“Çatalköy’de Ölümlerin yarısı kanserden”

Ceyhun Kırok; “Yıllardır çözül(e)meyen Teknecik Elektrik Santralinin tüm bölgeyi zehirleyen dumanına önlem almak için daha kaç canın gitmesini bekliyorsunuz? Geçtiğimiz hafta beş gün içerisinde altı kişiyi toprağa verdiğimiz Çatalköyde ölümlerin yüzde ellisi kanser vakasından kaynaklanıyor. 2024 yılının başından bugüne Çatalköy - Esentepe belediye sınırları içerisinde kanser vakalarından ölenlerin sayısı en az on dört. Peki, hâlâ daha neyi bekliyoruz?”. Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB) Genel Sekreteri Ceyhun Dalkan, Teknecik Elektrik Santrali’nin hem insanları, hem de doğayı zehirlediğini belirterek, elektrik santrallerinden çıkan kirli dumanın kalp, akciğer hastalıkları, kanser, felç, kalp krizi, çocuklarda gelişim bozukluğu ve bunun gibi birçok ciddi hastalığa neden olabileceğine dikkat çekti. KTTB Genel Sekreteri Dalkan, “Açık şekilde ucuz, sülfür oranı yüksek, kalitesiz yakıt kullanılarak ‘yöneticilerimiz’ tarafından zehirleniyoruz.” KTTO; “Teknecik Santralı’nda kullanılan yakıtın temiz olmadığı gün gibi ortada olmasına karşın bize satılan elektriğin maliyeti temiz yakıt kullanılıyormuş gibi hesaplanmaktadır. Hem zehirleniyor hem de kazıklanıyoruz. Baca filtresinin maliyetinin kimi zaman 30 milyon dolar, kimi zaman 10 milyon dolar olarak açıklanması gayrı ciddiliğin kanıtıdır”. Yeni Bakış Yeni Bakış Gazetesi’nin Salı günü manşete taşıdığı Teknecik Elektrik Santrali bacasının püskürttüğü zehirli gaz haberinin ardından, Teknecik Santrali sorumluluk sınırları içerisinde bulunan Çatalköy-Esentepe Belediye Başkanı Ceyhun Kırok, Kıbrıs Türk Ticaret Odası ve Kıbrıs Türk Tabipler Birliği birer açıklama yaparak durumun ne kadar vahim olduğunu açıkladılar. Ceyhun Kırok; “2024 yılının başından bugüne Çatalköy - Esentepe belediye sınırları içerisinde kanser vakalarından ölenlerin sayısı en az on dört” “Yıllardır çözül(e)meyen Teknecik Elektrik Santralinin tüm bölgeyi zehirleyen dumanına önlem almak için daha kaç canın gitmesini bekliyorsunuz? Geçtiğimiz hafta beş gün içerisinde altı kişiyi toprağa verdiğimiz Çatalköyde ölümlerin yüzde ellisi kanser vakasından kaynaklanıyor. 2024 yılının başından bugüne Çatalköy - Esentepe belediye sınırları içerisinde kanser vakalarından ölenlerin sayısı en az on dört. Peki, hâlâ daha neyi bekliyoruz? Özellikle belli bölgelerdeki kanser vakalarının bir sebebi olmalı. Bir mahallede 15 evin 12’sinde kanser vakası görülüyor; hatta aynı evde yaşayan insanlar farklı türlerde kansere yakalanıp hayatlarını kaybettiler. Durum böyle olmasına rağmen, hiçbir yetkili veya kurum bu durumun nedenlerini araştırmak için çaba sarf etmiyor. Önerimiz; Sağlık Bakanlığı ve tıp fakültesi bölümü bulunan üniversitelerle iş birliği yaparak bölgenin kanser haritasını çıkarmalıyız. Bu konuda bize destek verecek tüm kurumlarla çalışmaya hazırız. Sorularım çok net: Kanser vakalarının ciddi bir şekilde arttığı bölgemizde her geçen gün yeni vakalarla karşılaşmamızın altındaki gerçek sebep Teknecik Elektrik Santralinden çıkan zehir mi? Neden bölgemizde görülen kanser vakalarının ve diğer çeşitli hastalıkların nedenleri araştırılmıyor? Dünyada bu