Kaybedeceğini anlayan Netanyahu’dan sinsi tuzak! “2022 taktiğini kullanacak”

İsrail'de 53 yılın en yüksek katılım oranına sahne olan genel seçimlerde iktidarını kaybetme korkusu yaşayan Başbakan Binyamin Netanyahu, sandıktan kaçamayacağını anlayınca çareyi skandal suçlamalarda buldu. Rekor katılımla birlikte Meclis çoğunluğunu kaybetme riskiyle yüzleşen Netanyahu, Arap seçmenleri ve muhalefeti hedef alarak "Seçimleri çalmaya çalışıyorlar" hezeyanıyla seslendi.

İsrail'de 27 Ekim'de düzenlenen genel seçimler, sandıklardaki usulsüzlük iddiaları ve gözaltıların gölgesinde devam ediyor. Rekor seviyeye ulaşan seçmen katılımı, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun yeniden hükümet kurma hesaplarını da tartışmaya açtı. İsrail Merkez Seçim Komisyonu'nun verilerine göre saat 16.00 itibarıyla katılım yüzde 55,7'ye ulaştı. Yaklaşık 4 milyon 80 bin seçmenin oy kullandığı oran, aynı saat için kayıtların tutulmaya başlandığı 1969'dan bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Rekor katılımın ardından Netanyahu'nun partisi Likud, oy verme saatlerinin uzatılmasını talep etti.

ABD BASINI: NETANYAHU İÇİN KÖTÜ HABER

ABD merkezli Axios, rekor katılımın Netanyahu açısından olumsuz bir gelişme olabileceğini yazdı.

Barak Ravid imzalı analizde, seçime katılımın artmasının Netanyahu'nun liderliğindeki blokta yer alan bazı küçük partilerin seçim barajının altında kalması riskini artırabileceği ifade edildi.

Mevcut senaryonun gerçekleşmesi halinde Netanyahu'nun 120 sandalyeli İsrail Parlamentosu Knesset'te hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşması zorlaşabilir. Axios ayrıca Arap nüfusun yoğun olduğu bölgelerde katılımın yükselmesinin Arap partilerinin parlamentodaki sandalye sayısını artırabileceğine işaret etti. ABD basını "Netanyahu'nun yeniden hükümet kurup kuramayacağına ilişkin hesaplarda Arap seçmenlerin tercihleri daha önemli hale geldi." yorumunda bulundu.

NETANYAHU'NUN YENİ KORKUSU

Katılım oranlarının yükselmesiyle birlikte Netanyahu, özellikle Arap seçmenlerin sandığa gitmesine ilişkin açıklamalarını sertleştirdi.

İsrail Başbakanı, yayımladığı mesajda, "Güneydeki Arap topluluğu arasında seçmen katılımı çok yüksek ve bizim de katılımımızın çok yüksek olması gerekiyor" dedi.

Netanyahu, destekçilerine seslenerek "Bu mücadeleyi, Yahudi devletine son vermek isteyen sol ve Arap partilerinin eline bırakamayız" ifadelerini kullandı. Seçim günü paylaşılan bir başka mesajında ise muhalefeti hedef alan Netanyahu, "Onların seçimleri bizden çalmaya çalıştıklarını öğrendik" iddiasında bulundu. Netanyahu ayrıca "Müslüman Kardeşler destekçilerinin" oy verme merkezlerine baskın düzenlediğini ve seçimleri çaldığını ileri sürdü. Ayrıca İsrail Başbakanı, destekçilerini sandığa gitmeye çağırırken, "Şu anda kutlama yok! Kutlama, pasta, sandviç, hiçbir şey yok! Plaj yok, mangal yok, hiçbir şey yok!" diyerek seçmeni sandığa davet etti.

ARAP SEÇMENLERİN BULUNDUĞU SANDIKLARDA SİNSİ TUZAK

Netanyahu'nun suçlamalarının yanı sıra Arap nüfusun yaşadığı bölgelerdeki oy verme işlemlerine ilişkin şikayetler de gündeme geldi.

