İKV Başkanı Zeytinoğlu’ndan Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin Kıbrıs müzakereleriyle ilişkilendirilmemesi çağrısı…
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Türkiye-Avrupa Birliği (AB) Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve Türkiye'nin "Made in Europe" kapsamına alınmasının Kıbrıs'ta çözüm müzakerelerinin yeniden başlatılması şartına bağlanmaması gerektiğini bildirdi.
İKV'den yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Zeytinoğlu, son günlerde Kıbrıs Rum basınına atfen bazı haberlerin gündeme geldiğini belirtti.
Zeytinoğlu, söz konusu haberlerde Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, Türkiye'nin Sanayi Hızlandırma Yasası'ndaki "Made in Europe" tanımına ve Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programına dahil edilmesi gibi konuların, Kıbrıs'ta iki taraf arasındaki görüşmelerin yeniden başlatılmasına yönelik desteğe bağlanacağı yönünde iddiaların yer aldığını aktardı.
Bu konunun Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından da gündeme getirildiğinin ve Türkiye'yi ziyaret edecek Avrupa Komisyonunun Kıbrıs Temsilcisi Raffaele Fitto tarafından da önerileceğinin ifade edildiğini belirten Zeytinoğlu, "10 yıldır birçok sorunun birikmesine ve gerek AB gerekse Türkiye için fayda sağlayacak bir süreç olmasına rağmen Gümrük Birliği'nin güncellenmesine başlanamadı." açıklamasında bulundu.
Ayhan Zeytinoğlu, geçen mart ayında Avrupa Komisyonu tarafından Sanayi Hızlandırma Yasası taslağının yayımlandığını hatırlatarak, şunları kaydetti:
"Buna göre otomotiv, kimya, batarya, yeşil enerji gibi kritik sektörlerde kamu alımları ve devlet teşviklerine dahil olmak için AB'de üretilmiş olma şartı getiriliyor. Fransa ve Almanya'nın uzlaşısına göre bu tanıma Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri ve Birleşik Krallık da dahil olabilecek. Ancak elektrikli araçlar ve hibrit araçlar söz konusu olduğunda Türkiye'de üretilen araçlar bu tanıma dahil edilmedi. Şimdi bu konunun da Kıbrıs müzakerelerinde ilerleme şartına bağlı olması öngörülüyor."
Türkiye'nin, AB'nin savunma projelerine destek sağlamak amacıyla oluşturduğu SAFE mekanizmasına başvuru yapmasına rağmen dahil edilmediğini vurgulayan Zeytinoğlu, bu konunun da Kıbrıs müzakereleriyle ilişkilendirileceğine yönelik haberlerin gündeme geldiğini dile getirdi.
Zeytinoğlu, Türkiye-AB ilişkilerinin ilerletilmesine ilişkin en önemli dosyaların Kıbrıs meselesiyle ilişkilendirilmesinin, AB'nin Türkiye ile ilişkilerini çok dar bir çerçeveden gördüğü anlamına geldiğine dikkati çekerek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Gerek etik gerekse stratejik sebeplerle kabul edilemez. Türkiye ve AB için somut fayda üretecek ve ilişkilerin gelişmesini engelleyen sorunları çözecek bu konuların, Kıbrıs'ta başlaması öngörülen, sonucu belirsiz bir sürece bağlanması uluslararası ilişkilerin ciddiyetine uygun değildir. Türkiye-AB Gümrük Birliği güncellemesi ve 'Made in Europe' kriteri konuları Kıbrıs meselesiyle ilişkilendirilmemeli."
Kıbrıs'ta görüşmelerin yeniden başlamasını beklemenin de adadaki gerçeklerle uyuşmadığını belirten Zeytinoğlu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) varlığını ve siyasi eşitliği reddeden herhangi bir yaklaşımın başarılı olmasının mümkün olmadığını ifade etti.
Ayhan Zeytinoğlu, Crans Montana'daki görüşmelerde Kıbrıs Rum tarafının gerçek ve samimi bir çözüm iradesine sahip olmadığının ve görüşmeleri tıkayan taraf olduğunun anlaşıldığını aktararak, "Yine aynı sürecin başlatılmasının sonuç üreteceği veya Kıbrıs'ın geleceği için olumlu olacağını düşünmek abesle iştigaldir. Artık AB ve uluslararası toplum için adada iki farklı devlet ve halkın varlığını tanımanın zamanı gelmiştir." ifadesini kullandı.