Taşımacılıkta en büyük rakibimiz devlet !
Özlem ÇİMENDAL
Kıbrıs Türk Kamu Araçları İşletmecileri Birliği (KAR-İŞ) Başkanı Fuat Topaloğlu, KKTC’deki toplu taşımacılığın çağın çok gerisinde kaldığını savunarak, bu sektörün günün koşullarına uygun yeniden yapılandırılması ve sürdürülebilir olması gerekliliğini vurguladı. Topaloğlu, mevcut durum ve yapıdan memnun olmadıklarını dile getirirken, taşımacıların en büyük rakibinin en başta devlet olduğunu daha sonra da üniversitelerin ve kaçak taşımacılığın olduğunu ifade etti.
“Bireysel araç kullanımı devletin işine geliyor”
KKTC’de devletin akaryakıttan ciddi fon aldığına değinen Topaloğlu, devletin bu ortamda toplu taşımacılıktan ziyade, bireysel araçların kullanılmasının daha çok işine geldiğini söyledi. Topaloğlu, “Her evde 3 araba olması devleti memnun ediyor, harçları ve yaktıkları yakıttan dolayı. Devletten buradan ciddi gelir elde ediyor” dedi.
“Üniversiteler usulsüz taşımacılık yapıyor”
Ülkedeki üniversitelerin de usule uygun taşımacılık yapmadığının da altını çizen Topaloğlu, üniversitelerin eğitim yuvası olarak devam etmeleri gerektiği, ticarethane mantığındaki işleyişe son vermeleri gerektiğini ifade etti. “Burası bir ada ülkesidir, burada yasalar çerçevesinde herkes kendi işini yaparak, kendi pastasını yemelidir” diyen Topaloğlu, ada genelinde 70 bin ve daha fazla öğrencinin varlığına dikkat çekerek, taşımacılık sektörünün ciddiyetine dikkati çekti.
“Okullarda sosyal-kültürel aktivite adı altında taşımacılık parası alınıyor”
Bazı okulların okul öncesi ve ilkokul bölümlerinde de izinsiz olarak taşımacılık yapıldığına dikkat çeken Topaloğlu, “İzinsiz olarak taşımacılık yapıyorlar. Çok ciddi rant kapısı olarak görüyorlar. Taşıma ücreti alınmadığını söylüyorlar, daha önceleri bu isim altında alınırken, bizim şikayetlerimiz neticesinde bunun adını okullara kayıt yaptırırken, sosyal-kültürel aktivite adı altında alınmaya başlandı. Buradan Maliye Bakanlığı ve Vergi Dairesine çağrıda bulunmak istiyorum. Hem devlet hem de taşımacılar mağdur oluyor” şeklinde konuştu.
“Her türlü plan ve programımız hazır”
Topaloğlu, toplu taşımacıların sürekli eleştirildiğini ancak gerekli katkıların sektöre yapılmadığı ve bir devlet politikası geliştirilmediği gibi sektördeki sorunlar ve çare üretilmemesi nedeniyle taşımacılık sektörünün her yönden darbe üzerine darbe yediğini dile getirdi. Sektör için gerekli her türlü plan ve programın hazır olduğunu anlatan Topaloğlu, ihtiyacın ciddi bir devlet politikası oluşturulması olduğunu vurguladı.
“KAR-İŞ de devlet de zarar görüyor ve kayba uğruyor”
KAR-İŞ’in kayıt altında olduğu ve vergilerini, ödemelerini düzenli şekilde gerçekleştirdiğini ifade eden Topaloğlu, haksız rekabetin önüne geçilebilmesi ve kaçak taşımacılık nedeniyle devletin kaybının önlenebilmesi için acil önlem alınması gerektiğini vurguladı. “Sadece biz zarar görmüyoruz, burada devlet de alacağı vergiler ve ödemelerden mahrum kalıyor” diyen Topaloğlu, “Özellikle bizim sektörümüzde okullar kapandığında toplu taşımacılık duruyor ve bu insanlar mevcut sezonda kazandıklarıyla geçimini sağlıyor” şeklinde konuştu.