İsrail'deki Arap Azınlık Hakları Hukuk Merkezi Adalah, Arap yerleşimlerinde bulunan sandıklarda sistematik gecikmeler yaşandığı yönünde bildirimler aldığını Haaretz'e açıkladı. Mansur Abbas'ın liderliğindeki Birleşik Arap Listesi ise bazı parti aktivistlerinin gözaltına alınması ve çeşitli Arap yerleşimlerinde oy pusulalarının kaldırıldığı veya tahrip edildiği iddiaları üzerine Merkez Seçim Komisyonu'na şikayette bulundu. Negev bölgesindeki bazı sandık merkezlerinde seçmenler uzun süre beklemek zorunda kaldıklarını söyledi. Ynet'in haberine göre Rahat'ta bir sandık merkezinin yakınında kavga çıktı. Segev Şalom'daki bir oy verme merkezinde ise seçmenler saatlerce kuyrukta beklediklerini anlattı.

SANDIKLARDA ŞÜPHELİ İŞLEMLER İDDİASI

Seçim günü yalnızca Arap partilerinden değil, farklı siyasi gruplardan da usulsüzlük şikayetleri geldi.

Sivil seçim gözlemcileri, bazı sandık görevlileri ve parti temsilcilerinin kurallara aykırı biçimde seçmen sayısını takip etmeye çalıştığına ilişkin bildirimler aldıklarını açıkladı. Yashar Partisi, bazı merkezlerde kendilerine ait oy pusulalarının kaldırıldığı, zarar gördüğü veya geçersiz sayılmalarına yol açabilecek şekilde işaretlendiği yönündeki şikayetleri seçim makamlarına taşıdı. Naftali Bennett'in Birlikte Partisi de kuzeydeki bir yerleşimde seçmenlerin Elector uygulaması üzerinden takip edildiği iddialarıyla Merkez Seçim Komisyonu'na başvurdu.

Haaretz'e göre sivil gözlemciler, ultra-Ortodoks toplulukların yaşadığı bölgelerde Haredi Halk Partisi'ne ait pusulaların kaldırıldığı veya diğer partilerin pusulalarının altına gizlendiği 23 olay bildirdi.

Öte yandan Merkez Seçim Komisyonu, bazı pusulaların tahrip edildiğine ilişkin ilk ihbarları doğrulayan bir bulguya rastlanmadığını açıkladı. Şikayetlerin tamamı kanıtlanmış usulsüzlük olarak değerlendirilmedi.

İSRAİL BASINI: NETANYAHU "SEÇİMLER ÇALINDI" KAMPANYASINA HAZIRLANIYOR

İsrail gazetesi Haaretz, "Likud, Arap toplumundaki sandık merkezlerine aktivistler yerleştirecek ve seçimlerin çalındığını iddia etmeye hazırlanıyor" diye yazdı.

Michael Hauser Tov imzalı haberde, Netanyahu'nun partisi Likud'un Arap seçmenlerin oy kullandığı merkezlerin dışında özel ekipler görevlendirmek için milyonlarca şekel harcadığı aktarıldı. Ekiplerin sandık çevresindeki faaliyetleri görüntüleyerek parti merkezine bildireceği, kayıtların ise muhtemel bir seçim yenilgisinin ardından hile iddialarını desteklemek amacıyla kullanılabileceği öne sürüldü.

Likud'dan üst düzey bir yetkili, "2022, mevcut seçimlerin provasıydı" ifadelerini kullandı. Netanyahu'nun yakın çevresinden bir kaynak ise "Seçimleri kaybetmemiz halinde ne yapılacağı konusunda birkaç görüşme gerçekleştirildi. Trump'ın Biden'a karşı yürüttüğü kampanyaya benzer şekilde 'seçimler çalındı ve sonuçlara hile karıştırıldı' kampanyası başlatılması yönünde kesin görüşler dile getirildi" dedi. Haaretz, Netanyahu'nun söz konusu görüşmelere katıldığının bilinmediğini, ancak seçim sonuçlarının aleyhine çıkması durumunda böyle bir kampanya başlatması için kendisine baskı yapıldığını yazdı.

Gazete, 2022 seçimlerinde de Likud'un Arap bölgelerinde hile yapıldığı iddialarını gündeme getirdiğini, ancak seçim zaferinin kesinleşmesiyle suçlamaların sona erdiğini hatırlattı.

MUHALEFET LİDERİNE BIÇAKLI SALDIRI GİRİŞİMİ

Seçim gününde güvenlik endişelerine neden olan bir olay da Tel Aviv'de yaşandı. Demokratlar Partisi, liderleri Yair Golan'a bıçak taşıyan bir kişinin tehditkar biçimde yaklaştığını ve güvenlik görevlilerinin müdahalesinin ardından gözaltına alındığını duyurdu. İsrail polisi ise şüphelinin Golan'ı doğrudan tehdit ettiğinin tespit edilmediğini, ancak üzerinde bıçak bulunduğu için gözaltına alındığını açıkladı. Hayfa'da Likud Partisi mensupları ile Demokratlar Partisi aktivistleri arasında tartışma yaşanırken, Rahat'ta da bir sandık merkezi yakınında kavga çıktı.

