Asgari ücretle, asgari bayram

Ülke ekonomisindeki istikrarsızlık, siyasilerin hep kendi ceplerini düşünmeleri vatandaşlara neredeyse yaşam hakkı tanımıyor. Ekonomik zorlukları fazlasıyla hissettiklerini ifade eden vatandaşlar, Yeni Bakış’a konuşarak, market fiyatlarının cep yakmasından şikâyet etti ve “Ramazan Bayramı’nda bile geleneksel sofralar kurmak bize çok uzak” dedi.

Bayramda bir sofra kurmanın nerdeyse 200 TL’ye mal olduğunu belirten vatandaşlar, bir ay boyunca kazandıkları 2 bin 020 TL’nin temel ihtiyaçlara dahi yetmediğini söyleyerek, “Bir bayram günü için 250 TL harcayarak masa kurmamız bize lüks” dedi.

Asgari ücret kapsamında aylık 2 bin 020 TL maaş alan bir kişinin bir günlük bir bayram geleneği için 250 TL harcaması, aylık ev kirası, elektrik, su, telefon, akaryakıt gibi diğer masraflarla birleştirildiğinde o ay geçinmenin asgari ücretli için imkânsız olduğu da gözler önüne seriliyor.

Eniz ORAKCIOĞLU

Ramazan’ın bereketi bayramda sofralara yansırken, geçim zorluğu ve ekonomik sıkıntılar sofraların zenginliğine darbe vurdu. 2 Bin 020 TL sınırında kalan asgari ücretle geçinmekte zorlanan vatandaşlar, bir bayram gününde 200 TL’ye donatılan masayı kurmakta güçlük çekiyor. İsim vermekten kaçınarak Yeni Bakış’a değerlendirmede bulunan vatandaşlar, geçim güçlüğüne dikkat çekerek, aldıkları asgari ücretle temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamamaktan dert yandı.

Sofrada temel gıda 42 TL

Yeni Bakış olarak marketlerde yaptığımız araştırma sonucunda elimize aldığımız kâğıt-kalemle en uygun fiyatları baz alarak, bir sofra hazırlamaya çalıştık. Her bayram gelenek haline gelen ve sofralarımızın olmazsa olmazları içinde yer alan içecekler ve temel gıda ekmek fiyatları ile başladık yazmaya. 15 litre su 2,00 TL, 1 litre meyve suyu 4,50 TL, 2 buçuk litre kola 4,95 TL, 1100 gr. yoğurt 7,50 TL ve ekmek 1,00 TL’den satılırken bunların hepsini sofrada bulundurmak isteyenlerin 18,50 TL’yi gözden çıkarması gerekiyor. 10 kişilik bir bayram sofrası kurulduğunda, bu malzemelerin birer tane ile sınırlı kalmayacağı düşünüldüğünde 2şer tane hesabından cepten çıkacak paranın en az 42 TL olduğunu varsayabiliriz.

TEMEL GIDALAR VE MEŞRUBAT

Yoğurt (1100gr): 7,50 TL

Ekmek: 1,00 TL

Kuru Yemiş(650gr): 18,50 TL

Su(1 buçuk Lt): 2,00 TL

Su (15 Lt) : 2,00 TL
Meyve suyu(1 LT): 4,50 TL
Meşrubat(2 buçuk LT): 4,95 TL

3 çeşit ana yemek: 160 TL

Temel sofra giderlerinin yanı sıra, bayram akşamlarında dost ve akrabalarımızla bir araya geldiğimiz geleneksel sofralarımızda, hoş sohbetler eşliğinde yenecek olan yemeklerin de bütçeyi zorlayacağı görülüyor. Tavuğun kilosunun 11.40 TL, yemeklik kuzunun kilosu 37,00 TL, pirzolanın kilosu 46,00 TL ve kıymanın kilosunun da 46,00 TL olduğu kasap reyonlarından alışveriş yapmak da asgari ücretliler için lükse giriyor. Örneğin 10 kişilik yemek hazırlayacak olan bir kişi, patates kebabını fırına koymaya kalkarsa en azından 2 tavuk ve 1 kilo patatesi, soğan, salça ve yağ gözden çıkarmalı ki bu da 30 TL civarında bir harcama gerektiriyor. Tabi bunun yanında kullanılacak soğan, tuz, salça ve yağda hesaba katılınca bu rakam 50 TL’yi buluyor. Geleneklerimize göre tek yemeğin asla sunulmadığı sofralarımızda sadece patates kebabı ile iş bitmiyor, 2’nci hata 3’üncü ana yemek de her zaman sofralarda yerini alıyor. Seçenekler arasında geleneksel yemeklerimizden molehiya veya fırında makarnanın da olduğunu düşünürsek, kilosu 46,00 TL olan kıyma ve kilosu 37,00 TL et ile birlikte kullanılacak makarna, soğan, yağ, tuz, salça, maydanoz ve diğer ürünlerin de toplam tutarıyla beraber 110 TL civarında harcama yapmamız gerekiyor. Kısaca 3 çeşit ana yemek yapmak isteyen bir kişi 160 TL’yi gözden çıkarmalı.

