Çözüm Güneş enerjisinde
Ekstrametal Üst Yönetim Danışmanı Adnan Sucuka; Kıbrıs’ta enerji sıkıntısı var ve ada olmanın getirdiği bir takım lokasyon sorunları var. Yakıtsal anlamda bu ürüne ulaşma sıkıntısı var. Bu nedenle önerim özellikle güneş ve rüzgardan yararlanılması. Güneş ve rüzgar Kıbrıs’ta var ve bunların taşınmasına gerek yoktur bunların ikisinin üzerine gidilmeli
ENDEPO Yetkilisi Alper Özberk; Türkiye’de kurduğumuz solar yapı sistemlerinin aynısını Kıbrıs’a da kurmayı hedefliyoruz. Kıbrıs’ta özellikle Güneşin 12 ayda da verimli olarak yansıması bu sistemin Ada için önemli bir kazanç ve kaynak oluşturacağına inanıyoruz
Kıymet Trading Yöneticisi Aslı Şadi: Firma olarak bizim için önemli olan enerjiyi en ucuz ve en verimli nasıl üretip vatandaşımıza sunabilirizdir
Eniz ORAKCIOĞLU
Uluslararası Enerji Sempozyumu kapsamında KKTC’de bulunan enerji firmaları yetkilileri, enerji kaynakları, enerji üretimi ve iletimi, Enerji Yönetimi, çevresel faktörler ve enerji politikaları konusunda Yeni Bakış’a çarpıcı değerlendirmelerde bulundular.
Ekstrametal Üst Yönetim Danışmanı Adnan Sucuka;
“Piyasa araştırması yapıyorum”
Ekstrametal Üst Yönetim Danışmanı Adnan Sucuka, 30 yıldan beri enerji sektörünün içinde olduğunu ve birçok uluslararası enerji şirketinde çalıştığını söyleyerek; “Kariyer başlangıcım olarak Türkiye Elektrik Kurumunda çalıştım. En son Koç Holdingin Entek Elektrik Üretim genel müdürlüğünü yaptığını oradan ayrıldıktan sonrada kendim danışmanlık hizmetleri veriyorum. Ağırlıklı olarak termik üzerine çalışıyorum, ama enerjinin her türlü alanında görev yaptım ve yapıyorum. Özellikle piyasa araştırmaları, fizibiliteler, nerede ne varlar, nerede ne yoklar araştırmaları yapıyoruz” dedi.
“10 yılda Kıbrıs’ta enerji anlamında hiçbir şey yapılmadı”
2007 Temmuz ayında Kıbrıs’ta yine seminer verdiğini anımsatan Sucuka, “Oradaki seminerde de Kıbrıs özelinde neler yapılması gerektiğinden bahsetmiştim, o dönemde televizyon programlarına da çıkmıştık. Ama işin acı tarafı o dönemden bu döneme Kıbrıs’ta elektrik ve enerji anlamında hiç bir şey yapılmadığını gördüm. Fakat bu da bazı sebeplerden ötürüdür ki, Kıbrıs’ta bir şey yapmak çok kolay değildir” şeklinde konuştu.
“Güneş ve rüzgardan yararlanılmalı”
Kıbrıs’ta enerji sıkıntısı olduğunu belirten Sucuka, “Kıbrıs’ın ada olmasının getirdiği bir takım lokasyon sorunları var. Yakıtsal anlamda yakıta ulaşma sıkıntısı var. Bu sebepten benim Kıbrıs’a önerim özellikle güneş ve rüzgardan yararlanılması oldu ki güneş ve rüzgar Kıbrıs’ta var ve bunların taşınmasına gerek yoktur, bu nedenle de bu ikisinin üzerine gidilmeli . Bunun yanında bunları yaparken de verimli topraklarla uğraşılmaması gerekir. Güneş solar sistemi kuracaksanız çatılara, rüzgar santrali kuracaksanız. Bunu tarıma kapalı alanlara örneğin beşparmak dağları üzerine yapabilirsiniz. Maalesef ki tarım toprağını kaybettiğiniz zaman o toprağı bir kez daha hiç bir şey geri getiremiyor” diye konuştu.
