Güncelleme Tarihi: 22 Kasım 2018 09:10

Üretime “fırsatçı” darbesi

Narenciye cenneti olan KKTC’de dönem dönem bazı açıkgöz firmaların kırmızı greyfurt döneminde ithalat yaptığına dikkat çeken Akçan, tüm yıl boyunca yetecek narenciye üretimi olmasına rağmen, uygulanamayan programlı politikalar nedeni ile iç piyasada ihtiyaç açığı ortaya çıkabildiğini belirtti

KKTC’de özellikle narenciye alanında ithalata ihtiyaç olmadığına işaret eden Akçan, üretilen ürünlerin yıl içerisinde dengeli bir şekilde iç piyasada sıkıntı yaratmayacak şekilde yayılması halinde sorun kalmayacağını ifade etti

Patates Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Ertan Namıkkemaloğlu ise, sebze ve meyve toptancılarının fırsatçılık yaparak piyasadaki üretimin hem fiyatsal hem de dengeli dağılımı noktasında çeşitli sorunlara sebebiyet verdiğine de dikkat çekti. Namıkkemaloğlu, “Üreticiden alınan ürünleri stoklayarak soğuk hava depolarında saklıyorlar. Daha sonra da yüksek fiyatlara piyasaya dağıtıyorlar” dedi

Özlem ÇİMENDAL

Narenciye Üreticileri Birliği Turgut Akçan ve Patates Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Ertan Namıkkemaloğlu, hem narenciye hem de patates üreticilerinin sorunlarının gün geçtikçe katlandığını dile getirerek, üretimin iç piyasada dengeli dağılım ile yıl içerisinde sıkıntı yaratmadan yeterliliğinin sağlanamamasını eleştirdi. Namıkkemaloğlu ve Akçan, üreticilerin bir diğer önemli sorununun da üretimden sofraya olan süreçte tüccarların neden olduğu fiyat dalgalanması olduğunu vurguladı.

Narenciye Üreticileri Birliği Başkanı Akçan: Bazı açıkgöz firmalar ithalat yapıyor

Narenciye Üreticileri Birliği Başkanı Turgut Akçan, KKTC’de narenciyenin ülke topraklarındaki verimliliği ve ihracata uygunluğu bakımından en ön sırada gelen üretimlerin başında geldiğini söyledi.

Narenciye Avrupa pazarında yer edinemedi

Geniş bir etki alanı olan narenciyenin özellikle üretim merkezi olan Güzelyurt’ta geçim kaynağı olduğuna vurgu yaptı. Bölgenin ağırlıklı geçim kaynağı narenciyenin beklenen performansın ve katkısının sağlanamadığının da altını çizen Akçan, ABAD kararlarının en büyük bağlayıcılığı teşkil ettiğini kaydetti. Avrupa pazarından narenciye anlamında istenen verimin böylelikle alınamadığına da işaret eden Akçan, narenciyenin ağırlıklı olarak Arap ülkelerine ya da Türkiye üzerinden başka diğer ülkelere yapıldığını ifade etti.

260 bin ton olan rekolte 80-100 bin tonlara geriledi

Diğer üretim ürünlerinde olduğu gibi narenciyede de en önemli sorunların başında su sorununun geldiğinin altını çizen Akçan, kuraklık nedeni ile üretimin 75 bin dönümden 35 bin dönüme gerilediğini ifade etti. Akçan, “260 bin ton olan rekolte 80-100 bin tonlara geriledi. Bu da bölgenin geçim kaynaklarının tükenmesini ve beraberinde göç vermesini getirdi. İnsanlar yaşamlarını idame ettirebilmek ve yaşayabilmek için göç etmek durumunda kaldı” diye konuştu.

Bazı açıkgöz firmalar fırsat biliyor ithalatın yolunu açıyor

Narenciye cenneti olan KKTC’de dönem dönem bazı açıkgöz firmaların kırmızı greyfurt döneminde ithalat yaptığına da değinen Akçan, tüm yıl boyunca yetecek narenciye üretimi olmasına rağmen, uygulanamayan programlı politikalar nedeni ile iç piyasada ihtiyaç açığı ortaya çıkabildiğine değindi. Akçan, “Buzluklarda muhafaza etmeyi beceremiyoruz. Mayıs-haziran aylarından ağustosa kadar sıkıntı yaşanmaktadır.

Bilhassa da limonda sıkıntı yaşıyoruz. Toplumca saklama işine alışamadık. Mevsimi olan dönemde keserek, pet şişelerde saklanabilir ve ihtiyaç duyulması halinde rahatlıkla kullanılabilir” diye konuştu.

2 ay limon sıkıntısı yaşanıyor

KKTC’de haziran, ağustos ayları içerisinde limonda sıkıntı yaşandığını doğrulayan Akçan, bilinçli ve planlı programla ile bunun önüne geçilebileceğini kaydetti. KKTC’de özellikle narenciye alanında ithalata ihtiyaç olmadığını sözlerine ekleyen Akçan, üretilen ürünlerin yıl içerisinde dengeli bir şekilde iç piyasada sıkıntı yaratmayacak şekilde yayılması halinde sıkıntı yaşanmayacağını ifade etti.

Patates Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Namıkkemaloğlu: Sebze ve meyve toptancıları fırsatçılık yapıyor

Patates Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Ertan Namıkkemaloğlu ise KKTC’de 8 ila 10 bin ton yıllık üretim olduğunu ifade etti. 3 bin ton civarı patatesin Türkiye piyasası veya Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında diğer ülkelere ihracatının gerçekleştiğini söyledi. Bin ton patatesin de tohumluk ayrıldığını söyleyen Namıkkemaloğlu, geriye 4 bin 500 ton kalan patatesin de 500-600 ton civarının parmak patates yapılması için iki fabrikaya gittiğini kaydetti.

Buzlukta stoklanıyor, daha yüksek fiyata satılıyor

Geriye kalan 4 bin tonun da tüccara gittiğinin altını çizen Namıkkemaloğlu, buzluklarda saklanan bu patateslerin de daha sonra daha yüksek fiyatlara piyasaya sürüldüğünü ifade etti. Namıkkemaloğlu, “Eskiden Toprak Ürünleri Kurumu alırdı, devletin parası vardı. Şimdi TÜK battığı için artık üreticiden mal da alamıyor. Üretici ürettiği ürünü sattığında parasını almak istiyor” diye konuştu.

Rekolte beklenenin altında oldu

KKTC’de üretilen patatesin ülkeye yetip artacak düzeyde olduğuna vurgu yapan Namıkkemaloğlu, çeşitli sebeplerden dolayı beklenen rekoltenin gerçekleşmemesi durumunda iç piyasada sıkıntı yaşanabileceğine dikkat çekti.

Namıkkemaloğlu, 8-10 bin arası beklenen rekoltenin 5 ile 8 ton arası çıktığını söyledi. Namıkkemaloğlu, “450 ton civarında genelde her yıl tohum ithal ediyoruz” diye konuştu.

Fırsatçılık yapılıyor

Sebze ve meyve toptancılarının fırsatçılık yaparak piyasadaki üretimin hem fiyatsal hem de dengeli dağılımı noktasında çeşitli sorunlara sebebiyet verdiğine de dikkat çeken Namıkkemaloğulu, “Doların da yükselmesini fırsat bilerek bu sıkıntıların baş göstermesine zemin hazırladılar. Üreticiden alınan ürünleri stoklayarak soğuk hava depolarında saklıyorlar. Daha sonra da yüksek fiyatlara piyasaya dağıtıyorlar” dedi.