Döviz vatandaşın belini büküyor

Özlem ÇİMENDAL

Türkiye’de referandum sonrasında düşmesi beklenen döviz kurları yükselmeyi de sürdürüyor. Özellikle sterlinin dolar ve euro’ya göre yükselişini daha fazla artırması sterlinle kira ve diğer alışverişini yapmak zorunda kalan vatandaşları da zora sokuyor.

Ülkede istikrarlı üretim planı ve ithale dayalı bir sistem oluşturulmadığı müddetçe dışa bağımlılıktan kurtulmanın da mümkün olmadığını dile getiren vatandaş, dışa bağımlı bir yapının, dışta meydana gelen en ufak krizden etkilenmesinin kaçınılmaz olduğu tespitinde bulunuyor.

Vatandaş Ne Dedi?

Neslihan Yılma: En ufak kriz bizi olumsuz etkiliyor

“Dükkan kiralarımız ya da ev kiralarımız hep döviz üstünden. En ufak bir olay direkt dövize yansıyor doğal olarak da Kıbrıs’a direkt yansıyor çünkü bizim her şeyimiz dövize endeksli. Türkiye’deki en ufak bir kriz bizi olumsuz etkiliyor bu bir gerçek.”

Muammer Yağcıoğlu: Döviz arttıkça benim gelirim düşüyor

“Ben bütün ödemelerimi döviz üzerinden yapıyorum. Döviz arttıkça benim de gelir seviyem düşüyor. Mallarımızı TL üzerinden dahi alsak, ülkeye döviz üzerinden giriş yapıldığı için doğal olarak TL’ye de yansıyor ve aldığımız ürünleri daha pahalıya almak zorunda kalıyoruz. Kıbrıs’ta her şeyimiz taksitle. Bankalara borçluyuz. Kimimiz TL üzerinden kimimiz döviz üzerinden kredi çekiyor. Hepimizin ödemeleri döviz üzerinden.”

“Bağımlı olduğumuz sürece Türkiye nezle olsa biz grip olacağız”

“Türkiye’deki en ufak olay bize doğrudan yansıyor. KKTC, Türkiye’ye göre ekonomik olaylardan daha çok etkileniyor çünkü her şeyimiz dövize endeksli bizim. Ülke olarak her yıl bir adım daha geriye gidiyoruz. KKTC, Türkiye’ye bağımlı olduğu sürece ülkede hiçbir şey değişmeyecek, Türkiye’de nezle olunsa biz grip olacağız. Türkiye’ye de bağımlı olmaktan kurtulamayacağımız da bir gerçektir maalesef. Ülkede üretim yok, elimizde olanları da gittik sonra kapıyoruz.”

“KKTC her yıl biraz daha yabancılaşıyor”

“Ülke her yıl biraz daha yabancılaşıyor. Konut ya da taşınmazların neredeyse 4’te 3’ü yabancılara satılıyor. Ülke her yıl biraz daha yabancılaşıyor.”             

Servet Alkurt: Patatesim, narenciyem elimde kaldı

“Dışarıya bağımlı olmamız her şeyimizi doğrudan etkiliyor. Türkiye’deki en ufak hareketlilik dövize yansıyor bu da Türkiye’den çok bizi etkiliyor. Ben çiftçilik yapıyordum bıraktım, patateslerim King marka portakal, mandalinalarım tarlada küme küme duruyor. Hepsi elimde kaldı, gelip görebilirsiniz.

“Ülkede üretim politikası yok, bağımlılık var, etkileniyoruz”

“Ülkede istikrarlı üretim politikası yok. İhracat hiç yok. Ürettiklerimiz de elimizde kalıyor. Bir de üstüne döviz olan giderlerimiz eklenince iflas bayrağını çekiyoruz. Türkiye’ye bağımlılıktan kurtulmadığımız ve üreterek ihracat kapılarını aralamadığımız sürece ayakta durup, dışarıdan etkilenmeyi engellememiz mümkün değil.” 

“Para kazanmak için sürekli sektör değişmek zorunda bırakılıyoruz”

“Çiftçilikten çekilme kararı alıp, nakliyecilik yapma kararı aldım bu defa da mazota yapılan zamlar belimizi büktü. Sürekli yeni sektörler peşindeyim, para kazanç neredeyse o işe yönelmek zorunda kaldık ama hangi sektöre el atsak başka bir sorunla karşılaşıyoruz.”  

Mukaddes Örek: Her şeyimiz dövize endeksli, ürünlerimize de yansıyor

“Türkiye’deki siyasi istikrarsızlık ya da yaşanan en ufak bir olay, bizi de doğrudan etkiliyor maalesef. Biz de ürünlerimizi döviz üzerinden alıyoruz. Döviz arttıkça bizim de ürünlerimize olumsuz yansıyor. Biz de ürünlerimize yansıtmak durumunda kalıyoruz. İnsanlar da TL ödendiği için alım gücü düşüyor.”

Ülkü İsvendiyaroğlu: Türkiye bizim kadar etkilenmiyor

“Ülke olarak hepimiz dövizin artışından etkileniyoruz. Çünkü bizim KKTC’de her şeyimiz dövize bağlı, ev, araba taksitlerimiz hep döviz üzerinden ama TL ödeniyoruz. Bu da ekonomik olarak bize balta vuruyor. Türkiye eminim bizim kadar dövizden etkilenmiyordur. Elimizde avcumuzda hiçbir şey kalmıyor. Sıkıya giriyoruz.”

Nadire Yıldırım: Dışa bağımlılık, TL ödenip döviz borçlanmamız en büyük etken

“Ev kirasından okul taksitine kadar her şeyi döviz üzerinde ödüyoruz. Dövizde en ufak bir oynama bütün planlarımızı altüst edebiliyor. TL olarak ödememiz sterlin üzerinden borçlanmamız dövizdeki oynamayla bizi zorda bırakıyor. Dışa bağımlı olmamız ve dışarıdaki en ufak bir değişimin ekonomiye oradan da dövize yansıması bizi çok etkiliyor.”

Aynur Ekingen: Siyasi istikrarsızlıklar dolaylı olarak bir şekilde ekonomiye yansıyor

“Döviz üzerinden borcunuz olmasa bile aslında en ufak mutfak masrafından bile dövizdeki oynamayı hissedebiliyorsunuz. Ekonominin bir bütün olduğunu düşünüyorum. Ben ev hanımıyım, ekonomide olan değişiklikler dövizin artmasını ben mutfağıma yaptığım alışverişten de anlayabiliyorum. Direkt etkisini hissetmesek de mutlaka bir yerlerden bir şekilde bu olumsuzluktan biz de etkileniyoruz.”

“Dünya krizle mücadele ediyor, şikayeti bırakıp çözüm yolları aramalıyız”

“Hem siyasi hem ekonomik istikrarsızlık bir ülke için çok dikkat edilmesi bir konu. Aslında sadece KKTC olarak değil, dünya da aynı şekilde ekonomik krizlerden geçiyor. Yunanistan’ın hali ortada. Globalleşen dünyada yerimizi almak istiyorsak bu ekonomik krizlere hem alışmalıyız hem de baş etmeye çalışmalıyız. Bizim ülke insanı her şeyden hemen şikayet etmeye bayılıyor. Ama dünyaya baktıklarında durumun herkeste aynı olduğunu göreceklerdir. Evet biz de kötü durumdayız ama bunu düzeltmenin yollarını aramamız gerekiyor.”