şekilde elektrik üreten kaç ülke var ve bu ülkelerde ne gibi önlemler alınıyor? Bu iş bu şekilde nereye kadar devam edecek? Artık bir çözüm bulmanın zamanı geldi de geçti. İnsanların sağlığı daha fazla tehlikeye atılmadan, gerekli araştırmaların yapılması ve önlemlerin alınması gerekiyor. Yetkililerin bu duruma kayıtsız kalmamasını ve acilen harekete geçmesini istiyoruz. Bir an önce, gerçekçi çözüm üretecek önerilerle bu soruna dur demeliyiz”. KTTB Genel Sekreteri Dalkan: “Teknecik Elektrik Santrali hem insanları, hem doğayı zehirliyor” Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB) Genel Sekreteri Ceyhun Dalkan, Teknecik Elektrik Santrali’nin hem insanları, hem de doğayı zehirlediğini belirterek, elektrik santrallerinden çıkan kirli dumanın kalp, akciğer hastalıkları, kanser, felç, kalp krizi, çocuklarda gelişim bozukluğu ve bunun gibi birçok ciddi hastalığa neden olabileceğine dikkat çekti. Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB) Genel Sekreteri Ceyhun Dalkan, Teknecik Elektrik Santrali’nin hem insanları, hem de doğayı zehirlediğini belirterek, elektrik santrallerinden çıkan kirli dumanın kalp, akciğer hastalıkları, kanser, felç, kalp krizi, çocuklarda gelişim bozukluğu ve bunun gibi birçok ciddi hastalığa neden olabileceğine dikkat çekti. Dalkan, ivedi şekilde Teknecik’e filtre alınması gerektiğini de vurguladı. Dalkan yaptığı yazılı açıklamada, Teknecik Elektrik Santrali’nden çıkan dumanın son dönemde inanılmaz bir şekilde hem Kıbrıs’ı, hem de tüm bölgeyi zehirlediğini kaydetti. Dalkan, “Açık şekilde ucuz, sülfür oranı yüksek, kalitesiz yakıt kullanılarak ‘yöneticilerimiz’ tarafından zehirleniyoruz.” dedi. Kirli dumanın, santrallerden salınan partikül maddeler (PM10, PM2.5) ve kimyasal kirleticilerin hava yollarını tahriş ederek astım ve kronik bronşit gibi solunum yolu hastalıklarına neden olabileceğini ifade eden Dalkan, kirli dumanın akciğer fonksiyonlarının azalmasına ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gelişimine de yol açabileceğine dikkat çekti. Bu tarz hava kirleticilerin kanın pıhtılaşmasını ve damar tıkanıklıklarını artırarak kalp krizi ve inme riskini yükselteceğini vurgulayan Dalkan, şöyle devam etti: “Kirli dumana uzun süreli maruz kalma, kan basıncını artırarak hipertansiyon gelişmesine neden olabilir. Özellikle partikül maddeler, ağır metaller ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) gibi kirleticilere maruz kalmak, akciğer kanseri riskini artırır. Toprağa ve havaya salınan civa ve kurşun gibi ağır metaller, sinir sistemine zarar vererek nörolojik bozukluklara ve bilişsel işlev kayıplarına yol açabilir. Çocuklarda, hava kirliliğine maruz kalma, beyin gelişimini olumsuz etkileyebilir ve öğrenme güçlükleri, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi sorunlara neden olabilir. Hamile kadınların hava kirliliğine maruz kalması, düşük doğum ağırlığı, erken doğum ve doğum kusurları gibi komplikasyon riskini artırabilir.” -“Çevre dostu yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapılmalı” Avrupa Birliği’nin yenilenebilir enerji kullanımını artırmak ve iklim değişikliğiyle mücadele etmek amacıyla kapsamlı bir enerji planı