“Tarımsal alana güneş sistemi ve paneli kurulmamalı”
Türkiye de tarım toprağına güneş sistemleri kurma hatalarının yapıldığını vurgulayan Sucuka, “Tarımsal anlamda sıkıntıların bu sebeple baş gösterdiğini de söylemek isterim. Bu durum dünyada da aynı hali almıştır. Örneğin şu an Almanya’da yer üzerine güneş santrali kurulması yasaktır ve sadece çatılara müsaade edilmektedir. Bana kalırsa çöller hariç dünyanın her yerinde olması gereken de budur. Kıbrıs’ta çok verimli kaynaklara sahip ve çok fazla toprak da mevcut değildir. bu sebeple toprağı tarımsal anlamda ve beslenme anlamında değerlendirip, başka şekilde değerlendiremeyeceği yerleri enerjiye yönetmesi lazımdır.
“Paneller çatıya kurulmalı”
Güneş panelinin çatıya kurulması gerektiğine dikkat çeken Sucuka, “Yetmediği yerde de baz yükünü karşılamak için baz yük tesisleri kurulması gerekir orada da doğal gazın tedarik sorunu çözüldüğü takdirde doğal gaz akılcı bir yatırım olur”.
BEST Yurtiçi Satış Yöneticisi Mustafa Bağcı;
“Kıbrıs’ın yüzde 90 güç transformatörlerini biz temin ettik”
Balıkesir Elektromekanik Sanayi Tesisleri A.Ş (BEST) Yöneticilerinden Mustafa Bağcı ise, Biz BEST olarak Türkiye’de en büyük kapasiteye ve en geniş üretim yelpazesine sahip güçlü Transformatörleri üreticisiyiz. BEST, Türkiye’de birçok güç transformatörleri üretimini sağlamakla birlikte, Kıbrıs’ın yüzde 90 güç transformatörlerinin teminini sağlayan bir firmadır. Buna birkaç örnek vermek gerekirse, su taşıma hattının güç transformatörlerini ve en son yapılan 5-6 trafo merkezinin güç transformatörlerin, yine biz verdik. Teknecik Santralinin trafo yenilemelerinde temini biz sağladık. Bunun yanında BEST güç transformatörleri, özel transformatörler, kuru tipler ve buna benzer dağıtım türevi tüm transformatörlerde üretimi sağlayan tek firma ve yüzde yüz yerli bir firmadır. BEST Yırcalı Holding’e bağlı bir şirket olup, Yırcalı Holdingin Sahibi ve Yönetim kurulu başkanı Rona Yırcalı’dır. Rona Bey ve ailesi yıllardır Türkiye’de bu sektörde hizmet veren sanayici bir ailedir” dedi.
“Bu alanda yelpaze çok geniştir”
Elektrik şebekelerinde gerilimleri ve gücü çeviren güç transformatörleri ürettiklerinin altını çizen Bağcı, “Bu alanda yelpazenin çok geniş olduğunu söyleyebiliriz. Kıbrıs Boru hattındaki boruları besleyen pompaları ve elektriksel manada beslemesi gereken güç transformatörleri vardır ve biz proje kapsamında bu transformatörleri temin ettik” şeklinde konuştu.
“BEST Rekordan rekora koşuyor”
BEST’tin birçok dünya rekoru üretime sahip olduğunu da söyleyen Bağcı, “bunlardan 1’incisi 310 MVA Ark Ocağı transformatörleri ürettik ve bu yaklaşık 26 aydır devrede, sorunsuz bir şekilde çalışmaktadır ve bu üretim dünya rekorudur. Bunun yanında 8 bacaklı, manyetik kontrollü bir 180 MVA sönt reaktör üretmiş bulunmaktayız ki buda bir dünya rekorudur. Bir diğer başarımız Türkiye Elektrik Üretim İletim A.Ş.(TEAŞ’ın) iletim şebekesindeki en büyük güçteki transformatör yükü 150 MVA’iken geçtiğimiz aylarda yapılan ihaleyle 450 MVA’ya yükseltilmiştir. İlk 3 adetin siparişini de BEST olarak biz aldık ve bu yılın sonuna doğru da teslime edeceğiz ki bu hem Türkiye, hem de TEAŞ açısından çok önemli bir adımdır. Bizde bunu ilk kez üretmekten mutluluk duyacağız. Bunun yanında 450 MVA transformatörler kısa devre mekanik dayanım testine gönderilecek Türkiye’deki en büyük güçte transformatörler olma özelliğini de taşıyor” diye konuştu.
