştiremeyiz” şeklinde konuştu.

“Yatırıma engel olan siyasi ve ekonomik istikrarsızlıktır”

Ekonominin kötüye gidişinin iş insanları için alınan kredilerin geri ödemesini engellenmesi anlamına geldiğini belirten Toros, “İşletmelerimiz kredilerle idame ettikleri ticari faaliyetleri ve yatırımlarını ekonomik krizlerden ve Türk Lirasının devalüasyonundan kaynaklanan olumsuzluklar sebebi ile alınan kredilerin geri ödenmesini engelliyor. Bunun yanında özel sektörde istihdam edilen iş gücünün işten çıkarılması, yani masraf düşürücü tedbirler başlığı altından çalışanların işlerine son verilmesi gözlemlenmektedir.  Bu durumda bizi kısır döngüye iten bir faktördür. Ekonominin kötüye gidişi ile diğer bir etki ise iş insanlarının yatırım yapamamasıdır. Yatırım yapılamamasının önündeki en büyük engel ise hem siyasi, hem de ekonomik belirsizlik ve istikrarsızlıktır” diye konuştu.

“Yerli üretim muhakkak desteklenmeli”

Kıbrıs’ın bir ada olduğunu ve tipik ada özelliklerine sahip olduğunu anlatan Toros, “Tipik ada ekonomilerinde hizmet sektörü odaklı bir ekonomi beklemek mümkündür. Ada ekonomileri sanayi ülkesi konumuna girmesi mümkün değildir. Burası hizmet sektörü ve ithalat odaklı bir ekonomiye sahiptir, bir başka söylemle de tipik bir ada ekonomisi özelliklerine sahiptir. Diğer bir yandan Kuzey Kıbrıs’ta hepimizin iftihar duyduğu sınırlı da olsa bir yerli üretim vardır. Yerli üretim muhakkak enerji, faiz, arazi ve teknik destek gibi takım desteklerle her zaman desteklenmelidir. Ayrıca tüketim noktasında gerek yerli pazarın tüketimi, gerekse turizm ve yükseköğrenim sektörünün yani yabancı nüfusun oluşturduğu pazarların sınırlıda olsa yerli üretilen ürünleri tüketmesi tabi ki her zaman teşvik edilmelidir. Biz ticaret odası olarak yerli üretimin ekonomik denklemi içerisinde yadsınamaz bir öneme sahip olduğunu değerlendiririz. Ancak bu destek hiçbir şekilde korumacılıkla, yasaklarla veya kotalarla olmaması lazımdır. Bunlar ülkede adaletsiz bir rekabet ortamı, Pazar yozlaşmışlığı oluşturur ve kayıt dışılığa imkân tanır. En önemlisi ise tüketicinin tercih özgürlüğünü kısıtlar. Bunun yanında tercih özgürlüğüne saygılı olunmalı ve AB standartlarına erişim ön koşul olmalıdır. Aksi takdirde gıda güvenliğine saygılı olamayız, bu da insan sağlığı ve pazarımızın itibarı için zedeleyici olur” dedi.

“Yerel üretim yeterli kapasitede değildir”

Son günlerde ülkenin gündeminde yer alan et ithalatı ile ilgili de değerlendirmelerde bulunan KTTO Başkanı Fikri  Toros, sözlerine şu şekilde devam etti; “Yerel üretimi gittikçe artan Pazar nüfusuna yeterli bir kapasitede değildir. bunun yanında maalesef hayvancılık sektörümüz Avrupa Birliği hijyen standartlarına uygun bir hale gelmemiştir, dolayısıyla da yerel Pazar ciddi bir gıda güvenliği sorunu ile karşı karşıyadır. Bu sebeple de hayvancılık sektörünün Avrupa Birliği hijyen ve sağlık standartlarına erişebilmesi için devletin desteğine ve yönlendirmesine ihtiyaç vardır. 2’incisi hayvancılık sektörünün kapasitesini artırmak için canlı hayvan ithalatına izin verilmesi lazımdır. 3’üncüsü ise fiyat rekabeti oluşturmak, tüketicinin alım gücüne pareler bir fiyat politikasını elde edebilmek ve kayıt dışı kontrolsüz yollardan gelen etkileri durdurmak, Kıbrıs Türkünü alışveriş için güneye sevk etmekten  vazgeçmeliyiz. Bunun da yolu ithalatı kademeli ve kontorllü olarak hiçbir şekilde yerli üretimi, olumsuz etkilemeden ve dengeleyerek piyasada serbest rekabet koşulları oluşturmak, arz talep dengesizliğini iyileştirmek ve tüketiciye yansıyan et fiyatlarını düşürmemiz lazımdır. Diğer bir nokta ise kayıt dışı yollardan gelen etleri de durdurmamız gerekmektedir. Kontrolsüz olarak Güney’den gelen bu etler haftada en az 3 kez gazetelerde okuduğunuz üzere sağlığımızı tehdit etmektedir. Çöp poşetlerinde, kapalı araçların arkasında dökme yük şeklinde, 40 derece sıcaklıkta soframıza giren bu utanç verici yöntemin biran önce sonlandırılması gerekmektedir. Kısacası tüketicinin önüne daha fazla et türleri ve Kıbrıs’ta üretilmeyen türlerin de konması gerektiğine inanıyorum.”

“Gerçekler halı altına süpürülüyor”

Kıbrıs Türk Ticaret Odası olarak ithalatın kademeli olarak serbest bırakılmasını savunduklarını belirten Toros, “Bu hiçbir şekilde Sayın Naimoğulları’nın ifade ettiği gibi ne hayvancılık sektöründe çalışanların mağdur olmasını isteriz, ne hayvancılık sektörünün yerel üretimine engel olmak isteriz. Bunlar hep demagojik ifadelerdir ve gerçeği halı altına süpürmeye yöneliktir” şeklinde konuştu.