uyguladığını ifade eden Dalkan, “Bu planda ülkelerin 2030’da enerji üretiminin yüzde 30’unun yenilenebilir enerji kaynağı olmasını hedeflemekte. Güneşin, rüzgârın bu kadar çok olduğu adamızda fosil yakıtlar yerine artık güneş ve rüzgar gibi çevre dostu yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmamız ve yatırım yapmak isteyen bireylerin önünü açmamız gerektiği açıktır.” dedi. -“İvedi şekilde Teknecik’e filtre alınmalı” Teknecik Elektrik Santrali’nden salınan zehirli dumanın sağlık ve çevre sorunlarına yol açtığını vurgulayan Dalkan, ivedi şekilde Teknecik’e filtre alınması gerektiğine dikkat çekti. Filtre alınana kadar kaliteli yakıt kullanılmasının hayati derecede önemli bir halk ve çevre sağlığı sorunu olduğunu belirten Dalkan, “İnsanları, bizleri ve doğayı bu kadar rahat zehirleyen ve buna onay veren Başbakan, hükümet üyeleri ve Kıb-tek yöneticilerini temiz yakıt tedariki için harekete geçmeye davet ederiz. Bu konuda gerekli yasal girişimleri yapacağımıza da belirtmek isteriz.” dedi. KTTO; “Kıb-Tek’in kullandığı akaryakıtı analiz etmek ve sonuçlarını halkımızla paylaşmak istiyoruz” “Kıb-Tek’e ait Teknecik Elektrik Santrali bacasından salınan zehirli gazlar, bölgede yaşayan insanlarımızı ve doğamızı zehirlemeye devam ediyor. Teknecik çevresinde yaşayanlar zehirlenirken bu soruna sessiz kalmamız talep ediliyor ve KKTC’de yaşayan bütün insanlar bu suça ortak edilerek onların vicdanları da zehirlenmek isteniyor. Teknecik Santrali’nden salınan zehirli gazların önlenmesi için kaliteli yakıt kullanma sözleri verilmişti. Aylardan beri devam eden kara duman görüntüleri, bu sözlerin tutulmadığının açık kanıtıdır. Kıbrıs Türk Ticaret Odası, geçtiğimiz günlerde yayınladığı bir açıklama ile Teknecik’te kullanılan yakıtı tamamen kendi olanakları ile analiz etmek istediğini kamuoyuna duyurmuş ve analiz sonuçlarını halkımızla paylaşacağını açıklamıştı. Hem hükümet hem de Kıb-Tek yetkilileri, bu açık çağrımızı görmezden geldiler. Bu suskunluk, kullanılan yakıtın temiz olmadığının yeni bir kanıtı sayılmalıdır. Teknecik Santralı’nda kullanılan yakıtın temiz olmadığı gün gibi ortada olmasına karşın bize satılan elektriğin maliyeti temiz yakıt kullanılıyormuş gibi hesaplanmaktadır. Hem zehirleniyor hem de kazıklanıyoruz! Çağrımızı yineliyoruz: Kıbrıs Türk Ticaret Odası, Teknecik’teki yakıt depolarından alınacak akaryakıt örneklerini analiz ettirmek ve sonuçlarını halkımızla paylaşmak için görev talep ediyor. Temiz ve ihale şartlarına uygun yakıt getirdiğini iddia edenleri bu çağrımıza olumlu karşılık vermeye davet ediyoruz. Teknecik Santralı’na baca filtresi takma girişimleri de rafa kalkmış görünüyor. Defalarca tekrarlanan sözlerin hiçbiri tutulmadı. Baca filtresinin maliyetinin kimi zaman 30 milyon dolar, kimi zaman 10 milyon dolar olarak açıklanması gayrı ciddiliğin kanıtıdır. Baca filtresi konusundaki çelişkili bilgiler, Kıb-Tek yetkililerinin bu konuda ciddi bir çalışma yapmadıklarını da göstermektedir. Tekrar ediyoruz: Elektrik üreteceksiniz diye halkımızı ve doğamızı zehirlemeye hakkınız yoktur. Teknecik Santralı’na baca filtresi takılması bir zorunluluktur. Yetkililere ve kamuoyuna saygı ile duyurulur”…