New York’tan Umut Yok

New York’ta her yıl yapılan BM Genel Kurul toplantısının küresel bir toplantı olup, Kıbrıs meselesi ile alakalı olmadığını söyleyen Sözen, “Bu toplantıya devlet ve hükümet başkanları katılır. Nasıl ki Türkiye’den de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile birlikte Dışişleri bakanı gidecektir, Anastasiadis de orada devlet başkanı olarak yerini alacaktır. Kıbrıs Türk Lideri bu platforma 9-10 senedir katılmakta, bu da sanırım Mehmet Ali Talat döneminde Türkiye’nin tavsiyesi ile olmuştur ve Türkiye ile beraber lobi faaliyetleri yapılmaktadır” diye konuştu.

Sözen, “İki lider de oraya gittiği zaman, aralarında BM Genel Sekreterinin de hazır bulunacağı bir ortamda görüştüklerini varsayarsak ki bunun olasılığının çok düşük olduğunu düşünüyorum, buradan çok büyük bir sonuç çıkacağını düşünmüyorum. Bir diğer önemli nokta ise BM Genel Sekreterinin inisiyatif alıp böyle bir girişme girebileceğini de zannetmiyorum.”

Kıbrıs Rum tarafının New York’ta Kıbrıs Türk tarafı ile görüşme isteğinin olmadığının altını çizen Sözen, “Rum tarafının o platformda yapamaya çalışacağı, halihazırda orada bulunan devlet ve hükumet başkanlarına, kısacası uluslararası toplumun önemli aktörlerine kendi tezlerini dilediğince aktarmak ve fikirlerini değiştirmeye çalışmak olacaktır. Bu sebeple böyle bir platformda, Anastasiadis, oraya davet edilmeyen, BM’nin davetiyle oraya gitmeyen bir toplum lideri ile görüşmek istemeyecektir” şeklinde konuştu.

Kıbrıs Rum Liderinin bakış açısı ile kendisi orada bir devlet başkanıdır, kendinden daha alt statüde olan bir toplum lideri ile belki de olabilecek en üst seviyede meşru bir uluslararası platformda görüşmeyi istemeyeceğini söyleyen Sözen, “Kısacası, bu platformda amaç, Kıbrıs meselesini çözmek değil, tam tersine iki taraf da kendi tezlerini ve Crans-Montana’da müzakerelerin niye çöktüğünü kendi pencerelerinden orada bulunan uluslararası toplumun önemli aktörlerine aktarma ve lobi yapma fırsatını kullanmaktır” dedi.

Eniz ORAKCIOĞLU

DAÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Sözen, Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ve Rum Yönetim Başkanı Nicos Anastasiadis’in New York seyahati öncesi Yeni Bakış’a konuştu ve daha geniş resmi görmek lazım dedi.

“Tezler anlatılmaya çalışılacaktır”

Sözen, New York toplantısının Kıbrıs Meselesi ile alakalı olmadığını söyleyerek, “Her yıl rutin olarak Eylül ayı sonu ve Ekim başı Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun yıllık toplantıları gerçekleşmektedir. Bu toplantıya da devlet ve hükümet başkanları gider ve orada konuşma yapar. Nasıl ki Türkiye’den Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan ile beraber Dışişleri bakanı gidecek, Güney Kıbrıs’tan da Anastasiadis, Kıbrıs Cumhuriyeti devlet ve hükumet başkanı olarak orada yerini alacaktır. Son 9-10 yıldan beridir, yani Mehmet Ali Talat’ın Cumhurbaşkanı olduğu zamandan bu yana Türkiye’nin de tavsiyeleriyle Kıbrıs Türk Lideri de o dönemde New York’a gitmekte ve Türkiye Cumhuriyeti yetkilileri ile işbirliği içinde lobi faaliyetlerinde bulunmakta. Kıbrıs Türk lideri oradaki Türk delegasyonu ile görüşür, bunun dışında Türkiye’nin de yardımı ile orada görüşebileceği yetkililerle görüşme yapmaya ve Kıbrıs Türk tarafının Kıbrıs uyuşmazlığı ve müzakerelerindeki pozisyonunu, Kıbrıs Konusundaki tezlerini anlatmaya çalışır. Kısacası olaya bu arka plan doğrultusunda bakmamız gerekir” dedi.