GOLAN NETANYAHU'YU SUÇLADI

Bıçaklı saldırı girişimine uğrayan İsrail Demokratlar Partisi lideri Yair Golan da "Saldırı girişiminin arkasında Netanyahu'nun neden olduğu kutuplaşma ve nefret iklimi var. Kışkırtma ve şiddet bizi yolumuzdan alıkoyamayacak." dedi.

ARAP PARTİSİNDEN NETANYAHU'YA SERT MESAJ

Filistinli vatandaşları temsil eden Ortak Liste'nin lideri Yusuf Cebbarin, seçim günü Netanyahu hükümetini hedef aldı. Cebbarin, "Netanyahu hükümetini bugün siyasi tarihin çöplüğüne göndermeyi hedefliyoruz" dedi. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise Filistinli tutukluların bulunduğu bir cezaevinin önünden yayımladığı videoda seçmenlerden destek istedi. Ben-Gvir, "Yahudi Gücü Partisi'ne oy verin, Filistinlilerin hayatını cehenneme çevirmeye devam edelim" ifadelerini kullandı.

NETANYAHU'NUN İKTİDAR HESABI SANDIKTAN ÇIKACAK

İsrail'de oy verme işlemlerinin yerel saatle 22.00'de tamamlanması planlanıyor. Sandıkların kapanmasının ardından televizyon kanallarının sandık çıkış anketlerini yayımlaması bekleniyor.

İSRAİL'DE HANGİ PARTİLER YARIŞIYOR?

İsrail'de 27 Ekim seçimlerinde Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi, muhalefetteki merkez, sağ ve sol partilerin yanı sıra Arap seçmenleri temsil eden siyasi ittifaklarla yarışıyor.

NETANYAHU'NUN EN GÜÇLÜ RAKİPLERİNDEN BİRİ: GADİ EISENKOT

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Hamas'ın 7 Ekim saldırılarında yeğenini kaybetmesinin ardından savaş kabinesinden ayrıldı. İbranice "dürüst" veya "doğru" anlamına gelen Yaşar Partisi'ni kuran Eisenkot, kısa sürede Netanyahu'nun başlıca siyasi rakiplerinden biri haline geldi. Eisenkot, 7 Ekim saldırısındaki ihmallerin ortaya çıkarılması için bağımsız soruşturma açılması çağrılarını destekliyor. Batı Şeria'da Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarını durdurma sözü verirken Yahudi yerleşimlerinin daha ölçülü genişletilmesinden yana bir tutum sergiliyor. Kısa vadede Filistin devleti kurulması ihtimalini reddeden Eisenkot, merkez ve merkez sağ seçmenden destek bekliyor.

BENNETT VE LAPİD AYNI İTTİFAKTA

Muhalefet cephesindeki bir diğer oluşum, eski Başbakan Naftali Bennett ile Yair Lapid'in liderliğindeki Birlikte (Beyahad) ittifakı.

Milliyetçi Bennett ile merkez çizgideki Lapid, 2021'de Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırmak için güçlerini birleştirmişti. Ancak kurdukları hükümet uzun ömürlü olmadı ve 2022 seçimlerinin ardından iktidar yeniden Netanyahu'ya geçti. İki siyasetçi, 2026 seçimlerine birlikte giriyor. Birlik vurgusu yapan ittifak, 7 Ekim saldırısındaki ihmallerin araştırılması için soruşturma açılmasını da savunuyor.

LİBERMAN VE DEMOKRATLAR DA MUHALEFETTE

Muhalefetin bir başka ismi, Türkiye'nin "alçak koltuk krizi"nden tanıdığı Avigdor Liberman.

Eski Sovyetler Birliği'nden göç eden seküler Yahudilerin güçlü destek verdiği İsrail Evimiz (Yisrael Beiteinu) Partisi'nin lideri Liberman, güvenlik konularındaki sağcı görüşlerine rağmen Netanyahu ile yollarını yıllar önce ayırdı.

