“Eti sebzeyle destekleyin”
Melin DOBRAN
Diyetisyen Esra Reis, kurban bayramında özellikle kırmızı et ve tatlı tüketiminin arttığını söyledi. Reis, bu durumun kronik hastalığa sahip olan ve risk gurubundaki kişilerde, ekstra sağlık sorunu yaratabildiğine işaret etti. Etin yanında mutlaka sebze de yenmesi gerektiğine vurgu yapan Reis, bu yöntemin demir emilimini artırdığını söyledi. Eti pişirmede fırınlama veya ızgara gibi yöntemlerin tercih edilmesi gerektiğini ifade eden Reis, kızartma ve kavurma yönteminden kaçınılması konusunda uyarıda bulundu.
“Risk gurubundaki kişiler dikkat etmeli”
Diyetisyen Esra Reis, bayramların tüm aile bireylerini bir araya getiren ve geniş sofraların kurulduğu günler olduğunu söyledi. Kurban bayramında özellikle kırmızı et ve tatlı tüketiminin arttığına vurgu yapan Diyetisyen Reis, bu durumun özellikle kronik hastalıklara (kalp hastalığı, hipertansiyon, diyabet) sahip olan bireylerde, gastrit, ülser gibi mide problemleri yaşayanlarda ve yüksek risk grubunda bulunan kişilerde (çocuklar ve yaşlılar) ekstra sağlık sorun yaratabildiğini belirtti. Reis, bu kişileri, beslenmelerine bu dönem daha da dikkat etmesi gerektiği yönünde uyardı.
“Et yanında sebze de yenilmeli”
Reis, alınması gereken önlemlerin herkes için geçerli olduğunu ve kurban bayramında da sağlıklı beslenmenin temel prensiplerine her zaman özen gösterilmesi gerektiğini söyledi. Reis, “Kırmızı et, iyi kalite hayvansal proteinin yanı sıra, demir, çinko, fosfor, magnezyum mineralleri ile B12, B6, B1 ve A vitaminleri içermektedir. Fakat C ve E vitaminini içermezler. Bu nedenle etlerin mutlaka sebzelerle birlikte pişirilmesi veya etlerin yanında C vitamininden zengin sebze, salata, taze sıkılmış meyve sularının tüketilmesi oldukça önemlidir. Bu yöntem hem besin çeşitliliğinin sağlanmasını hem de sebzelerde bulunan C vitamini, demirin emilimini arttırır” şeklinde konuştu.
“Eti 24 saat bekletmek gerek”
“Yağlı etlerin doymuş yağ ve kolesterol içerikleri yüksektir. Görünür yağlar ayrılsa dahi kırmızı etin ortalama yağ içeriği %20’dir. Ancak yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertlik hem pişirmede, hem de sindirimde zorluk yaratır. Midede şişkinlik, hazımsızlık gibi sıkıntılara neden olur. Özellikle mide rahatsızlıkları çeken bireyler, eti 24 saat bekletmeden tüketmemelidir.”
“Buzu çözülen et hemen pişirilmelidir”
“Etler, büyük parçalar şeklinde değil ancak kıyma, kuşbaşı gibi küçük parçalara ayrılıp, tek pişirimlik miktarlara bölünüp, buzdolabı poşetlerine koyularak buzdolaplarının buzluk kısmında veya derin dondurucuda saklanmalıdır. Buzdolabında -2 santigrat derecede 1 hafta, derin dondurucuda ise -18 santigrat derecede 3 ay etler saklanabilmektedir. Pişirmek için buzluktan çıkartılan etler, yine buzdolabının alt raflarına indirilerek çözdürülmeli, çözdürülen et hemen pişirilmeli ve tekrar dondurulmamalıdır.”
“Kavurma yönteminden kaçınılmalıdır”
“Et hazırlamada kullanılan kesme tahtalarında çiğ sebze ve meyveleri doğrama işlemi yapılmamalıdır. Pişirme yöntemi olarak haşlama, fırınlama ve ızgara gibi yöntemler tercih edilmelidir.0 Kızartmalardan ve kavurma yönteminden kaçınılmalıdır. Etler mangal yapılacaksa, kömürleşecek şekilde kızartılmaması gerekir. Kömürleşen etler her zaman kanser riski taşır. Etin ateşe yakın olması B1, B12 ve folik asit gibi vitaminlerin kaybına yol açmaktadır.”
“Kalp ve kolesterol hastaları sakatat tüketiminden kaçınılmalıdır”
“Et kullanılarak yapılan sebze ya da baklagil yemeklerine yağ ilave edilmemelidir. Özellikle katı yağlar, et yemeklerinde kullanılmamalıdır. Etin kendi yağı ile pişmesi sağlanmalıdır. Genel olarak sakatat tüketimi de artmaktadır. Ancak özellikle kolesterol hastaları ile kalp-damar hastalığı riski taşıyan kişiler sakatat tüketiminden kaçınmalıdır. Etlerin yanında rafine edilmiş pilav, makarna yerine bulgur, esmer pirinç, tam buğday veya çavdar ekmeği, asitli, gazlı içecekler yerine ayran, yoğurt veya cacık tüketilmelidir.”
“Şerbetli tatlı yerine sütlü tercih edilmelidir”
“Bayram ziyaretleri sırasında artan çay ve kahve tüketimi aşırı miktarlarda olduğunda uykusuzluk, kalp ritim bozuklukları ve mide problemlerine sebep olabilmektedir. Bu tür içeceklerin tüketilen miktarlarına dikkat edilmelidir. Günlük 2.5-3 litre su tüketimine dikkat edilmelidir. Bayram ziyaretlerinde meyve suları yerine su, şerbetli tatlı ve çikolata yerine ise sütlü tatlı veya meyve tercih edilmelidir.”
“Alkol tüketiminde aşırıya kaçınılmamalıdır”
“Bayramlarda gece eğlence yerlerinde alkol baş sırada oluyor. Kronik hastalığı olanlar ve kilosunu korumaya çalışanlar alkol tüketimine dikkat etmelidirler. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre erkekler 2 bardak, bayanlar 1 bardak alkol tüketebilirler. Alkol tüketilecekse kırmızı şarap, light bira veya cin tercih edilmeli ve aşırıya kaçınılmamalıdır. Bayramlarda da yeterli ve dengeli beslenme ilkelerine uygun miktarda et tüketirken, çeşitlilik yaratmak için diğer besin grupları olan süt grubu, ekmek grubu, sebze grubu ve meyve grubu ile aynı öğünde birlikte tüketmeye özen gösterilmelidir. Sevdikleriniz ile geçireceğiniz nice sağlıklı ve mutlu bayramlar dilerim.”