“Genel sekreter inisiyatif almaz”

Sözen, sözlerine şu şekilde devam etti; “İki lider de oraya gittiği zaman, aralarında BM Genel Sekreterinin de hazır bulunacağı bir ortamda görüştüklerini var sayarsak - ki bunun olasılığının çok düşük olduğunu düşünüyorum, buradan çok büyük bir sonuç çıkacağını düşünmüyorum. Çünkü, böyle bir görüşmenin arkasından önemli bir sonucun çıkabilmesi için, öncesinde çok ciddi bir de hazırlığın olması gerekir. Böyle bir hazırlık iki tarafta da yoktur. Bir diğer önemli nokta ise Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin inisiyatif alıp böyle bir girişime girebileceğini de zannetmiyorum. BM tarafından yapılan açıklamalara baktığınız zaman tarafların bugüne kadar gelinen noktayı değerlendirme sürecinde olduğunu söylediklerini görüyoruz ve BM de buna karşılık topun taraflarda olduğunu söylüyor.”

“Genel sekreterin misyonu iyi niyet misyonudur”

BM Genel Sekreterinin Kıbrıs konusundaki misyonu kısıtlı olduğunu vurgulayan Sözen, “Genel sekreter sadece iyi niyet misyonuna sahiptir. İyi niyet misyonu demek, taraflar sizin iyi niyet hizmetinize ihtiyacı olursa taraflar sizi davet eder ve ancak o şekilde BM Genel Sekreteri bu misyonunu kullanır” şeklinde konuştu.

“Anastasiadis, Akıncı ile görüşmek istemeyecektir”

Kıbrıs Rum tarafının New York’ta Kıbrıs Türk tarafı ile görüşme isteğinin olmadığının altını çizen Sözen, “Rum tarafının o platformda yapamaya çalışacağı, halihazırda orada bulunan devlet ve hükumet başkanlarına, kısacası uluslararası toplumun önemli aktörlerine kendi tezlerini dilediğince aktarmak ve fikirlerini değiştirmeye çalışmak olacaktır. Bu sebeple böyle bir platformda, Anastasiadis, oraya davet edilmeyen, BM’nin davetiyle oraya gitmeyen bir toplum lideri ile görüşmek istemeyecektir. Kıbrıs Rum Liderinin bakış açısı ile kendisi orada bir devlet başkanıdır ve o kendinden daha alt statüde olan bir toplum lideri ile orada görüşmeyi istemeyecektir diye düşünüyorum. Bugüne kadarda bu hep böyle olmuştur. Bu yüzdende ben New York’ta bir görüşme olasılığının çok yüksek olduğunu düşünmüyorum; ama belli başlı bazı ülkelerin girişimi ile bir toplantı ayarlansa bile bunun arkasında ciddi bir hazırlık olmadan önemli bir getirisinin ve sonucunun olacağını düşünmüyorum.

“Amaç müzakerelerin neden çöktüğünü anlatmak”

Sözen, “Taraflar bu ziyaretleri daha çok kendi tezlerini uluslararası toplumun önemli aktörlerine aktarmak için kullanacakları bir olanak ve fırsat olarak görüyorlar. Kısacası, bu platformda amaç, Kıbrıs meselesini çözmek değil, tam tersine iki taraf da kendi tezlerini ve Crans-Montana’da müzakerelerin niye çöktüğünü kendi pencerelerinden orada bulunan uluslararası toplumun önemli aktörlerine aktarma ve lobi yapma fırsatı