KKTC’den çıkan ‘hayır’ demokrasiden uzaklaşma korkusu

Eniz ORAKCIOĞLU

Doğu Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yücel Vural, Türkiye’deki referandum sonuçlarını Yeni Bakış’a değerlendirdi. Vural, “Anayasa Referandumundan ‘evet’ çıkmış olması Ak Parti’nin Türkiye’yi içine soktuğu yeni bir durum anlamına gelmiyor, daha ziyade Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gücünü pekiştirmesi anlamına geliyor” dedi.

Yeni sisteme geçilmesi durumunda Türkiye’deki iktidar ve muhalefet arasındaki uçurumun daha fazla belirginleşeceğine dikkat çeken Vural, Türkiye’nin Avrupa Birliği başta olmak üzere dış dünya ile sorunun devam edeceğine işaret etti.

Yeni Anayasaya geçilmesi ile birlikte bu durumun KKTC’ye ve Kıbrıs sorununa pek fazla etki etmeyeceği analizinde bulunan Vural, “Türkiye’deki muhalefetin genel olarak AK Parti iktidarına karşı duyduğu korku KKTC’deki T.C vatandaşı seçmen kitlesine de yansımaktadır. KKTC’den çıkan ‘hayır’ı da buna bağlamak mümkündür” şeklinde konuştu. Doğu Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yücel Vural, Yeni Bakış’a Türkiye’deki Anayasa Referandumunun sonuçları ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. KKTC’de çıkan hayırcı eğilimi ve genel evet sonucunun KKTC’ye ve Kıbrıs Sorununa etkisinin ne olacağını değerlendiren Vural, “Bu durumun KKTC’yi ve Kıbrıs sorununu çok fazla etkileyeceğini ve çok büyük değişiklikler olacağını düşünmemekteyim. Çünkü Sayın Erdoğan’ın ve AK Partinin Kıbrıs Sorununa ilişkin tutumu zaten ortadaydı, bu tutumun değişikliğini gerektiren bir sonucun olacağını sanmıyorum” dedi.

“Türkiye sıkıntılı bir dönem içine girecektir”

Vural, Türkiye’de yapılan Anayasa Referandumunda evet oylarının teknik açıdan önde olmasının Anayasa değişikliğinin kabul edilmesi anlamına geldiğini vurgulayarak, “Teknik anlamda bir sorun yoktur. Oy kullanan seçmenlerin yüzde 50’den fazlası değişikliklere onay vermiştir. Fakat ortada mühürsüz zarf ile oy pusulalarının kullanılmasına dair iddialar dolaşıyor ve muhalefet partileri tarafından bu durum ciddi biçimde eleştiriliyor. Bu eleştiriler ‘şaibeli seçim’ eleştirisi şeklinde devam ederse o zaman Anayasa Referandumunun sonuçlarının meşruluğu üzerinden yeni bir tartışma ortaya çıkacaktır. Kısacası Türkiye’nin bu nedenden ötürü sıkıntılı bir dönem içerisine gireceğini düşünmekteyim” şeklinde konuştu.

“Evet, Erdoğan’ın gücünü daha da pekiştirmesi anlamına gelecektir”

Çıkan evet sonucundan sonra Türkiye adına çok büyük değişikliklerin olacağını düşünmediğini söyleyen Vural, “Öteden beri Türkiye’nin içinde olduğu bir eğilim zaten söz konusuydu. Bu daha ziyade iktidarla siyasi muhalefetin ilişkilerinin sıfırlandığı, Türkiye’nin dış dünyayla ilişkilerinin problemli olmaya başladığı bir süreçti. Bu sürecin ve muhalefet ile iktidar ilişkilerindeki gerilimin bu şekilde devam edeceğini düşünmekteyim. Dolayısıyla Anayasa Referandumu’nda evet çıkmış olması AK Partinin Türkiye’yi içine soktuğu yeni bir durum anlamına gelmiyor, daha ziyade Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gücünü pekiştirmesi anlamına geliyor” dedi.

