Türkiye şalteri kaldırdı, döviz yağdı
Düşünce kuruluşu Ember'in COP31 kapsamında yayımladığı rapora göre Türkiye, sınır ötesi elektrik ticaretinde Irak, Suriye ve Bulgaristan hatlarındaki dönüşümle Ocak 2025-Ağustos 2026 döneminde 500 milyon dolar gelir sağladı. Yalnızca 2025'te 360 milyon dolarlık yıllık ihracat rekoru kırıldı.
Türkiye'nin Ocak 2025-Ağustos 2026 arasında enterkonneksiyonla elektrik ihracatından yarım milyar dolar gelir elde ettiği hesaplandı.IRAK EN BÜYÜK İHRACAT PAZARI HALİNE GELDİ
Uluslararası düşünce kuruluşu Ember'in bu yıl Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında yayımladığı rapora göre, Türkiye'nin sınır ötesi elektrik ticaret haritası son yıllarda belirgin bir dönüşüm gösterdi. Türkiye'nin yönünü ağırlıklı olarak güney komşularına çevirmesi sonrası 2024 ve 2025'te devreye alınan ilave kapasitelerle Irak en büyük ihracat pazarı haline geldi. Altyapı hatlarının yenilenmesiyle Suriye'ye de düzenle elektrik akışı sağlanırken, elde edilen rekor ihracat gelirinin yarısından fazlasını bu ülke sağladı. Batıda ise Bulgaristan ile değişen ticaret dengeleri sonrası Türkiye, geçmişte elektrik aldığı ülke karşısında net ihracatçı konumuna yükseldi.
2025'TE 360 MİLYON DOLARLIK REKOR GELİR
Türkiye'nin enterkonneksiyonla ihracat destinasyonlarını artırmasıyla Ocak 2025-Ağustos 2026 arasındaki elektrik ihracatı geliri 500 milyon dolar olarak hesaplandı. Türkiye yalnızca 2025'te ihraç edilen yaklaşık 4 teravatsaat elektrikle 360 milyon dolarla rekor yıllık gelir sağladı.ELEKTRİK İHRACAT KAPASİTESİ 3,2 GİGAVATA ULAŞIYOR
Türkiye'nin faaliyette olan sınır ötesi hatları 2,6 gigavat ihracat ve 1,3 gigavat ithalat kapasitesine sahipken, aktif olmayan bağlantılar buna dahil edildiğinde 3,2 gigavat ihracat ve 2 gigavat ithalat kapasitesine ulaşılıyor. Rapora göre, ihracat hatlarının tam kapasite çalışması durumunda Türkiye yaklaşık 28 teravatsaat elektrik ihraç edebilirdi. Bürokratik, teknik ve ekonomik engeller nedeniyle bu potansiyelin ancak yedide biri kullanılabildi.
YENİLENEBİLİR ENERJİ HEDEFLERİNDE ENTERKONNEKSİYONUN ÖNEMİ
Elektrik üretiminin yüzde 43'ünü yenilenebilir kaynaklardan karşılayan ve 2035'e kadar rüzgar ve güneş kapasitesini üç katına çıkarmayı hedefleyen Türkiye için enterkonneksiyon hatları aynı zamanda stratejik bir önem taşıyor. Güçlü sınır ötesi bağlantılar, hidroelektrik, rüzgar ve güneş üretiminin zirve yaptığı dönemlerde fazla elektriğin üretim kısıtlamasına gidilmeden ya da aşırı düşük fiyatlara mahkum olmadan ihraç edilmesini, böylece ekonomiye döviz kazandırmasını sağlıyor.Öte yandan bu bağlantılar, elektrik üretimlerinin yaklaşık yüzde 90'ı ve fazlasını hala doğal gaz ve petrol gibi fosil yakıtlardan elde eden ve yaz aylarında ciddi arz açıklarıyla karşılaşan güney komşularına, Türkiye'nin temiz enerjisine erişerek kronik kesintileri de hafifletme imkanı sağlıyor.
AVRUPA VE KAFKASYA ARASINDA YENİ ENERJİ TİCARETİ FIRSATI
Analize göre, Avrupa ve Kafkasya arasında da benzer bir fırsat bulunuyor. Türkiye, iki bölgeyi Karadeniz'in altından bağlamayı hedefleyen denizaltı kablosu projesine maliyetleri ve süreleri azaltabilecek bir kara yolu alternatifi sunabilir."TÜRKİYE BÖLGESEL TEMİZ ENERJİ MERKEZİNE DÖNÜŞEBİLİR"
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, bölgesel denklemde enterkonneksiyonun çift taraflı bir kazanım sağladığını belirterek, "Türkiye, Avrupa, Kafkaslar ve Orta Doğu arasında çift yönlü enerji akışını yöneten, arz güvenliğini garanti altına almış bölgesel bir temiz enerji merkezine dönüşebilir. Bunun için enterkonneksiyonda toplam kapasite hedeflerinin, komşu ülkeler bazında somut ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.
ENTERKONNEKSİYON NEDİR?
Enterkonneksiyon, farklı ülkelerin veya bölgelerin elektrik şebekelerinin yüksek gerilim hatlarıyla birbirine bağlanarak entegre bir enerji ağı oluşturması sistemidir. Bu stratejik yapı, ülkeler arasında sınır ötesi elektrik ticaretine imkan tanırken; üretim fazlası enerjinin ihraç edilmesini, olası arz krizlerinde ise komşu ülkelerden anında elektrik tedarik edilmesini sağlar. Rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının dönemsel üretim dalgalanmalarını dengeleyen enterkonnekte hatlar, hem şebeke istikrarını korur hem de bölgesel enerji arz güvenliğini güçlendirir.
yenibakış gazetesi-kktc son dakika