Ban ‘dan liderlere: “Uzatmayın çözün”
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon, Kıbrıs’ta 2016 yılı içinde kapsamlı bir çözüme varılması amacıyla gösterilen çabadan dolayı liderleri kutladı ve konunun uluslararası boyutu da dahil ihtiyaç duyulacak her konuda destek vermeye hazır olduğunu açıkladı.
Ban, “Kıbrıs için önümüzdeki süreç çok kritiktir. Zaman çok önemlidir. BM ve ben, sürecin başarıyla sonuçlanması için elimizden geleni yapacağız” dedi.
BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon, New York’taki 3’lü zirvede Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ve Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis ile 45 dakika olarak planlanan görüşmede yaklaşık 1.5 saat görüştü. BM Genel Merkezi’ndeki bir buçuk saatlik görüşmenin ardından Ban, liderlerle birlikte BM Güvenlik Konseyi önündeki brifing alanında basına açıklama yaptı. Açıklamayı çok sayıda gazeteci izledi.
Ban, liderlerle verimli bir toplantı yaptığını, Kıbrıs’ta kapsamlı bir çözüme ulaşılması için devam eden müzakerelerdeki mevcut durumu ele aldıklarını söyledi.
Liderlere kutlama
Liderleri gösterdikleri çabadan ve sağladıkları ilerlemeden dolayı kutlayan Ban, her iki liderin de 2016 yılında kapsamlı çözüme varmak amacıyla gösterdikleri isteği ve çabaları daha da artırma yönündeki ortak kararlılıklarını selamladı.
Ban, her iki lideri de süreçte gösterdikleri kararlılık, cesaret ve yaratıcılık konusunda teşvik ettiğini vurguladı.
Genel Sekreter Ban, liderlerin adaya döndüklerinde müzakereleri daha da yoğunlaştırma niyetini belirttiğini; kendisinin de geriye kalan önemli konuların çözülebilmesi için mevcut fırsatı kullanmaları yönünde güçlü şekilde teşvik ettiğini söyledi.
“Desteğe hazırım”
Liderlerin kendisinden kişisel katkısını artırmasını istediğine işaret eden Ban, liderlere ihtiyaç duyacakları her konuda, konunun uluslararası boyutu da dahil, ihtiyaç duyacakları konularda destek vermeye hazır olduğunu vurguladı.
“Süreç kritik”
Ban, “Kıbrıs için önümüzdeki süreç çok kritiktir. Zaman çok önemlidir. BM ve ben, sürecin başarıyla sonuçlanması için elimizden geleni yapacağız” diye konuştu.
Açıklamanın ardından Ban, Cumhurbaşkanı Akıncı ve Rum lider Anastasiadis’le el sıkışarak ayrıldı.
Akıncı:ban katkıya hazır olduğunu teyit etti
“Ban herkesten daha heyecanlı çünkü kendi döneminde bir başarı sağlanacaksa bunu görmek istiyor”
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un, Kıbrıs’ta bir anlaşmaya varılması için istedikleri katkıya hazır olduğunu teyit ettiğini belirterek, Ban’ın konunun uluslararası boyutuna, yani bir beşli konferans düzenlenmesine yardımı olacağını söylediğini kaydetti.
Akıncı, üçlü görüşme ve Genel Sekreter’in açıklamasıyla artık yeni bir dönemin başlangıcının yapıldığını ifade ederek, Ekim’de yoğunlaştırılmış müzakerelerle 4 başlıktaki sorunları minimuma indirmek, ardından da geri kalan iki konuda farklı formatta toplantılar yapmak için Genel Sekreter’le temas edeceklerini söyledi.
Cumhurbaşkanı Akıncı, Kıbrıs’ta bir çözüme varılması konusunda Genel Sekreter Ban’ın herkesten daha heyecanlı olduğunu ve kendi döneminde bir başarı sağlanacaksa bunu görmek istediğini ifade etti.
Yıl sonuna kadarki çok değerli zaman dilimi heba edilirse ve sorun 2017 yılına olduğu gibi aktarılırsa çözümün bir başka bahara kalacağı endişesini dile getiren Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, “O başka bahara kalan çözümde de konuşulan başka şeyler olur” dedi.
Ban’ın görev süresinin yıl sonunda dolacağını ve herkesin de çözüm için dar bir zaman kaldığının farkında olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Akıncı, bunun bir takvim olduğunu kaydetti. Akıncı, “Tüm taraflarda çözüm niyetinin olduğu söylendiğine göre bunun gereklerinin yerine getirildiğini görmemiz lazım. Biz bu anlamda üzerimize düşeni yapacağız, Rum tarafının da yapmasını bekleyeceğiz” diye konuştu.
