“İran’ın zayıflaması Türkiye’ye yeni bir rol verebilir”

Sıla TAYANÇLI Mayıs Tv’de Meltem Sakin’in konuğu olan Prof. Dr. Mehmet Çağlar İsrail-İran savaşıyla ilgili düşüncelerini aktardı. Çağlar 7 Ekim 2023’ten beri İsrail’in Gazze’ye süren saldırıları olduğunu ve 50- 60 binin üzerinde insan katledildiğini ifade etti. Mehmet Çağlar Gazze’ye yapılan saldırılan sürerken Amerika ve İran arasındaki nükleer silahların kullanımı konusunda müzakereler beklenirken İran’ın İsrail’e kaşı söylemleri İsrail’in Amerika’dan önce davranarak müzakereler başlamadan İran’a füze saldırılarıyla yeni bir boyut kazanmış olduğunu vurguladı. Tüm bu gelişmeler yanında özellikle de Suriye’de ki Esad’ın gönderilmesinden sonra Ortadoğu’da ki gelişmelerin bambaşka bir duruma sürüklendiğini vurguladı. “Amerika’nın Çin’in karşısında güç kaybediyor olması Amerika’yı yeni politikalara yönlendirmiştir” Çağlar Trump’un ikinci kez seçildiği kasım ayından ve göreve resmen başladığı ocak ayından sonra Amerika’nın bambaşka bir güvenlik politikası yürüttüğünü ifade edip 1945 ikinci dünya paylaşım savaşından sonra dünya düzeninde Amerika odaklı bir sistem oluşturulduğunu ekledi. Çağlar “1990’lardan sonra yalnız kalan NATO, giderek Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla Rusya’nın gücünü de eskisi gibi koruyamaması, Çin’in bir taraftan yükselen gücü ve Amerika’nın özellikle ekonomik anlamda eski gücünde olmayıp Çin’in karşısında güç kaybediyor olması Amerika’yı yeni politikalara yönlendirmiştir.” Dedi. Çağlar bir taraftan Amerika’nın NATO’daki askeri,maddi ve ekonomik gücünü azaltmasıyla birlikte Avrupa’nın yeni arayışlara yönlenmesini tetiklediğini ifade ederek Amerika ikili anlaşmalar yaparak kendi güvenliğini kendisinin ortaya koymasıyla yeni birtakım politikalara yürüme noktasına girmiş olduğunu ekledi. Mehmet Çağlar İran- İsrail savaşının bir vekalet savaşı olduğunu,doğrudan doğruya bombaladıklarını ama henüz topyekün bir savaşa girilmediğini “umarım bir savaşa girilmez çünkü bu büyük bir falaket olur” sözleriyle belirtti. Çağlar, İsrail’in özellikle İran’daki son iki yıl içinde ki yürütmüş olduğu istihbaratla İran’ın bütün askeri bölgelerini,bilim insanlarını ve komuta merkezinde ki üst düzey insanları ortadan kaldırmasının dünyada büyük bir endişe yarattığını bunun nedeninin İran’ın karşı saldırısının gündeme gelebileceği olduğunu vurguladı. Çağlar bir taraftan da İran için acaba nükleer silah kullanılır mı sorularına dikkkat çekerek, İsrailin her ne kadar nükleer silahı olsa da İran’da olmasını büyük bir tehdit olarak gördüğünü belirtti. Çağlar günümüzde enerjinin büyük bir ihtiyaç olduğunu vurgulayarak enerjiye hem en hızlı hemde en güvenli şekilde sahip olmak bugün dünyanın en önemli sorunlarından bir tanesi olduğunu belirtti. Çağlar aktörlerin sadece İsrail ve İran da değil Amerika ve Çin güç savaşlarıyla özellikle Çin’in Trans-Hazar koridorunu hem ekonomik hem de enerji yolu olarak kullanmak isteyip Çin’in Avrupayla olan ilişkilerini artırmaya çalışması da Rusya’yı endişelendirdiğini ifade etti. “Türkiye’nin bu denge politikasını yürütmesi durumunda Imec yolunun Türkiye’nin üzerinden gitmesi gündeme gelebilir” Mehmet Çağlar Kıbrıs Türk tarafı, Kıbrıs adası ve sırtımızı dayadığımız Türkiyeyi nasıl etkilediğine bakmak gerektiği konusuna dikkat çekti. Çağlar Trans- Haza koridoru’nun Türkiye üzerinden geçmesinin Türkiye için çok önemli olduğunu ifade ederek diğer bir taraftan ise Imex koridoru Türkiye’yi dışlayan bir koridor olduğunu kaydederek Türkiye üzerinden değil İsrail-Yunanistan üzerinden bu enerjinin taşınması noktasında bir gündem oluştuğunu belirtti. Çağlar “İran’ın zayıflaması Türkiye’ye yeni bir rol verebilir” dedi. Çağlar Türkiye’nin Rusya, Amerika, Avrupa ve hatta İsrail ile bir denge politikası yürüttüğünü ve böyle bir politikanın başka bir ülkede olmadığını ifade etti. Çağlar İran-İsrail savaşı olduğu dönemde bu dengenin halen yürütülebilecek mi? Türkiye taraf olma durumunda kalacak mı? Sorularına dikkat çekti. Türkiye’nin bu denge politikasını yürütmesi durumunda Imec yolunun Türkiye’nin üzerinden gitmesi gündeme gelmesiyle Türkiye’nin Uluslararası topluma güven vermesi gerektiğini belirtti. Çağlar, bu güvenin nasıl sağlanacağını sorguladı. Çağlar bu yolun Türkiye üzerinden gitmesi Kıbrıs’ı da farklı bir noktaya iteceğini belirterek, Türkiye’nin doğru bir rol oynaması durumunda Kıbrıs’ı da Federal bir çözüme ulaştırabileceğini vurguladı.