Salatalık 25 kuruşa alınıp 2 TL’ye satılıyor
Özlem ÇİMENDAL
KKTC’de bir Hal Yasası’nın olmadığı sürece sebze ve meyvelerde fiyat dalgalanmalarının önüne geçilemeyeceğini savunan Tatlısu Seracılar Birliği Başkanı Mithat Kargı, tüm bunların yanı sıra kuraklığın ve girdi maliyetlerinin yüksek oluşunun da ürünlerdeki fahiş fiyatların temel sebepler arasında olduğunu kaydetti.
“Hal Yasası geçerse keyfi fiyat belirlenemeyecek”
Hal Yasası olmaması nedeniyle üreticinin ve tüketicinin ne üretip ne kadara yediğinin de farkında olmadığını vurgulayan Kargı, yasanın geçmesi durumunda ürünlere isteyenin istediği fiyat aralığını belirleyemeyeceğine dikkat çekti. Kargı, “Seralardan çıktığı zaman bir ürün halciler ve birlik belli fiyat aralığı kapsamında fiyat belirleyecek ve ürünlerin fiyatları fahiş olmayacak” dedi.
Yasanın olmayışından aracılar ve marketler yararlanıyor
Yasanın olmayışının aracılar ve marketlere ürünlerin fiyatlarında istedikleri şekilde oynamalarına olanak tanıdığına dikkat çeken Kargı, market ve aracıların ürün fiyatlarını istedikleri şekilde yukarı çekebilmesinin yanlışlığını vurguladı.
Devlet “serbest piyasa” diyerek müdahale edemiyor
Tarladan ve seralardan çıkan ürünlerin fiyatlarının aracılar ve marketlerin insafına kalışını devletin de “serbest piyasa” kapsamında değerlendirmesinin ürünlerin tüketicilerin sofrasına kat kat pahalanmasına neden olduğu uyarısında da bulunan Kargı, aracılar ve marketlerin fiyat belirlemedeki rolüne dikkat çekti. Kargı, “Hal Yasası geçtiği zaman her şey düzene girecek ve rayına oturacak” şeklinde konuştu.
“Hal Yasası’nın geçmesi bazı çevrelerce istenmiyor”
Hal Yasası’nın geçmesini birkaç köklü market ve tüccarın engellemek istediğine de değinen Kargı, “Birkaç büyük market ve tüccar bu girişimlerin içindedirler. Bu işin içinde oldukları için de Hal Yasası’nın geçmesini pek istemiyorlar” ifadelerini kullandı.
“Hükümet birkaç kişiyi koruyor”
Hükümet edenlerin de bu duruma sessiz kaldığına işaret eden Kargı, “Hükümet birkaç kişiyi koruyor. Hükümetin bu olumsuz tavrı nedeniyle bu Hal Yasası geçmiyor. Oysa ki Hal Yasası geçse bütün halk da rahat edecek” diyerek, vatandaşın da sebze ve meyveleri fiyatlarından şikayet etmeden bol bol ucuza tüketebileceğinin altını çizdi.
“Yüksek girdiler noktasında hükümet yardımcı olmuyor”
KKTC’de sebze ve meyve fiyatlarının yüksekliği noktasında üreticinin girdi maliyetlerinin de oldukça belirleyici olduğuna vurgu yapan Kargı, hükümetin de bu noktada yüksek girdiler konusunda üreticiye destek konumunda olmadığına değindi. Kargı, “Devletin bu noktada üreticiye sahip çıkması gerekiyor. Girdiler oldukça yüksek, işçilik yüksek. Hal böyle olunca bu maliyet ürünlere de yansıyor” ifadelerini kullandı.
“Bir torba vitamin Türkiye’de 70 TL, KKTC’de 250 TL”
Sebze ve meyve fiyatlarının Türkiye piyasası ile karşılaştırılmasının doğru olmadığı uyarısında da bulunan Kargı, “Türkiye’deki maliye ile KKTC’deki maliyet aynı değil. Bizde ürünlere verilen gıdaların bir torbası 250 TL, bu fiyat Türkiye’de 70 TL. Bir ürünün Türkiye piyasadaki girdi maliyeti ile KKTC piyasasındaki girdi maliyeti arasında uçurum var” dedi.
“Türkiye piyasası ile KKTC arasında girdilerde uçurum var”
Ziraat Mühendisleri ile yaptıkları ortak toplantı neticesinde üretimin maliyetinin düşürülmesi adına birtakım taleplerde bulunduklarını ancak hükümetin buna yanaşmadığını da dile getiren Kargı, “Hükümetin destek olmaması nedeniyle üretilen ürünlerin girdi maliyetleri ve pahalıya mal olmasının acısının da üretici ve tüketiciden çıkıyor” diye konuştu. Türkiye’de üretimde kullanılan tüm giderlerin KKTC’nin yarı fiyatı olduğuna dikkat çeken Kargı, KKTC üretim girdilerinin üreticinin kaldırabileceği bir sistemi içermediğine dikkat çekti.
“Sebze-meyve fiyatlarının sabitlenmesi için yasanın geçmesi şart”
KKTC piyasasında sebze-meyve fiyatlarının halkın da rahatlıkla ve şikayet etmeden tüketebileceği fiyat aralığına gelmesi için öncelikli olarak devletin bazı adımlar atması gerekliliği üzerinde duran Kargı, daha sonra da isteyenin istediği fiyata çektiği sebze-meyve fiyatlarına sabit bir barem getirilmesi için Hal Yasası’nın geçmesi gerektiğini vurguladı.
“Yılda pahalı olan iki dönem var”
Yıllık üretimde iki pahalı dönemin olduğunu anlatan Kargı, ilk dönemin Eylül-Ekim’i kapsadığını ve bu aylarda ürünlerin oldukça pahalı seyrettiğini dile getirerek, diğer ayların ise Mart ve Mayıs ayları olduğunu ifade etti. Kargı, yılın geriye kalan kısmında ise ürünlerin maliyetlerinin çok çok altına gittiğini kaydetti.
“Seradan 25 kuruşa alınan salatalığı marketler 2 TL’ye satıyor”
Seralardan ve tarlalardan 25 kuruşa alınan salatalıkların bazı marketlerde 2 TL’ye kadar çıkan fahiş fiyatlarla satıldığına da dikkat çeken Kargı, Hal Yasası’nın olmayışı nedeniyle hem üreticiyi hem tüketiciyi mağdur eden aracı ve marketlerin de koydukları fahiş fiyat aralıklarının önüne geçilmediğini savundu. Kargı, hükümete de bir an evvel Hal Yasası için gerekli adımların atılması çağrısı yaparak, halkın ve üreticinin mağduriyetinin önüne geçilmesini istedi.