Hayvancı istediğini alamadı
FOTO: Ahmet İKİDERELİ
Hayvan üreticileri Lefkoşa’da araçlı eylem yaptı. Hükümetin tarım ve hayvancılık politikasına ve zamlara tepki göstermek için başkente gelen üreticiler, Hamitköy ve Gönyeli çemberlerinde toplanarak Kıbrıs gazetesi önünden Lefkoşa’ya girdi.
Çoğu traktörlerle bazıları da arabalarıyla eyleme katılan hayvan üreticileri, bayraklar ve pankartlar da taşıdı.
Hayvan üreticileri tarım bakanlığı binasını bastı
Lefkoşa’da araçlı eylemlerini sürdüren hayvan üreticileri, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’nın kapısını kırarak binaya girdi.
Polis çevik birliğinin de geldiği eylemde arbede yaşandı.
Eylemciler, binaya eşekle ve traktörlerle girmeye çalıştı.
Bir polisin yaralandığı gözlemlenen eylem sırasında, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali’ye istifa çağrısı içeren sloganlar da atıldı.
“Defteri yırttık”
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, bakanlık önüne gelişlerinde yaptığı konuşmada, bir şey istemeye değil Kıbrıs Türkü’nün sesi olmaya geldiklerini söyledi.
Meclis’e, hükümete ve herkese çağrı yapan Naimoğulları, “Bizim derdimiz gelecektir… Ne işimiz var bu sıcağın içinde?” ifadelerini kullandı.
Hükümeti zamdan başka bir şey yapmamakla eleştiren Naimoğulları, “Bu saatten sonra her şey bitmiştir. Defteri yırttık. Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak” dedi.
Naimoğulları, buradan sonra Maliye Bakanlığı önüne gideceklerini de söyledi.
Eylem bakanlığa taşındı
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği’nin başkent Lefkoşa’da başlattığı eyleme, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde devam etti.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali ve Maliye Bakanı Serdar Denktaş, Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği’nden bir heyetle görüştü.
Üreticiler Tarım Bakanlığı önünde Şahali’yi istifaya çağırdı
Üreticiler, araçlarıyla Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önüne geldi. Bakanlık önündeki tansiyon yüksekti. Bazı üreticiler traktörlerle bakanlığın önüne çıktı; içeriye girmek istedi. Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği yönetimi, zaman zaman öfkeli üreticileri yatıştırmak için araya girdi.
Bakanlığın giriş kapısında duran polisler, içeriye girilmesine izin vermeyince polisle üretici arasında arbede yaşandı. Eylemdeki tansiyon polisin üreticiyle konuşmasıyla düşürüldü.
Naimoğulları: Özveri göstere göstere yok olduk
Sık sık “Şahali istifa” sloganları atan üreticiler adına açıklamayı Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları yaptı.
Naimoğulları, “Bize özveri gösterin diyorlar. Özveri göstere göstere yok olduk” dedi.
Arpadaki, yemdeki, elektrik ve mazottaki zamlara işaret ederek hükümete, “Bu şartlarda üretim yapamıyoruz” diyerek seslenen Naimoğulları, “Anavatana, yavru vatana da, yavru vatanın Meclisine de çağrıda bulunuyoruz: Üretimden vazgeçtik. Gelin bu hayvanları teslim alın, bizi bu dertten kurtarın” şeklinde konuştu.
Şahali ve hükümet yetkilileriyle geçmiş günlerde yaptıkları görüşmelere değinen Naimoğulları, “Bu saatten sonra görüşsek ne görüşmesek ne. Buraya sesimizi duyurmaya, Kıbrıs Türkünün sesi olmaya geldik” dedi.
Naimoğulları’nın konuşması zaman zaman öfkeli üreticiler tarafından kesildi.
Üreticiler kapıyı kırarak bakanlığa girdi
Naimoğulları’nın konuşmasından sonra yükselen tansiyonla üreticiler bakanlığın kapısını zorladı.
Bir üretici üzerine “Hamma Hummacılar X 6 Sürer Biz Eşek” pankartı ve valiz astığı eşeğiyle bakanlığa girmek istedi, polis engel olunca gerginlik tırmandı. Zaman zaman bakanlığa taş da atıldı.
Çevik birlik amiri üreticilerle diyalog kurdu, tansiyon düştü
Bakanlığın cam kapısını kırarak içeriye giren üreticilere çevik kuvvet ekipleri müdahale etti. Kırılan cam, bir polisin el bileğini kesti. Basın mensupları da itiş kakıştan nasibini aldı. Çevik birlikten bir amirin diyalog yolunu seçmesi, üreticilerin de “bizim polisle bir sorunumuz yok” demesiyle tansiyon düştü. Üreticiler, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali’nin kendilerine bir açıklama yapması şartıyla bakanlık binasından çıktı.
Bazı üreticiler eylemde fenalaştı, bazıları da öfke nedeniyle gözyaşlarını tutamadı.
Şahali üreticiye seslendi
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali, bakanlığın önüne çıkarak üreticiye açıklama yaptı.
Şahali, görevi devraldığı Şubat ayında 3.58 olan Doların önceki gün itibarıyla da 6,5’e yükseldiğini kaydetti.
Arpanın fiyatının da dolar üzerinden belirlendiğine işaret eden Şahali, göreve geldiğinde arpanın tonunun 192 Dolar, önceki gün itibarıyla da 270 Dolar olduğunu belirtti.