“Farklı formata geçilmesi gerektiğini anlattık”
Cumhurbaşkanı Akıncı, BM Genel Sekreteri Ban’la dünkü görüşmesinin ardından bugün de üçlü görüşmede biraraya geldiklerini; 45 dakika olarak planlanan görüşmenin 1 buçuk saat sürdüğünü ve çok etraflı şekilde sürecin hangi noktasında oldukları hakkında değerlendirmeler yaptıklarını ifade etti.
Hem tarafların hem de Genel Sekreter’in kendi düşüncelerini aktardığını ve etraflı bir görüş alışverişi yapıldığını kaydeden Akıncı, bulunulan aşamayı çok net ortaya koyduklarını söyledi. Akıncı, “Kıbrıs’a döndükten sonra yoğun bir çalışma yaparak birkaç hafta içerisinde, müzakerelerdeki 4 başlıkta geriye kalan konularda mümkün olan ilerlemeyi sağlayıp daha farklı bir formata geçilmesinin gerekli olduğunu anlattıklarını” söyledi.
5’li toplantı
Bu düşüncelerinin zaten bilindiğine işaret eden Akıncı, Rum tarafının da bu düşüncenin farkında olduğunu belirterek, şöyle konuştu:
“Çünkü özellikle toprak konusunda, yer adı, harita, yüzdelik gibi konuların ancak farklı formatta ve bir dizi toplantı şeklinde yapılıp sonuçlanmasını istediğimizi ve hemen ardından 5’li toplantıya geçilerek güvenlik ve garantilerle bir sonuca varılmasını öngördüğümüzü her vesileyle anlatmaktayız. Bugün Genel Sekreter ve arkadaşların da hazır olduğu bir platformda bunları anlattık. Zaman unsurunun ne kadar önemli olduğunu, 2017’ye sarkmasının getirebileceği tehlikeleri zaten sıklıkla ifade etmekteydik, bunu bir kez daha anlattık.
Genel Sekreter’in son 3 ayından bahsediyoruz. Aralık sonu itibarıyla görev süresi doluyor. Zaten kendi açıklamasında zamanın ne kadar önemli olduğunun altını çizdi.
“Genel sekreter uluslararası boyutla ilgili de mesaj verdi, yani 5’li konferansı kastetti”
Biz ortak açıklamamızda O’nun sürece daha çok katkısını istemiştik. Buna hazır olduğunu ve her türlü katkıyı yapmaya hazır olduğunu bir kere daha bize teyit etti. Bugünkü açıklamasında buna da değindi. Olayın uluslararası boyutuyla ilgili de bir mesaj verdi. Yani 5’li konferansı kastetti orada, o konuda da bizlere yardımcı olacağının altını çizdi.
Yine Genel Sekreter açıklamasında önemli bir nokta, 2016 hedefi bugün bir kez daha bu açıklamada da teyit edildi. Dolayısıyla bu Genel Sekreter açıklamasıyla birlikte artık önümüzdeki geri kalan dönemin başlangıcını da yapmış oluyoruz.
Döneceğiz Kıbrıs’a ve Ekim ayıyla birlikte daha önceden de düşündüğümüz gibi yoğunlaştırılmış müzakere sürecinin içine gireceğiz. Burada hedef 4 başlıktaki sorunları minimuma indirmek ve ondan sonra farklı bir formata geçmek için Genel Sekreterle temasa geçmek…”
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, kendi anlayışlarının ve toplantıda hakim anlayışın da bu olduğunu belirterek, “2016 hedefi var olmaya devam ediyor. Bu yöndeki çalışmalarımızı sürdürmeye devam edeceğiz. Umarım Kıbrıs’ta özlenen barış, her iki tarafı da tatmin edecek, karşılıklı kabul edilebilir bir barışın koşullarını bu çalışmalarla sağlayabilirim” diye konuştu.
“Yol haritası budur”
Akıncı, bir gazetecinin bugünkü toplantıdan yol haritası çıkması hedeflerini anımsatması üzerine, “Yol haritası budur. Üzerinde varılan mutabakat, geri dönelim, birkaç hafta çalışma yapalım ve Genel Sekreter’le temasa geçelim ve farklı formatlara geçişi sağlayalım şeklindedir” dedi.
“Herkes dar bir zaman kaldığının farkında”
Süre tartışması çıkabileceğini ancak herkesin artık Aralık sonu itibarıyla dar bir zaman kaldığının farkında olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Akıncı, “Dolayısıyla tüm taraflarda çözüm niyetinin olduğu söylendiğine göre bunun gereklerinin yerine getirildiğini görmemiz lazım. Biz bu anlamda üzerimize düşeni yapacağız, Rum tarafının da yapmasını bekleyeceğiz” ifadelerini kullandı.
