“Bölgede 345 trilyon ayak küp doğal gaz var”
Rum Dışişleri Bakanlığı Genel Müdürü
Aleksandros N. Zinon, “Türkiye’nin, Kıbrıs’ın dış politika ve güvenlik
konularında doğrudan veya dolaylı söz sahibi olmaktan vazgeçmesinde ısrar
ediyoruz” dedi.
Fileleftheros, Makarios hükümetinden sonra 6 Rum yönetimi başkanının hükümet
döneminde Rum Dışişleri Bakanlığı’nda görev yapan ve Rum başkanlık seçimlerinin
birinci ve ikinci turu arasında emekliye ayrılacak olan büyükelçi ve Dışişleri
Bakanlığı Genel Müdürü Zinon’la yaptığı özel röportajı aktardı.
Mısır’ın, Arap dünyasının ve bölgenin lideri konumunda olması dolayısıyla Rum
dış politikasındaki öncelikli ülke olduğuna dikkat çeken Zinon, bütün Rum yönetimi
başkanları Mısır’ı ziyaret etmiş olmasına karşın Güney Kıbrıs’ı ilk ziyaret
eden Mısır devlet başkanı olarak Abdel Fatah El Sisi’nin ziyaretinin büyük önem
taşıdığını anlattı. Zinon, “Mısır ile güvenlik, terör konularında
işbirliklerimiz ve Kıbrıs-Yunanistan-Mısır üçlü ittifakı çerçevesinde ortak
planlarımız var” dedi.
“Üçlü ittifakların ana bileşkesi enerji ve güvenlik”
Zinon, üçlü ittifakların ana bileşkesinin enerji ve güvenlik olduğuna
işaret ederek, şu detaylara dikkat çekti:
“Amerikan Jeoloji Dairesi’ne göre Doğu Akdeniz’de 345 trilyon ayak küp doğal
gazı var; bizim, İsrail’in, Lübnan’ın ve Mısır’ın. Hiçbir ülke, bölgenin ve
Avrupa’nın enerji ihtiyaçlarını tek başına kendi rezervleriyle karşılayamaz,
ancak birleşip alternatif enerji güvenliği sağlayabilirler. Bu nedenle çabamız,
bu işbirlikleri ile bu rolü oynamaktır.”
Zinon, “Afrodit” yatağından doğal gazın Mısır’a nakli konusunda anlaşma olup
olmadığı sorusuna, “Evet ilke anlaşması var, şimdi bunun nasıl olacağına dair
teknik anlaşmaya varmamız gerek” dedi.
İsrail’in kendi doğal gazını boru hattı ile Türkiye üzerinden nakletme isteği
hatırlatıldığında “evet İsrail’in bu niyeti var” şeklinde konuşan Zinon; “Bizi
ilgilendiren, böyle bir şey olacaksa Kıbrıs’ın Deniz Hukuku Sözleşmesi’nden
kaynaklanan hak ve yetkilerine saygı duyularak yapılmasıdır” diye ekledi.
Doğal gazın boru hattıyla Türkiye üzerinden nakli...
Zinon, Türkiye’nin Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne taraf olmadığı
hatırlatıldığında, uluslararası hukuk teamülleri bulunduğunu, Türkiye’nin bunu
görmezden gelemeyeceğini söyledi, özetle şöyle devam etti:
“Başkan Anastasiadis, Kudüs’ü ziyaret ettiğinde İsrail’den, bu boru hattı
olursa, Kıbrıs’ın haklarına mutlak saygı ile olacağı taahhüdü aldı. Elbette,
maliyetin ötesinde, Türkiye’nin siyasi açıdan öngörülemez olması unsuru da var.
Şirketler tereddütlü, Türkiye’nin, boru hattının kendi toprağından geçecek
olmasını siyasi maksatlarla istismar etmesini istemiyor ve hukuki belirsizliği
olan bir şeye bu boyutta bir yatırım yapmak niyetinde de değiller.”
Güney Kıbrıs – Yunanistan - Mısır ittifakına 2018’de İtalya’nın da katılıp
katılmayacağı sorulan Zinon, İtalya’nın özellikle enerji alanında ittifaka
katılma isteğini ortaya koyduğunu ancak bekleyip, bu isteğin süreç içerisinde
nasıl şekilleneceğini göreceklerini söyledi.
Zinon, Yoannis Kasulidis’in Dışişleri Bakanı olmasından sonra Güney Kıbrıs’ın
rolünün, 2013 sonrasında yürürlüğe giren üçlü ittifaklar aracılığıyla
somutlaştığını, Birleşik Krallık, Fransa, ABD savunma ve güvenlik alanlarındaki
işbirliklerini yükselttiklerini belirtti. Bütün bunların Kıbrıs sorununda
kendilerine nasıl yardımcı olduğu sorusuna ise şu cevabı verdi:
“Kıbrıs sorunu çözülmüş olsaydı Kıbrıs’ın bölgedeki güvenlik ve istikrardaki
rolü ne kadar yükselmiş ve faydalı olurdu bir düşünün. Bu nedenle Türkiye’nin,
Kıbrıs’ın dış politika ve güvenlik konularında doğrudan veya dolaylı söz sahibi
olmaktan vazgeçmesinde ısrar ediyoruz. Bu, Türkiye’ye dost ve 2004’te anlamayan
ülkeler tarafından anlaşıldı. Türkiye artık Batı’nın istikrarlı ve öngörülebilir
ortağı değil.”
Erdoğan’ın Atina ziyareti...
TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Atina ziyaretinden beklentilerin
sorulmasına karşılık, “Ankara ile doğrudan konuşmadığımız için, görüş ve
tezlerimizin Erdoğan’ın Atina’da yapacağı görüşmeler sırasında iletilmesi
faydalıdır” cevabını veren Zinon, şöyle devam etti:
“İlerleme olabilmesi için Türkiye, Crans - Montana’da çöküşe götüren
konulardaki tavrını değiştirmelidir. Tek yanlı askeri müdahale ve sayısal
olarak azalmış olsa bile askerlerinin daimi olarak Kıbrıs’ta kalmasını istedi.
Uluslar arası unsur 1960 garanti sisteminin artık sürdürülemeyeceğini teslim
ediyor.”
Zinon, müzakerelere seçimler dolayısıyla değil, “Türkiye işbirliğine hazır
olmadığı için ara verildiğini” da savundu.
Zinon; Ocak ayının seçimler ayı olacağı hatırlatılarak, Rum başkanlık
seçimlerinden sonra Kıbrıs sorununda bazı hareketler öngörüp öngörmediği
sorulduğunda, “İşgal bölgelerindeki seçimden ne çıkacağına bağlı. Çözüm karşıtı
siyasi güçler güçlenirse elbette perspektifler olumlu olmayacak. Bizim tarafta
da önemli olan seçilecek başkanın nasıl hareket edeceğidir. Seçimler öncesinde
çok şey söylenir” dedi.