ANA YEMEK MALZEMELERİ

Ayçiçek Yağ(2Lt.)    -  18,50 TL

Zeytin Yağı(1 Litre) -  29,90 TL
Tuz (750gr)              -   1,50 TL

Sirke(1LT)                 -   4,20 TL

Salça(370gr)            -   5,80 TL

Makarna(500gr)     -   3,45 TL

Kıyma                       -   46,00 TL

Tavuk                        -   11,40 TL

Yemeklik Kuzu         -  37,00 TL

Maydanoz                -  1,00 TL

Patates                     -  1,75 TL

Kuru Soğan              - 1,50 TL

Mangal yakmak 250 TL

Bizim ülkemiz için diğer bir gelenek ise özel günlerde yakılan mangal keyfidir ki, bayramda da birçok aile toplanarak mangal yakarak yeme, içme keyfinde hoş sohbet yaptıkları bilinir. Yukarda çıkardığımız yemek listesini bir yana bırakırsak ve yahut ben bu bayram yemek çeşitleri değil de mangal keyfi yapacağım diyorsanız 2 kilo pirzola, 2 kilo şişlik ve 2 tavukla da günü kurtarabilirsiniz. Fakat yine fiyatlar cep yakacaktır, hele ki asgari ücretle geçinen bir aileyi de bir hayli zorlayacaktır. 3 çeşit yemek 115 TL’ye mal olurken, mangal yakmak ve pişirmek 250 TL civarında bir para yapıyor.

ET VE TAVUK

Kıyma                    -   46,00 TL
Yemeklik Kuzu     -   37,00 TL
Şişlik Kuzu             -  69,00 TL
Pirzola                   -  46,00 TL
Tavuk                    -  11,40 TL

Kuzu But               -  54,00 TL

Kuzu Gerdan        -  44,50 TL

Salata 20 TL

Tabi ki bayramda yenecek yemeklerin yanında salata olmazsa olmaz, değişik sebzelerle renklendirilebilecek bu lezzet de salatalık, domates, marul, sarma, soğan, kereviz, golyandro gibi sebzelerle hazırlanan bir salata için cepten 20 TL gibi minimum bir para çıkarmanız gerekir.

SEBZELER

Domates            -  2,60 TL
Maydanoz          -  1,00 TL
Salatalık              - 1,30 TL
Marul                  - 1,50 TL

Golyandro          - 1,50 TL
Sarma                 - 1,80 TL

Kuru Soğan     -  1,50 TL

Kreviz               -   2,95 TL

Limon               -   8,90 TL

Meyve 30 TL

Bayram sofrası geleneğimizin ana yemek ve temel gıdalarla bitmediği herkes tarafından bilinen bir gerçek. Bunun yanında tatlısı, meyvesi ve mezeleri de sofralarda yerini alıyor. Tabi ki yemekten sonra yenilen meyve fiyatları da kilo bazında marketlerin manav reyonlarında şu şekilde yer alıyor; 3 kilo kavun; 3,00 TL, 3 kilo karpuz; 3,00 TL, muz; 4,45 TL, elma; 6,55 TL, Kiraz; 11,00 TL. Eğer sofranızda birkaç çeşit meyve olsun istiyorsanız 30 TL’yi gözden çıkarmanız şart.

MEYVE

Muz: 4,45 TL
Karpuz : 1,00 TL
Kavun: 1,05 TL

Kiraz: 11,00 TL
Elma: 6,55TL

1 günde 250 TL harcamak zor

Kısacası bu bayram geleneklerinden çok kişi fedakârlık edeceğe benziyor. En uygunundan hesapladığımız temel gıda 42, ana yemek 160, salata 20 TL, meyve 30 TL’lik fiyatların yanında sofralarda bulunan birçok gıdanın fiyatını da bu hesaba kattığımızda 250 TL civarında bir para cebimizden uçup gidiyor. Asgari ücret kapsamında aylık 2 bin 020 TL maaş alan bir kişinin bir günlük bir bayram geleneği için 250 TL harcaması, aylık ev kirası, elektrik, su, telefon, akaryakıt gibi diğer masraflarla birleştirildiğinde o ay geçinmek imkânsız oluyor.