“Zaman kalmadı… genel sekreter herkesten daha heyecanlı”
Cumhurbaşkanı Akıncı, bu noktadan sonra sözlerin çok anlamı kalmadığını, yapılacakların gündemde olacağı bir döneme girileceğini belirterek, “Bu dönem de çok uzun bir dönem olmayacak. Genel Sekreter’in zaten zamanı kalmadı. Genel Sekreter herkesten daha heyecanlı diyebilirim çünkü kendi dönemi içinde bir başarı sağlanacaksa bunu görmek istiyor. Bu konuda katkı sağlamak istiyor. Bunu bize çok net söyledi. Elinden geleni yapacağını söyledi” dedi.
Bir soru üzerine Akıncı, yoğunlaştırılmış müzakerelerin zaten yapıldığını, yine yapılmasına hazır olduklarını, 4 başlıktaki bazı çözümlenmemiş konuların 2017’ye de sarkabileceğini ama toprak ve garantilerle ilgili konuların şimdiki formatta görüşülemeyeceğini ifade etti.
Yurt dışında bir dizi toplantı…
Toprak konusunda Rum basınındaki spekülatif haberlerin ortama zarar verdiğine dikkat çeken Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, toprak, harita, yüzdelik ve yer isimleri gibi konuların yurt dışında ve bir dizi toplantı biçiminde, belki bir kamp yapılarak sonuçlandırılmasının çok daha doğru olacağı değerlendirmeleri bulunduğunu, buna karşı çıkan da olmadığını söyledi.
Akıncı, hemen ardından da yine farklı bir formatta toplantılar olacağını çünkü güvenlik ve garantilerin, sadece iki toplumu değil garantörleri de ilgilendiren bir konu olduğunu; uluslararası bir anlaşmadan söz ettiklerini ve bu konunun garantörlerin de yer alacağı bir formatta görüşülebileceğini anlattı.
“Rumlar takvimlere karşı olmasa çok daha tatmin edici olabilirdi”
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, bugünkü toplantının Kıbrıs Türk tarafı açısından tatmin edici olup olmadığı sorusuna karşılık, “Çok daha tatmin edici olabilirdi, eğer her şeyiyle zaman unsurlarını da koyabilseydik. Yani bu tarihe kadar bu, şu tarihe kadar şu diye… Ancak Rum tarafının öteden beri takvimler konusunda sıkıntıları var, istekli davranmıyorlar” dedi.
“Ortada bir takvim var… ban’ın görevi süresi bitiyor”
Akıncı, ancak takvimi elleriyle koysalar da koymasalar da ortada bir takvim durduğuna da dikkat çekerek, şöyle konuştu:
“Genel Sekreter’in bir takvimi var. Yıl sonunda görev süresi bitiyor. Biz bu Genel Sekreter’den sürece daha aktif katıl dedik. Kime söyledik? Görev süresi 3 ay sonra bitecek bir kişiye bunu söyledik. Demek ki bu zaman dilimi içinde bu çözümün olmasını öngörüyoruz. Sayın Anastasiadis de bugün 2016 hedefine bağlı olduğunu tekrar etti. Sayın Genel Sekreter’in açıklamasında herhangi bir zaman dilimine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, zamanın kendisinin ne kadar önemli olduğunun altını çizmesi, yeterli bir mesajdır diye düşünüyorum.”
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, açıklamada Ekim, Kasım gibi ifadelendirmeler yer almamış olsa da zaman unsurunun ne kadar önemli olduğunun ortada durduğuna işaret ederek şöyle devam ett:
“Heba edilirse başka bahara kalır”
“Ve açık söylüyorum, bu da yanlış algılanmasın ama eğer bu çok değerli zaman dilimi yıl sonuna kadar heba edilirse ve 2017 yılına bu sorunu olduğu gibi aktarırsak çok endişe ederim ki bu çözüm başka bahara kalır ve o başka bahara kalan çözümde de konuşulan başka şeyler olur. Bunu ilk defa söylemiyorum ve çok sevinerek, çok arzulayarak da söylemiyorum. Benim ilk gündem beri hedefim bu yıl çıkmadan bir çözüme varıldığını görmektir. Ana hatlarıyla bu çözümün ortaya çıkması bir siyasal karar olarak her başlıkta nerede durduğumuzun belirginleşmesi, bazı teknik unsurların 2017’ye sarkması o zaman çok büyük sıkıntı yaratmaz.