Liberman, ultra-Ortodoks dini çevrelerin artan siyasi etkisine karşı İsrail devletinin laik yapısının korunmasını savunuyor. Muhalefetin solunda ise 2024'te kurulan Demokratlar Partisi bulunuyor. Parti, İşçi Partisi ile daha sol çizgideki Meretz'in birleşmesiyle ortaya çıktı. Eski tümgeneral Yair Golan'ın liderliğindeki Demokratlar, Filistin meselesinde iki devletli çözümü destekliyor. İsrail'in liberal ve laik bir Yahudi devleti olarak şekillenmesini savunuyor.

NETANYAHU'NUN MÜTTEFİKLERİ: AŞIRI SAĞ VE DİNİ PARTİLER

Netanyahu'nun liderliğindeki Likud'un yanında aşırı sağcı ve dini partiler yer alıyor. Bunların başında Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki Yahudi Gücü (Otzma Yehudit) Partisi geliyor.

Filistinlilere yönelik saldırılarla suçlanan Yahudi yerleşimcilerin avukatlığını yaparak tanınan Ben-Gvir, Filistinlilerin Gazze'den çıkarılmasını savunuyor.

Bir diğer aşırı sağcı siyasetçi ise Maliye Bakanı Bezalel Smotrich. Dini Siyonizm Partisi'nin lideri Smotrich, Gazze'nin kalıcı olarak İsrail kontrolüne alınmasını ve bölgeye Yahudi yerleşimlerinin kurulmasını istiyor. Partisi seçimlere Zehut ile ortak listeyle katılıyor. Netanyahu'ya destek veren siyasi oluşumlardan biri de eski general Ofer Winter'ın liderliğindeki Amcha Yisrael Partisi. Ağustos ayında kurulan parti, ulusal güvenlik konusunda sert politikaları savunuyor. Winter, Filistinlilerin Gazze'den gönüllü olarak göç etmesini desteklerken ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlikten muaf tutulmasına karşı çıkıyor.

ULTRA-ORTODOKS PARTİLERİN ROLÜ

İsrail siyasetinde Harediler olarak bilinen ultra-Ortodoks Yahudileri temsil eden partiler de önemli bir yere sahip.

Bu partilerin başında Şas geliyor. Şas, özellikle Orta Doğu ve Kuzey Afrika kökenli ultra-Ortodoks Yahudilerin geleneksel siyasi adresi olarak biliniyor. Bununla birlikte daha az dindar seçmenlerden de destek alıyor. Partinin lideri Aryeh Deri, geçmişte rüşvet ve dolandırıcılık suçlarından hapis yattı. Vergi suçuna ilişkin mahkumiyeti de bakanlık görevine dönmesinin önünde hukuki engel oluşturdu. Haredilerin diğer önemli siyasi oluşumu Birleşik Tevrat Yahudiliği. Doğu Avrupa kökenli ultra-Ortodoks Yahudiliğin farklı kollarını temsil eden iki partiden oluşan ittifakın liderliğini Yaakov Asher yapıyor.

İttifak, ultra-Ortodoks toplumun dini yaşam biçimini korumaya odaklanıyor. Uzun yıllardır Netanyahu ile birlikte hareket etmesine rağmen askerlik muafiyeti konusundaki anlaşmazlıklar ortaklığı zorluyor.

ARAP SEÇMENLERİ HANGİ PARTİLER TEMSİL EDİYOR?

İsrail'in yaklaşık 10,3 milyonluk nüfusunun beşte birini Arap vatandaşlar oluşturuyor. Müslüman, Hristiyan ve Dürzi topluluklarından oluşan bu nüfusu temsil eden siyasi partiler de seçimlerde yarışıyor. Bunlardan biri Mansur Abbas liderliğindeki Ra'am, yani Birleşik Arap Listesi. Abbas, Arapların İsrail siyasetine katılımında pragmatik bir yaklaşım benimsiyor. Partisi, 2021'de kurulan Bennett-Lapid hükümetinin koalisyonuna katılarak İsrail tarihinde bir ilke imza atmıştı. Diğer önemli oluşum ise Ortak Liste (Hadash-Ta'al-Balad) ittifakı.

Hadash, Ta'al ve Balad partilerini bir araya getiren ittifak; Arap ve Yahudi komünistleri, Arap hakları savunucularını ve Filistin milliyetçilerini aynı çatı altında topluyor.

İttifakın amacı, daha fazla Arap seçmeni sandığa götürerek parlamentodaki temsilini genişletmek.     yenibakış gazetesi-kktc son dakika