ABD basını gizli diplomasi trafiğini yazdı

ABD ile İran arasında tırmanan askeri gerilimin ortasında Washington'dan gelen gizli diplomasi hamlesi bölgedeki dengeleri hareketlendirdi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'ye doğrudan mektup göndererek yeni bir çatışmayı önlemek için müzakere zemini aradığı ortaya çıkarken, muhtemel bir zirve için İstanbul kilit adreslerden biri olarak gösterildi.

ABD ile İran arasındaki diplomasi trafiği yeniden hız kazandı. Washington yönetiminin Tahran ile yeni bir nükleer anlaşma için temas arayışına girdiği öne sürüldü. The Washington Post yazarı David Ignatius'un ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı bilgilere göre, Başkan Yardımcısı JD Vance, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rezayi'ye geçen hafta bir mektup gönderdi.

WASHINGTON TAHRAN'A NELER İLETTİ?

Ignatius'un aktardığına göre Vance'in mektubunda, ABD ve İran'ın müzakerelerde kendi ulusal çıkarlarını ön planda tutması gerektiği ifade edildi.

"Washington'ın temel hedefi İran'ın nükleer silah elde etmesini önlemek. Tahran açısından ise savaş ve yaptırımlar nedeniyle zarar gören ekonominin yeniden inşası ile ülkenin egemenliğinin korunması önem taşıyor."

Vance'in ayrıca İran yönetiminden nükleer konuları görüşmek üzere yetkili temsilciler belirlemesini istediği de aktarıldı.

BEYAZ SARAY'IN GÖZÜ MUHSİN REZAYİ'DE

ABD yönetimi yeni diplomatik girişimde Muhsin Rezayi'yi kilit isim olarak görüyor. ABD basını "Washington, İran Devrim Muhafızları Ordusunun eski komutanlarından olan Rezayi'nin, Tahran yönetiminde nükleer anlaşmaya yönelik uzlaşma sağlayabilecek en etkili isimlerden biri olduğunu değerlendiriyor. ABD istihbaratı da Rezayi'nin İran'ın dini lideri Mücteba Hameney ile düzenli temas halinde olduğuna inanıyor." değerlendirmesini paylaştı. İki ismin, Vance'in mektubunun gönderilmesinin ardından geçen günlerde de iletişim kurduğu iddia edildi.

MÜZAKERELERİN ADRESİ İSTANBUL OLABİLİR

Washington ile Tahran arasında yeni bir görüşme ihtimali gündeme gelirken diplomatik temasların nerede yapılacağı da tartışılmaya başlandı.

The Washington Post görüşmelere yakın ABD'li bir yetkilinin, muhtemel bir buluşma için İstanbul veya Doha'yı işaret ettiğini duyurdu.

İSLAMABAD'DAKİ GÖRÜŞMELERDEN SONUÇ ÇIKMAMIŞTI

Vance'in İran diplomasisinde daha önce de doğrudan rol üstlendiği hatırlatıldı. Nisan ayında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile bir araya gelen Vance, iddialara göre bağlayıcı bir nükleer anlaşma karşılığında ABD yaptırımlarının kaldırılmasını ve iki ülke arasında ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini önermişti. Trump yönetimi söz konusu ekonomik açılımı "altın köprü" olarak tanımlamıştı.

Ancak Galibaf söz konusu öneriyi Tahran'da kabul ettiremediği, iki ülke arasında imzalanan sınırlı mutabakatın da Hürmüz Boğazı'nda yeniden başlayan çatışmalar nedeniyle sonuçsuz kaldığını perde arkasında itiraf etmişti.

İRAN EKONOMİSİNDEKİ KRİZ HESAPLARI DEĞİŞTİREBİLİR

ABD istihbaratı İslamabad görüşmelerinin ardından Rezayi'nin İran yönetimindeki etkisine daha fazla odaklanmış durumda. Rezayi Devrim Muhafızları içindeki eski bağlantıları sayesinde güçlü bir konuma sahip. Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyini kendisine yakın isimlerle yeniden yapılandırdığı da ileri sürülmüştü.

KATAR DA DİPLOMASİ TRAFİĞİNDE

ABD basını Katarlı temsilcilerin Rezayi ve diğer üst düzey İranlı yetkililerle düzenli görüşmeler yaptığını da yazdı. İran yönetiminin Vance'in doğrudan mektubunu olumlu bir diplomatik işaret olarak değerlendirdiği öne sürülse de Tahran'ın nükleer program konusundaki tutumunda henüz bir değişiklik görülmediği ifade edildi.

ANLAŞMA İÇİN ZAMAN DARALIYOR

Washington Post gazetesi, Beyaz Saray'ın İran ile yeni bir savaşa girilmeden önce anlaşmaya varılması için zamanın daraldığı görüşünde olduğunu ileri sürdü.

Gazetenin yazarı David Ignatius, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai'nin uzun yıllardır ABD ve İsrail'e karşı sert tutumuyla tanındığını belirterek "Amerika ile bir anlaşma yapma gücüne sahip, ancak bu şaşırtıcı bir rota değişikliği anlamına gelecektir" değerlendirmesinde bulundu. Ignatius, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in diplomatik girişiminin Washington'daki siyasi konumunu güçlendirebileceğine de işaret ederek "Beyaz Saray için siyasi faydası ne olursa olsun bu girişim, bir başka savaş dalgasına karşı iyi bir alternatif" ifadelerini kullandı.   yenibakış gazetesi-kktc son dakika