İrade liderlerde

DAÜ Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yücel Vural, Kıbrıs konusunda Türk ve Rum tarafının birbirini Guterres çerçevesine uymamakla suçladığını belirterek, Kıbrıs sorununun uzun vadeli olarak masadan kaldırılmadığını söyledi.

“Güney’deki seçimlerin dışında Kıbrıs’ın içinde bulunduğu bölgede daha önemli gelişmeler olmakta ve bunlar en azından kısa ve orta vadede uluslararası toplumun gündemini meşgul edecek yönde şekillenmektedir” diyen Vural,  Kıbrıs sorununun yeni şekillenmeler içinde kaybolabilecek türden bir sorun olmaktan çıktığını kaydetti.

Vural, “Yani çözüm çabaları devam edecektir. Kıbrıs’ta bir mülkiyet sorununun olduğunu bütün taraflar kabul etmektedir. Türk tarafı Taşınmaz Mal Komisyonu kurarak sorunu tanıdığını ve çözümüyle ilgilenmekte olduğunu 2005 yılından sonra ortaya koymuştur. Ancak bu komisyonun çalışması mülkiyet sorununu çözmeye yeterli olmamaktadır” diye konuştu.

Deniz ABİDİN

DAÜ Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yücel Vural,

BM Genel Sekreteri’nin taraflara serinkanlı bir değerlendirme yapmalarını tavsiye ettiğini belirterek, BM Genel Kurulu toplantıları için New York’ta bulundukları sırada iki liderin Genel Sekreter’le yaptıkları ikili toplantıların bu çerçevede gerçekleştiğinin anlaşılmakta olduğunu söyledi. Aslında Crans Montana’da ortaya çıkan tıkanıklıktan sonra BM Genel Sekreteri’nin bazen açıkça bazen de ima yoluyla ifade ettiği tek bir olgu olduğuna dikkat çeken Vural,

tarafların ortaya çıkan çıkmazın aşılması için kendi başlarına değerlendirme yapması, yaklaşım geliştirmesi ve bu çabalarının sonuçlarını arzu ederlerse BM Örgütü’ne iletmeleri gerektiğini kaydetti.

Vural, buna rağmen tarafların Crans Montana’dan sonra yapmakta oldukları tek şeyin  toplumlararası müzakerelerde ortaya çıkan çıkmazda diğer tarafın oynadığı rol konusunda kamuoyunu etkilemeye çalışmakla sınırlı olduğunu söyledi.

“Karşılıklı suçlama oyunu oynanmaktadır”

Vural, şöyle devam etti, “Bir suçlama oyunu karşılıklı olarak oynanmaktadır. Şu anda iki tarafın öne çıkardığı ve belki de belirli bir süre sonra yenileriyle takviye edeceği iki temel iddia var. Kıbrıs Rum tarafı, Türkiye’nin Kıbrıs’taki askeri varlığını devam ettirmek istediğini ve tıkanmanın bundan kaynaklandığını ileri sürerken Kıbrıs Türk tarafı siyasi eşitliği kabul etmeyen Kıbrıs Rum tarafına sorumluluk yüklemektedir.  İşin daha da garip görünen başka bir yönü vardır: Her iki taraf birbirini Guterres çerçevesine uymamakla suçlamaktadır. Şimdi taraflar yeni fikirlerle ortaya çıktıkları zaman kimin çerçeve içinde veya dışında kaldığını Guterres’in görme şansı ortaya çıkacaktır”

“Uzun vadeli olarak masadan kaldırılmadı”

Vural, Kıbrıs sorununun uzun vadeli olarak masadan kaldırılmadığına vurgu yaparak,

Güneydeki seçimlerin elbette önemli olduğunu, ancak bunun öneminin Crans Montana’nın arifesinde de bilinmekte olduğunu belirtti. Vural, “buna rağmen oraya gidilmiş ve bir çıkmaza, neredeyse tahmin edilmesine rağmen davetiye çıkarılmıştır” diyerek, Güney’deki seçimlerin dışında Kıbrıs’ın içinde bulunduğu bölgede daha önemli gelişmeler olmakta ve bunlar en azından kısa ve orta vadede uluslararası toplumun gündemini meşgul edecek yönde şekillenmektedir” dedi. “Kıbrıs sorunu bu yeni şekillenmeler içinde kaybolabilecek türden bir sorun olmaktan çıkmıştır” diyen Vural, sorun çözümlenmese bile, iki toplum ilişkilerinde siyasi ve askeri istikrarın daha da bozulmasının, Kıbrıs’ın AB üyeliği nedeniyle kabul edilebilecek bir olgu olmadığını kaydetti.

“Çözüm çabaları devam edecektir”

Vural, şunları söyledi, “Yani çözüm çabaları devam edecektir. Önemli olan bu çabaların hangi şekilde devam edeceğidir. BM’nin de bununla ilgilendiğini ve tarafların nabzını yokladığını söyleyebiliriz. Kıbrıs’ta bir mülkiyet sorununun olduğunu bütün taraflar kabul etmektedir. Bu onların ortak tutumudur. Yani sorunun varlığını kabullenmek anlamında. Ama bu sorunun çözümlenmesi konusunda tarafların farklı eğilimlere sahip olduğu da bilinmektedir. Kıbrıs Türk tarafı çeşitli uluslararası etkilenmeler altında bir Taşınmaz Mal Komisyonu kurarak sorunu tanıdığını ve çözümüyle ilgilenmekte olduğunu 2005 yılından sonra ortaya koymuştur. Ama bu komisyonun çalışması mülkiyet sorununu çözmeye yeterli olmamaktadır”

Vural, Kıbrıslı Rumların yönetimindeki Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1974’ten sonra Kuzeyde kalan Rumlara ait taşınmaz malların Kıbrıslı Türklere dağıtılarak çözüm sürecinde mülkiyet konusunun bu temelde ele alınmasına sürekli olarak karşı çıktığını belirterek, şimdiki uygulamanın bu modele dönük bir tepkiyi yansıttığını söyledi.  Vural, yasaklama kararına neden olan tutumun yeni değil ama uygulamasının yeni olduğunu ifade ederek, Güney’de turizm gelirlerinin artma eğiliminde olduğu bir dönemde bu uygulamanın yapılmasının aslında ekonomik yaptırımın ötesinde bir düşünce ve beklenti olduğunu gösterdiğini kaydetti.