“Türkiye’nin demokrasiden uzaklaştığına dair algılar var”

İki noktada çok ciddi sıkıntıların olduğunun altını çizen Vural, “Birincisi Türkiye’nin dış dünya, özelliklede Avrupa Birliği ile ilişkileri noktasında sorunun devam edeceğidir. Buna bağlı olarak Anayasa Referandumunun teknik anlamda halk tarafından kabul edilmesi ve oyların yüzde 50’den fazlasının evet çıkması durumu değiştirmeyecektir. Kaldı ki demokrasilerde herhangi bir kararın meşruiyetinin olabilmesi için iktidar ve muhalefet arasında belirli bir ilişkiyi gerektirmektedir. Eğer muhalefet somut olgular üzerinden iktidara olan güvenini yitirirse bunun bir meşruiyet bunalımına dönüşmesi riski ortaya çıkmaktadır. Ama bu noktada Türkiye siyasetinde çok büyük bir sıkıntısı söz konusudur. Bu olay da Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ilişkilerini etkilemektedir. Bunun yanında dış dünyada gelişen ve derinleşen Türkiye’nin demokrasiden uzaklaştığına dair algılar, Türkiye’ye karşı bir takım tepkilerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Yeni dönemde bu tepkilerin devam edeceğini düşünüyorum” diye konuştu.

“Muhalefetin AK Parti korkusu toparlanmayı sağladı”

AK Parti ile MHP’nin oylarının aritmetik toplamının çıkan evet oylarının toplamını karşılamadığını vurgulayan Vural, “Çıkan evet oranı beklenenden çok daha az olup, yüzde 10’un biraz üzerinde bir gerileme söz konusudur. Bunun yanında siyasal iktidarın bütün devlet olanaklarını kullandığı ve aynı şekilde basın yayın organlarının büyük oranda iktidarın yanında yer aldığı, iktidar tarafından kullanıldığı bir ortamda gidilen bir referandumda daha yüksek bir oy beklenmekteydi. Kaldı ki basın yayın organlarında neredeyse muhalefetin sesi de hiç duyulmamıştı. O zaman evet oranlarının beklenenden az olmasının nedeni muhalefetin AK Parti iktidarına dair duyduğu endişeler olduğu söylenebilir. Bunlar çok ciddi ve derin endişelerdir ve muhalafetin seçmenleri üzerindeki etkisini artırmaktadır. Dolayısıyla muhalefet partilerinin tüm propaganda olanakları kısıtlanmış olsa bile AK Parti iktidarına karşı duyulan korku onların toparlanmasına ve güçlü bir şekilde hayır oyu vermelerine neden olmuştur” dedi.

“Memnuniyetsiz kesimlerinde etkisi var”

Fazla konuşulmasa da AK Parti içerisinde de bir takım hoşnutsuz kesimlerin olduğunu söyleyen Vural, “Eski Cumhurbaşkanı Gül’ün ve Eski Başbakan Davutoğlu’nun etkisinin ne kadar olduğunu bilemesek de bu kesimlerin de bir nevi memnuniyetsiz kesimler içerisinde yorumlanması gerektiğini düşünüyorum. Dolayısıyla AK Partinin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın iktidarına karşı duyulan tepki, MHP’deki bölünmeler ve korku karşı cephenin tüm olanaksızlıklarına rağmen toparlanmasına neden olmuştur” şeklinde konuştu.

“Kıbrıs Sorununu etkilemez”

KKTC’de çıkan hayırcı eğilimi ve genel evet sonucunun KKTC’ye ve Kıbrıs Sorununa etkisinin ne olacağını değerlendiren Vural, sözlerine şu şekilde devam etti; “Türkiye’deki muhalefetin genel olarak AK Parti iktidarına karşı duyduğu korku, özellikle laik sistemden uzaklaşma anlamında duyduğu korku Buradaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı seçmen kitlesine de yansımaktadır. KKTC’den çıkan hayırı da buna bağlamak mümkündür. Bu durumun KKTC’yi ve Kıbrıs sorununu çok fazla etkileyeceğini ve çok büyük değişiklikler olacağını düşünmemekteyim. Çünkü Sayın Erdoğan’ın ve AK Partinin Kıbrıs Sorununa ilişkin tutumu zaten ortadaydı, bu tutumun değişikliğini gerektiren bir sonucun olacağını sanmıyorum. Dolayısıyla çok ciddi bir etkilenme söz konusu olmayacaktır. Ama bu durum Kıbrıs Siyasetinin değişmeyeceği anlamına da gelmiyor, başka nedenlerle değişebilir ama sırf referandumdan çıkan evet oyundan ötürü bir değişiklik beklemiyorum.”