Şahali, zamma rağmen arpanın Cuma güne kadar üreticiye 77 kuruştan satıldığını da ifade ederek şunu ekledi:
“Bu sübvansiyonun bedeli 40 milyon TL oldu”
“Dayanılabildiği kadar dayanıldı, arpanın fiyatı değiştirilmedi. Aradaki fark bütçede öngörülmediği halde devlet tarafından karşılandı. Bu sübvansiyonun bedeli 40 milyon TL oldu. Toprak Ürünleri Kurumu’nda 40 milyon açık oluştu. 1 ay sonra stoklar bittiğinde; bu borç da orda durduğunda TÜK üretici için arpa getiremeyecek…”
“İstifamla doların düşeceğinden emin olsam dün istifa ederdim”
Bir üreticinin “Türkiye’de arpanın fiyatı 90 kuruş” demesiyle Şahali şunları söyledi:
“Türkiye’de arpa 90 kuruşken, burada 77 kuruştu. Çünkü Türkiye’nin gücü var bu farkı kapatıyor. Biz de gücümüz yettiğince bunu yaptık… 8 ay dayandık. Dayanamadığımız nokta geldiğinde iki karar aldık: ineğin ve küçükbaş sütünün fiyatını artırdık. Küçükbaş hayvanlarının sütünün kalmadığını bildiğimiz halde dengeyi korumak için onun da fiyatını artırdık.
‘Küçükbaşta hayvan başına 60 kilo hibe desteği’ dedik. ‘İki ay süre’ dedik...Önümüzü görelim…Süt paraları 7 aydır aksamadan ödeniyor. Yapabileceklerimiz ve zorlandıklarımız var. Zorlandıklarımızı hep birlikte yapacağız, dayanağız. Başka türlüsü yok.”
Üreticilerin hiçbirinin kazancının Dolar üzerinden olmadığını farkında olduğunu da kaydeden Şahali, “Üreticilerin masrafları Dolar üzerinden. İstifamla Doların düşeceğinden emin olsam dün istifa etmiştim, hükümet, istifasıyla Doların düşeceğinden emin olsa dün istifa etmişti. Gerçekleri anlamamız lazım” dedi.
Üreticiler, sık sık Bakanın sözünü “Açız; evimize ekmek götüremiyoruz; hayvanlarımızı yediremiyoruz” diyerek kesti.
CAS çalışanları da bakanlıktaydı
Bazı CAS çalışanları da Tarım Bakanlığına gelip sorunlarına çözüm istedi, hükümet aleyhine slogan attı.
Bir CAS çalışanı Tarım Bakanı Şahali’nin yanına giderek sıkıntısını anlattı. Şahali, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nın sorunu çözmek için çalıştığını söyledi.
Şahali’nin konuşmasını tamamlaması ve içeriye girmesinden sonra yine bakanlığın önünden “hükümet istifa, Şahali istifa” sesleri yükseldi.
Yeniden söz alan ve üreticilere seslenen Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları hükümeti istifaya çağırdı.
Maliye Bakanlığı önüne gideceğini açıklayan üreticiler daha sonra bu karardan vazgeçti. Tarım Bakanlığı önünde bekleyen üreticilerden bir heyet Tarım Bakanı Şahali ve bakanlığa gelen Maliye Bakanı Serdar Denktaş’la bir araya geldi.
Görüşmeden sonuç alınamadı eylemlere devam
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde eylem devam ederken, Maliye Bakanı Serdar Denktaş ile Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali, sonuçsuz kalan görüşme sonrasında eylemcilerin tepkileriyle bakanlıktan ayrıldı. Eylemciler iş araçlarıyla bölgedeki yolu kapadı.
Öneri kabul görmedi
Yaklaşık 3 saatlik görüşmenin ardından, Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, hükümetin önerilerini eyleme katılan üyeleri ile paylaştı, üyelerden olumsuz tepki gelince eyleme devam edileceği açıklandı.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali, TAK’a yaptığı açıklamada, birlik yetkililerine, (1.8 TL olan) arpa fiyatının Eylül’de 1.5 TL, her ay 10 kuruş artışla Ocak 2018’de arpanın gerçek fiyatından satılması; Küçükbaş hayvan başı 60 kg, Kasım, Aralık ve Ocak için 30’ar kg arpa desteği, ek olarak arpa alımı için faiz destekli kredi, Geçmiş 15 günlük süt bedellerinin yeni tarife üzerinden ödenmesi, Yem fiyatlarının denetlenmesi önerilerinde bulunduklarını belirtti.
Naimoğulları: Ortaya konan rakam gerçekçi rakam değil
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, arpa fiyatlarıyla ilgili olarak hayvancının arpa fiyatlardaki artıştan dolayı 10 milyon TL zarara uğradığını, kendilerinin arpa fiyatının 80 Kuruş’tan 1.10 TL’ye çekilmesini, 3-4 ay sonra tekrardan değerlendirilmesini önerdiğini söyledi. Yem fiyatlarının denetlenip aşağıya çekilmesi önerisini gerçekçi bulmadıklarını kaydeden Naimoğulları, yem konusunda yaklaşımlarının, bir kilo sütle bir buçuk kilo yem alınabilmesi olduğunu, şu anda bir kilo sütle bir kilo yem alınamayacağını ifade etti. Naimoğulları, “Ortaya konan rakam gerçekçi rakam değil, bu rakamlar hayvancıyı tatmin etmez” dedi. Yem ve arpa fiyatlarına yapılan artışın bedelinin ağır olacağı, çünkü hayvancının hayvanını satışa çıkarmasıyla hayvan fiyatlarının dibe vurmasına neden olacağı ve büyük kayıplar yaşanacağı uyarısında da bulunduğunu kaydeden Naimoğulları, “Bu kayıp ne 10, ne 20 milyondur. Bu büyük bir kayıp olacaktır” dedi. Naimoğulları, faiz destekli kredi önerisinin pek önemi olmadığını, çünkü hayvancının halihazırda borçlu olduğu için yeni borç alacak durumda olmadığını da belirtti.