“TÜRKİYE NEZDİNDE KREDİLERİ TÜKENDİ”

“Mevcut hükümetin geçmiş hükümetler gibi protokolü savsaklama lüksü yoktur” diyen Prof. Dr. Okan Veli Şafaklı, KKTC hükümetlerinin geçmiş protokollerdeki kötü performansları nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti nezdinde kredileri neredeyse tükendiğini söyledi Şafaklı, dolaysıyla, ülkemizdeki hastane, yol ve diğer elzem altyapıların finansmanı için KKTC hükümetinin protokollerin gereğini azami düzeyde yerine getirme durumunda olduğunu belirterek, “Ünal Üstel Parti Başkanı ve Başbakan olarak otoritesini ve gücünü genele sirayet etmekte giderek daha başarılı olmakta ve parti Başkanlığından liderliğe meşruiyet zeminini artırmaktadır” diye konuştu “Buna paralel, Başbakan Türkiye ile olan uyumun ve desteğin de önemini fevkalade idrak ederek protokolün gereğinin yerine getirilmesinde kuvvetle ihtimal azami gayret gösterecektir” diyen Şafaklı, “protokollerin uygulanmasını kolaylaştıracak diğer bir olgunun ise bu konuda hatırı sayılır direnç gösteren sendika ve benzeri oluşumların toplum nezdindeki güven ve desteğinin erozyona uğramasıdır” dedi Vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek e-devletin fiyasko diye adlandırılabilecek kadar yaklaşık 20 yıldır tamamlanmamış ve dairelere uğramayı gerektirmeyecek şekilde vatandaşın imkanına sunulmadığına işaret eden Şafaklı, “sonuç olarak; KKTC vatandaşının rahatlaması anlamına gelebilecek ne alım gücü artışı ne sosyal ne kültürel ne sağlık ne eğitim ne trafik ne de gelir dağılımında iyileşme ortaya çıktı. Aksine kötüleşme meydana gelmiştir” şeklinde konuştu Yeni Bakış Ekonomist Prof. Dr. Okan Veli Şafaklı, KKTC’nin orta gelir tuzağına yakalanmış bir şeklide kişi başı milli gelirin 10,000$ ile 15,000 $ arasında gidip gelmekte olduğunu belirterek, 2017’de 14.187$ olan kişi başı milli gelirin 2020’de 10.055$, 2022’de ise 14.648’a çıktığını söyledi. Bunun da KKTC’de vatandaşın rahatlamasına imkân verecek dikkati çeken bir milli gelir artışı olmadığını göstermekte olduğunu belirten Şafaklı, “kişi başı millî gelirin hesaplamalarının inandırıcılığını şüpheye düşüren önemli bir olgu net ve şeffaf olmayan nüfus miktarlarının dikkate alınmasıdır” dedi. “Bu oran ile maalesef dünya birincisi konumuna gelmekteyiz” Şafaklı, KKTC’de özellikle dar gelirli vatandaşın ve dürüst esnafın aleyhine işleyen devasa bir kayıt dışı ekonominin mevcut olduğunu belirterek, KTTO Başkanı Turgay Deniz’in açıklamasına göre ülkemizdeki kayıt dışı ekonomi oranının yüzde 80 civarında olduğunu kaydetti. Şafaklı, “Bu oran ile maalesef dünya birincisi konumuna gelmekteyiz. Bizi % 73.6 ile Afganistan, %64.7 Zimbabve ve % 58.2 ile Nijerya takip etmektedir. Dünyada en düşük oran ise % 7.2 ile ABD’ye aittir. Refah açısından dünyanın zirvesinde olan İskandinav ülkelerinde ise kayıt dışı ekonomi %10 ile %15 arasındadır “ diye konuştu. “Gelir dağılımında bozulma var” Okan Veli Şafaklı, KKTC’de gariban vatandaşı daha da kötü hale getiren durum zenginin lehine fakirin ise aleyhine sonuçlanan gelir dağılımındaki bozulma olduğunu ifade ederek, KKTC’nin İstatistik Kurumu’nun yayınladığı 2021-2022 Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirine göre oluşturulan yüzde 20’lik hanehalkı gruplarından en yüksek gelire sahip beşinci gruptakilerin toplam gelirden aldığı payın % 43,6 iken, en düşük gelire sahip birinci gruptakilerin toplam gelirden aldığı payın % 6,5 olduğunu söyledi. Şafaklı, beşinci yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı payın birinci yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı paya oranının veren P80/P20 eşitsizlik ölçüsünün 6,7 kat olduğunu söyledi. Şafaklı, Gelir dağılımının eşitsizlik ölçütlerinden Gini katsayısının 2014-2015’e göre kıyaslandığında 2021-2022 anketinde Gini katsayısının gelir dağılımındaki bozulmanın göstergesi olarak artarak KKTC için 0,37, kentsel yerleşim yerleri için 0,35, kırsal yerleşim yerleri için ise 0,37 olarak hesaplandığını kaydetti “Beşinci ayın enflasyon oranında yine alım gücü düşmektedir” “Gini katsayısı, sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımında eşitliği, 1’e yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı ifade etmektedir” diyen Şafaklı, ülkemizde sadece kamu sektörüne ve emeklilere alım gücünü korumak için belli periyodlarda (halen dört