“Amaç, adada en ücra köşelere toplu taşıma hizmeti verilmesi”
Bölgelerde şirketleşmeler konusunda ilgili yerlerle birtakım görüşmeler yaptıklarını da ifade eden Topaloğlu, buna karşın şimdiye kadar her hangi bir gelişme yaşanmadığını dile getirdi. Üniversitelere de işbirliği çağrısı yaptıklarına dikkat çeken Topaloğlu, üniversitelerin buna yanaşmayarak, haksız rekabetin yollarını zorladığını işaret etti. Topaloğlu, üniversitelerle yapılacak işbirliğinin amacının adada en ücra köşelere de toplu taşıma hizmeti verilmesi olduğunu söyledi.
Dünyada yasaklanan körüklü otobüslere KKTC’de izin…
Dünyada yasaklanmaya başlanılan körüklü otobüslerin KKTC’ye girişine izin verildiğini anlatan Topaloğlu, üniversitelerin araçlarının çoğunluğunu bu tarz otobüslerin oluşturduğuna dikkat çekerek, hayati öneme sahip bir konuda ciddi hatalar yapıldığını dile getirdi. Körüklü otobüslerin uzun ve büyük araçlar olduğunu anımsatan Topaloğlu, KKTC’nin ne yollarının ne de sokaklarını zaten bu otobüsler için uygun olduğunu söyledi. Ayrıca Topaloğlu, kullanıma uygun olmayan körüklü otobüslerin KKTC’deki izninin verilmemesi gerektiğinin de altını çizdi.
“Öğrenciler balık istifi gibi taşınıyor”
Üniversitelerin usulsüz yaptıkları toplu taşımacılığın trafikte oluşturduğu tehlikeye de kapı araladığına dikkati çeken Topaloğlu, öğrencileri balık istifi gibi taşındığını da dile getirdi. Devletin kamu hizmeti yapan ile özel hizmet yapanlar arasındaki adaletsizliğe kayıtsız kaldığına işarete eden Topaloğlu, “Devletin kamuyu mu yoksa özeli mi desteklemesi gerekiyor. KKTC’de bunun tam tersi yapılıyor maalesef. Üniversiteler de toplu taşımacılık yapacaksa, kayıt altına girmeleri gerekmektedir” şeklinde konuştu. KKTC’deki taşımacılığın sermayenin eline geçtiğini söyleyen Topaloğlu, adı konulmamış bir taşımacılık sisteminin yaratıldığının altını çizdi.
“Sektöre bir darbe de Rekabet Kurulu vurdu”
Toplu taşımacılıkta ne kadar ücret alınacağını devletin yani İzin Kurulu’nun belirlediğine dikkat çeken Topaloğlu, sektöre bir darbenin de KKTC Rekabet Kurulu’ndan geldiğini söyledi. Toplu taşımacılığın Rekabet Kurulu’nun kapsamının dışında tutulması gerektiğini savunan Topaloğlu, gerekçenin de keyfi fiyat uygulaması yapamayacakları gibi fiyatlandırmayı da devletin belirliyor olmasını gösterdi. Topaloğlu, “Taban fiyat da bellidir, tavan fiyat da bellidir bizim sektörde. Bazı şirketlerimize ceza kesildi. Şimdi yeniden onlara taşıma izni başına 4 bin TL daha ceza kesildi. Ülkede bu kadar kaçak varken buna anlama veremiyoruz. Bu taşımacılığa yapılan son darbedir” şeklinde konuştu.
“Ceza yağdırıyor”
KKTC Rekabet Kurulu’nun bilinçli yaparcasına ceza yağdırmaya başladığını anlatan Topaloğlu, bir an evvel taşımacılık sektörüne vurulan üst üste darbelerden vazgeçilmesi çağrısı yaptı.