Yusuf KISA: Restoranlarda Sigara İğrençliği

Bir restorana giriyorsun, masana oturuyorsun, enfes bir Kıbrıs kebabı veya hellim ızgarası sipariş ediyorsun. Yemek gelir, kokusu burnuna dolar… Ama yan masadan yükselen sigara dumanı mideni bulandırır, gözlerini yaşartır, nefesini daraltır. “Burası restoran mı, kahvehane mi?” diye içinden geçirirsin. Maalesef KKTC’de hâlâ birçok mekânda bu manzara olağan. Türkiye’de yıllar önce yasaklanan bu rezillik, adada hâlâ devam ediyor. Türkiye 2009-2010’da “Kamu Alanlarında Sigara Yasağı”nı hayata geçirdiğinde büyük tartışma çıkmıştı. “Milletin keyfi kaçacak, esnaf batacak” diyorlardı. Ne oldu? Tam tersi. Restoranlar, kafeler daha temiz, daha ferah, daha aile dostu hâle geldi. Sigara içenler dışarıda, içmeye alıştı. Ne esnaf battı ne de özgürlükler yok oldu. Aksine, turizm ve gastronomi sektörleri kazandı. Çünkü insanlar artık “duman altı olmadan yemek yiyebileceğim güzel bir yer” ararken Türkiye’yi tercih eder oldular. KKTC neden geride kalıyor? “Turist gelir, ekonomiye katkı sağlar” bahanesiyle mi? Yanlış. Modern turist, özellikle Avrupa’dan gelenler, dumansız ortam arıyor. Aileler çocuklarıyla tatil yaparken sigara dumanına maruz kalmak istemiyor. Astım hastası, alerjisi olan, hamile kadınlar, yaşlılar… Hepsi ikinci el dumanın mağduru. Bilim çok net: Pasif içicilik, aktif içicilik kadar tehlikeli. KKTC Sağlık Bakanlığı’nın da bu gerçeği görmezden gelme lüksü yok. Bir genç çift romantik bir akşam yemeği planlıyor. Yan masada sigara içen adamın dumanı kızın saçlarına, erkeğin gömleğine siniyor. Yemek keyfi zehir oluyor. Ya da bir aile piknik havasında restoran seçiyor, çocuklar öksürmeye başlıyor. “İnsanların özgürlüğü” diyorlar. Tamam, sigara içme özgürlüğün var. Ama temiz hava soluma, zehirlenmeden yemek yeme özgürlüğü nerede? Özgürlük, başkasının zarar görmesiyle bitmez. Bu yüzden kapalı alanlarda sigara yasağı, dünyanın pek çok ülkesinde standart hâle geldi. KKTC de bu standartın dışında kalamaz. Hükümet, Türkiye’deki gibi kapsamlı, etkili ve denetlenir bir yasak getirmesi gerekiyor. Restoran, kafe, bar, kapalı alanların tamamında sigara yasağı. Cezaları caydırıcı yapın, denetimleri artırın. Sigara içenler için dışarıda rahat alanlar oluşturun. kazanan hem halk hem sektör olur. KKTC küçük bir ülke. Ama küçük ülkeler büyük adımlar atarak fark yaratır. Sağlıklı, modern, medeni bir Kuzey Kıbrıs istiyorsak, restoranlarımızı dumandan arındırmanın tam zamanı. kimse kimsenin pis sigara ağız kokusunu çekmek zorunda degildir.