ayda bir) hayat pahalılığı oranı kadar maaşlara artış yapılmakta olduğunu belirtti. Şafaklı, “Bu bir rahatlatma değil mevcut yaşam düzeyinin korunması anlamını taşır. Ancak, süreçte bu kesim bahse konu dört aylık periyod dışında devamlı alım gücünde düşüşle karşılanmakta ve beşinci ayda dört aylık hayat pahalılığı telafi edilmesine karşın içinde bulunduğu beşinci ayın enflasyon oranında yine alım gücü düşmektedir” şeklinde konuştu. “Enflasyon oranı arttıkça devletin yükümlülüğü de artmaktadır” Şafaklı, şöyle devam etti, “Buna ilaveten, üçlü kararname ile başkanı atanan İstatistik Kurumu’nun bağımsızlığı sözde olup siyasi baskı altında enflasyonu düşük göstermek için dört takla atılmaktadır. Çünkü enflasyon oranı arttıkça devletin yükümlülüğü de artmaktadır. Ayrıca, İstatistik Kurumunun açıkladığı hayat Pahalılığı oranı gerçek enflasyon oranı olmayıp kullanılan sepet ve tüketim alışkanlıkları ile sepetteki ürünlerin ağırlığı günümüzün gerçekleri ile kesinlikle örtüşmemekte olup güncellenmelidir. Sonuç olarak, refah artışı verilmeyen kamu çalışanı ve emeklilerine uygulanan eşel mobil sisteminin alım gücünü istikrarlı bir şekilde koruduğu iddia edilemez.” “Sosyal devlet uygulamasında geçmişe nazaran ciddi bir iyileştirme gerçekleşmedi” Prof. Dr. Okan Veli Şafaklı, asgari ücretlinin vahameti ve çektiği ızdırapın asgari ücret masasında işveren temsilcilerinin yüzü kızarmadan çalışana hayat pahalılığı oranının altında artış önermesinden anlaşılmakta olduğunu söyleyerek, vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek sosyal devlet uygulamasında geçmişe nazaran ciddi bir iyileştirme gerçekleşmediğini söyledi. Şafaklı, vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek sağlık hizmetlerinde tedavi, röntgen- Emar (MR) çekimi, ilaç tedavisi ve evrensel hasta haklarının teslimi konusunda geçmişe nazaran ciddi bir iyileştirme gerçekleşmediğini belirtti. Okan Veli Şafaklı, vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek gerek şehir içi gerekse şehirler arası ulaşımda ve dolaşımda değil iyileşme giderek kötüleşmenin gerçekleşmekte olduğuna vurgu yaptı. “Ne alım gücü artışı ne sosyal ne kültürel ne sağlık ne eğitim ne trafik ne de gelir dağılımında iyileşme ortaya çıktı” Vatandaşın rahatlamasına neden olabilecek e-devletin fiyasko diye adlandırılabilecek kadar yaklaşık 20 yıldır tamamlanmamış ve dairelere uğramayı gerektirmeyecek şekilde vatandaşın imkanına sunulmadığına işaret eden Şafaklı, “sonuç olarak; KKTC vatandaşının rahatlaması anlamına gelebilecek ne alım gücü artışı ne sosyal ne kültürel ne sağlık ne eğitim ne trafik ne de gelir dağılımında iyileşme ortaya çıktı. Aksine kötüleşme meydana gelmiştir” dedi. “Mevcut hükümetin geçmiş hükümetler gibi protokolü savsaklama lüksü yoktur” Prof. Dr Okan Veli Şafaklı, Türkiye ile imzalanan protokollerde tablonun geçmişteki gibi olumsuz olmadığını belirterek, özellikle Ünal Üstel Başbakanlığında protokol gereği birçok yasanın Cumhuriyet Meclisi’nden geçtiğini söyledi. “Bazı yasalar ise gündemde sıra beklemektedir. Mevcut hükümetin geçmiş hükümetler gibi protokolü savsaklama lüksü yoktur” diyen Şafaklı, KKTC hükümetlerinin geçmiş protokollerdeki kötü performansları nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti nezdinde kredileri neredeyse tükendiğini söyledi. Şafaklı, dolaysıyla, ülkemizdeki hastane, yol ve diğer elzem altyapıların finansmanı için KKTC hükümetinin protokollerin gereğini azami düzeyde yerine getirme durumunda olduğunu belirterek, “Ünal Üstel Parti Başkanı ve Başbakan olarak otoritesini ve gücünü genele sirayet etmekte giderek daha başarılı olmakta ve parti Başkanlığından liderliğe meşruiyet zeminini artırmaktadır” diye konuştu. “Buna paralel, Başbakan Türkiye ile olan uyumun ve desteğin de önemini fevkalade idrak ederek protokolün gereğinin yerine getirilmesinde kuvvetle ihtimal azami gayret gösterecektir” diyen Şafaklı, “protokollerin uygulanmasını kolaylaştıracak diğer bir olgunun ise bu konuda hatırı sayılır direnç gösteren sendika ve benzeri oluşumların toplum nezdindeki güven ve desteğinin erozyona uğramasıdır. Ayrıca, protokollerin uygulanmasında her zaman samimi ve kararlı duruş gösteren Sayın Erhan Arıklı’nın hükümetteki varlığı protokollerin gereğinin yapılmasında hiç kuşkusuz itici bir güç olacaktır” şeklinde konuştu.