“KKTC bizim için Türkiye gibi”
KKTC’yi de Türkiye gibi gördüklerinin altını çizen Bağcı, “bu anlamda da KKTC’de son yıllarda yapılan trafo ürünlerini hep biz temin ettik. Buradaki bizim teminlerimizin 2 sebebi var biri transformatörlerimizin ciddi anlamda kaliteli olması ve aynı zamanda da en rekabetçi teklifi sunuyor olmamızdan kaynaklanmaktadır.
ENDEPO Yetkilisi Alper Özberk;
“Kıbrıs’ta çatı üzerine solar sistem panellerini yerleştirmek istiyoruz”
Endepo Enerji Ticaret A.Ş (ENDEPO) yetkilisi Alper Göksel Özberk, Türkiye’nin önde gelen perakende ve toptan solar sistemlerinin ekipmanlarını satan bir firma olduğunu söyleyerek, “Satışlarımız Singapur ve Hollanda üzerinden gerçekleştiriliyor. Oradaki ofislerimiz üzerinden Türkiye’de perakende satış yapabileceğimiz bir yapı oluşturduk. Her geçen gün Türkiye’de büyümekteyiz ve Kıbrıs’ta çatı sektöründe işine atılmak istiyoruz. Bu nedenle de sponsor olup buradaki insanlarla tanışarak yatırımlar yapmayı planlıyoruz” dedi.
“Güneş panellerini elektriğe dönüştürmek istiyoruz”
Türkiye’de kurduğumuz yapının aynısını Kıbrıs’a da kurmayı hedeflediklerini söyleyen Özberk, çatı üzerine solar sistem panellerinin yerleştirerek Güneş panellerini elektriğe dönüştüren yapıyı bireysel veya kurumsal olarak toplu satış olarak geliştirmek istiyoruz” şeklinde konuştu.
Kıymet Group of Companies LTD Aslı Şadi;
“Elektriği ve enerjiyi en ucuz nasıl üretebiliriz ve sunabiliriz?”
Kıymet Group of Companies LTD Aslı Şadi de “2017 İnternational Energy Symposıum”yla ilgili bilgiler vererek, sempozyumun, elektrikten farklı enerji üretim metotlarının Doğu Akdeniz ve özelliklede Kıbrıs adasındaki alternatifleri ve bunların bölgedeki pratik durumlarının değerlendirilmesinin amaçlandığını belirtti. Şadi, “Doğu Akdeniz bölgesinde ve bizim adamızda politik olarak nasıl bir alternatif enerji kullanılabilir, Kıymet Grup olarak ülkeye bu anlamda nasıl katkı sağlayabiliriz noktasında buradayız ve bunun için çalışmaktayız. Yine elektriği en ucuz nasıl üretebiliriz, enerjiyi en verimli bir şekilde nasıl üretip sunabiliriz amaçlı çalışıyoruz” şeklinde konuştu.
“Dünyaca ünlü firmalar Kıbrıs Partneriyiz”
Şadi, sözlerine şu şekilde devam etti; “Kıymet Grup’un
bu ülkenin öz sermayesi ile kurulan ve ülkeye en iyi şekilde hizmet vizyonuyla
yoluna devam eden ve tüm Kıbrıs söz konusu olduğunda dahi ülke enerji
sektöründe faaliyet gösteren bir Markadır. Firmamız Enerji üretim dağıtım ve
tesisi ve tasarım ile ilgili Uluslararası alanda faaliyet gösteren Siemens,
Wartsila ,BEST gibi dev firmaların Kıbrıs partneri olarak çalışmaktadır. Solar
enerji konusunda yatırım için ENDEPO firması ile anlaşmıştır. Bu yeteneklerini
ve tecrübelerini kullanarak Kıbrıs dışında oluşturduğu ortaklıklarla Kırgızistan
Özbekistan Kazakistan ve Afrika’da enerji projelerini gerçekleştirme
aşamasındadır. Önemli olanın elektriği en ucuz nasıl üretebilir, enerjiyi en
ucuz ve en verimli nasıl üretip sunabiliriz olduğunu belirtti. Şadi, “BEST
trafo ile birlikte elektrik kurumu ihalelerinde yaptıkları bütün trafo
merkezlerinde birlikte çalıştık. Yine ENDEPO ile solar sistem anlamında yeni bir
işbirliği içerisine girdik.”