Eniz ORAKCIOĞLU
Garanti sistemini mümkün olduğunca pazarlıkların dışında bırakmanın en doğru yaklaşım olacağını belirten Tüzünkan, “Garanti sisteminin tartışmaya açılması ve bu anlamda esnek bir tavır sergilenmesi de Kıbrıs Rum tarafının elini masada güçlendirecektir” şeklinde konuştu.
Olası bir referandumda 2004 yılında yapılan referandumun sonucundan farklı bir sonuç çıkacağına inanmadığını söyleyen Tüzünkan, “Bir tarafın evet, bir tarafın hayır çıkması durumunda artık bunun kabul edilmesi ve Kıbrıs Türk Toplumu açısından da yeni bir yapılanmanın gündeme gelmesi şarttır” dedi.
Annan Planındaki taraflardan birinin reddetmesi durumunda ne olacağı noktasının es geçildiğini vurgulayan Tüzünkan, “Annan Planı Kabul edilse de, edilmese de Kıbrıs Rum tarafı AB üyeliğine alınmıştı. Bu sebeple de Kıbrıs Türk toplumu açısından da Yeşil Hat Tüzüğü, Doğrudan Ticaret Tüzüğü gibi bir takım tüzüklerle bizlere parmakla bal çalınmıştı. Ama bu tüzükler de hiçbir zaman tam anlamı ile çalışmamıştı” dedi.
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın BBC’ye yaptığı açıklamalar hem Kıbrıs Türk, hem de Rum basınında geniş yer alırken, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Yrd. Doç Dr. Murat Tüzünkan, Yeni Bakış’a Cumhurbaşkanı Akıncı’nın konuşmalarını ve 9 Ocak’ta Cenevre’de yapılacak olan zirveyi değerlendirdi.
“Rum tarafı lobi faaliyeti sürdürüyor”
Tüzünkan, Cumhurbaşkanı Akıncı’nın “Eğer ‘sıfır asker sıfır garanti’ söylemi sonuna kadar devam edecekse bu müzakereler başlamadan bitti demektir” sözlerini yorumlayarak şunları söyledi; “Kıbrıs Türk Toplumu açısından garanti sisteminin devamı olmazsa olmazların başında geliyor. Asker sayısının azaltılması da her zaman gündemde olan bir şeydir. 1960 Anayasasında da bilindiği üzere 950’ye 650 oranı bulunmaktaydı. Annan Planında da asker sayısı bu çerçeveye indirgenecekti ve garanti sistemi olduğu gibi devam edecekti. Şimdi de Kıbrıs Rum tarafının en büyük hassasiyetlerinden bir tanesi garanti sisteminin değiştirilmesine ve kaldırılmasına yönelik lobi faaliyetleri sürdürülüyor. Bana göre Kıbrıs Türk Toplumu açısından garanti sisteminin devam etmesi insanların kendini daha güvende hissedebilmesi ve ortaya çıkacak olan yeni sisteme daha fazla sahip çıkabilmeleri açısından önemli unsurlardan bir tanesidir” dedi.
“Garantiler pazarlık dışında bırakılmalıdır”
Türk askerinin tamamen Kıbrıs’tan ayrılmasının söz olmayacağını söyleyen ve mutlaka üzerinde mutabakat sağlanacak bir sayının burada kalacağını da söyleyen Akıncı’nın bu sözlerle belli bir sayıda Türk askerinin adada kalması gerektiğinin vurgulandığını söyleyen Tüzünkan, “Ama garanti sisteminin tartışmaya açılması ve bu anlamda esnek bir tavır sergilenmesi de Kıbrıs Rum tarafının elini masada güçlendirecektir diye düşünüyorum. Dolayısıyla Garanti sistemini mümkün olduğunca pazarlıkların dışında bırakmak en doğru yaklaşım olacaktır” şeklinde konuştu.
“Yine aynı sonuç olur”
Akıncı’nın referandum ile ilgili söylediği “Şimdi eğer biz yeniden her şeyi yapar, sonuna kadar gider ve referandumda gene tek bir evetle kalırsak, gene Türkler ‘Evet’, Rumlar ise ‘Hayır’ derse bu yepyeni bir durum yaratacak. Bunun başka bir referandumu olmaz artık” sözlerini de yorumlayan Tüzünkan, sözlerine şu şekilde devam etti:
“Kıbrıs Türk toplumunun geleceğini referandumla ipotek altına almak doğru bir yaklaşım değildir. Annan planında ve bu müzakere sürecinde Kıbrıs Türk Tarafı üzerine düşeni fazlasıyla yerine getirmiş durumdadır. Burada da bir tarafın evet, bir tarafın hayır çıkması durumunda artık bunun kabul edilmesi ve Kıbrıs Türk Toplumu açısından da yeni bir yapılanmanın gündeme gelmesi şarttır. Bana göre bu noktada Annan Planındaki en büyük eksiklik taraflardan birinin reddetmesi durumunda ne olacağı noktası es geçilmişti. Bilindiği üzere Annan Planı Kabul edilse de, edilmese de Kıbrıs Rum tarafı AB üyeliğine alınmıştı. Bu sebeple de Kıbrıs Türk toplumu açısından da Yeşil Hat Tüzüğü, Doğrudan Ticaret Tüzüğü gibi bir takım tüzüklerle bir parmak bal çalınmıştı. Ama bu tüzükler de hiçbir zaman tam anlamı ile çalışmamıştı. Dolayısıyla Bizim Kıbrıs Türk tarafı olarak bu Cenevre zirvesinde üzerinde hassasiyetle durmamız gereken konu. Eğer yine Annan planı gibi bir sonuç ortaya çıkarsa Kıbrıs Türk Toplumunun ne olacağı noktasında da muhakkak ki bir maddenin yeni plan içerisinde yer alması gerekmektedir. Eğer bu olmazsa Kıbrıs’ın geleceği hep referandumlar sinilesi şeklinde devam edecek ve bununda kimseye faydası olmayacak. Olası bir referandumda 2004 yılında yapılan referandumun sonucundan farklı bir sonuç çıkacağına da inanmıyorum. Yine aynı sonuç olur” dedi.
“Sonuçsuz kalma ihtimali var”
Tüzünkan, sözlerine şu şekilde son verdi; “9 Ocak zirvesinde garantör devletlerinde katılacak olması çok ciddi bir adımdır ki Sayın Cumhurbaşkanının açıklamalarına da bakıldığında zirvede konuşulmayacak konu da kalmayacak gibi. Kıbrıs Türk tarafı için garantiler, iki kesimlilik ve siyasi eşitlilik 3 önemli konudur. Bu noktalarda bizim için ne kadar önemliyse Kıbrıs Rum tarafı da bu 3 maddede elinden geldiğince daha fazlası olabilmek için mücadele edecek. Dolayısıyla ben bu zirve sonrasında bir referandum sürecinin başlayacağını düşünmekteyim, ama Kıbrıs Rum tarafı masada yine her zaman olduğu gibi maksimalist bir yaklaşım sergilemeye devam edecekse sonuçsuz kalma ihtimali vardır diye düşünüyorum.”