Hayvancı mağdur
Özlem ÇİMENDAL
Kıbrıs Türk Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, doğrudan gelir desteği ödeneklerinin geç yapılması nedeniyle üreticilerin mağdur olduğunu dile getirdi. Bakanlığın Ekonomi ve Maliye Bakanlığı olarak iki ayrı kola ayrılmasından dolayı da ödemeler konusunda çok büyük sıkıntılar yaşandığına da değinen Naimoğulları, iki birim arasındaki koordinasyonsuzluktan şikayet etti.
Hayvancıların çek yasağına girdiğini ve mağduriyetlerinin katlanarak arttığını dile getiren Naimoğulları, ödemelerin gecikmesinin devam etmesi halinde artık gücü kalmayan üreticinin gereken tepkiyi koyacağını söyledi.
61 kuruşa olan arpanın hayvancıya 65 kuruşa satıldığını da söyleyen Naimoğulları, “Mart ayına kadar Toprak Ürünleri Kurumu’nun faizi üreticiye yansıtıldı. Yani üreticinin alacağı olan 13 milyonun 1 milyonunu böylelikle faiz olarak üreticinin cebinden aldılar” şeklinde konuştu
“5’inde yapılması gereken ödeme 15’inde yapılıyor”
İmalatçıların süt bedellerini her ayın 15’inde ve 30’unda Süt Kurumuna yatırdığını ancak Maliye tarafından navlun ve çiğ süt desteklerinin zamanında yatırılmadığını dile getiren Naimoğulları, “Üreticinin 5’inde yapılması gereken ödemeleri, ayın 15’ine kadar sarkmaktadır. Bu da üretici için piyasada problem yaratıyor. Birçok üreteci çek yasağına girdi” dedi.
“Maliye ve Ekonomi Bakanlıkları arasında koordine yok”
Maliye ve Tarım Bakanlıkları ile yaptıkları görüşmelerde ödeneklerin gününde yapılmasını sürekli dile getirdiklerinden de bahseden Naimoğulları, bir başka sorunun da Maliye Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı birimlerinin ayrılmış olmasının ve bu iki birim arasında koordine olmaması olduğunu söyledi.
“Ödenmesi gereken 2 milyon sürekli aksıyor”
Hazinenin Ekonomi Bakanlığı’nda, teşviklerin ise Maliye Bakanlığı’nda olduğunu ifade eden Naimoğulları, “Bu iki birim arasında bir kopukluk var. Ve bu kopukluk üreticiye yansımaktadır” dedi. Hayvancının 9 milyon TL ödeme yaptığını söyleyen Naimoğulları, bunun 6,5-7 milyonunun imalatçılardan süt bedeli olarak toplandığını ancak ihracat noktasında yapılan navlun desteklerinin Maliye’den çıkması nedeniyle geriye kalan 2 milyonun sürekli aksama yaptığını kaydetti ve bunun cezasını hayvancının çekmemesi gerektiğini vurguladı.
“45 günlük gecikmiş ödeme var”
Üreticinin gününde ödenmediğini ve ödemelerde çok geriden geldiğini de hatırlatan Naimoğulları, “Hayvancının içeride gecikmiş 15 günlük ödemesinin kalmış olması gerekirken, şu anda içerde 45 günlük gecikmiş bir ödeme söz konusudur” dedi. Ödeneklerin aksamasının hayvancılığa darbe vurduğunu yıllardır dile getirdiklerinden de bahseden Naimoğulları, ciddi anlamda üreticinin mağdur olduğunu söyledi ve birçok üreticinin isyan noktasına geldiğini vurguladı.
“KKTC’de süt, Güney’in yarı fiyatı”
Naimoğulları, KKTC’deki çiğ süt fiyatlarının minumum seviyede olduğunu Güney’de ise, inek sütünün 2, koyun sütünün 3,5, keçi sütünün ise 2,5 TL olduğunu ifade etti. KKTC’deki süt fiyatlarının Güney’in yarı fiyatına olduğunu ifade eden Naimoğulları, “Ödemelerin de geç yapılması ve süt fiyatlarının Güney’in yarı fiyatına olması nedeniyle, üretici mağdurdur” şeklinde konuştu.
“Ödemelerin hala gecikmesi durumunda gereken tepki konulacak”
Ödemelerin gecikmesinin devam etmesi halinde artık gücü kalmayan üreticinin gereken tepkiyi koyacağını söyleyen Naimoğulları, “Bu konulardaki uyarılarımızı sürekli yapıyoruz. Bugün ayın sonuna rağmen hala süt bedelleri ödenmedi. Bugün yine Süt Kurumu’nu aradım ve Maliye’de sıkıntı olduğu için ne zaman ödeneceğinin belli olmadığını öğrendim” diye konuştu.
“Karpaz bölgesi aylardır ödeme almıyor”
Hayvancıların satışlarda ve kasap satışlarında çek aldıklarına dikkat çeken Naimoğulları, “Üreticiler 2014 yılında yaşanan kuraklık nedeniyle mağdur olmuş ve batma noktasına gelmişti. 2014 yılından bu yana hala bu davalar devam etmektedir. Çözülmüş değildir” dedi.Hayvancılık sektöründe problemli çeklerin büyük bir güvensizlik yarattığını da ifade eden Naimoğulları, “Birçok kasap, birçok imalatçı ve bunun yanında birçok hayvancıdan mal alan kişi mağduriyet yaşadı. Karpaz bölgesindeki hayvancı aylardır ödemelerini çeklerden dolayı alamıyor ve mağdur durumdadır” dedi.
“Hayvancılar çek yasağına girdi”
Hayvancıların çek yasağına girdiğini ve mağduriyetlerinin katlanarak arttığını dile getiren Naimoğulları, yasaların hayvancıyı koruyan ve mağduriyetlerini gidermesi noktasındaki gerekliliğini savundu. Hayvancıların sorunları konusunda yargının çok yavaş ilerlediğine de dikkat çeken Naimoğulları, yıllar öncesi davaların hala devam etmesi dolayısıyla hayvancıda da bir ümitsizliğe neden olduğunu dile getirdi.
“Küçükbaş hayvancı da mağdur”
Kuraklık nedeniyle hayvancının belinin büküldüğünü, ürettiklerinin ve sattıklarının karşılığını alamadığını dile getiren Naimoğulları, doğrudan gelir desteği kapsamında devletin yapamadığı ödeme nedeniyle küçükbaş hayvancının daha da mağdur olduğunu ifade etti.
“61 kuruş olan arpa üreticiye 65 kuruşa satılarak, üreticinin cebinden 1 milyon alındı”
61 kuruşa olan arpanın hayvancıya 65 kuruşa satıldığını da söyleyen Naimoğulları, “Mart ayına kadar Toprak Ürünleri Kurumu’nun faizi üreticiye yansıtıldı. Yani üreticinin alacağı olan 13 milyonun 1 milyonunu böylelikle faiz olarak üreticinin cebinden aldılar” şeklinde konuştu.