600 kişi hemodiyaliz hastası olmaya aday
Diyaliz ve Böbrek Hastaları Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Feriha Tel, gönüllü organ bağışçısı olmak isteyen kişi sayısının çok az olduğunu belirterek, bu sayısının artırılması için Sağlık Bakanlığı’na önemli görevler düştüğünü, belli bölgelere gidilerek tanıtım yapılmasının gerekli olduğunu söyledi.
Tel, 930 kişinin takibi yapılan hasta için ülkede sadece 2 tane Nefrolog (böbrek uzmanı) olduğuna dikkat çekerek, üç hemodiyaliz servisi için görev yapabilecek böbrek uzmanı ve diyaliz hekimlerine ihtiyaç olduğunu belirtti.
Tel, bir yılda 6 kez 'canlıdan canlıya', 8 kez de 'kadavradan canlıya' nakil gerçekleştiğini ifade ederek, bu bağışların sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için otomasyon sisteminin hayat bulması gerektiğini kaydetti.
Deniz ABİDİN
Diyaliz ve Böbrek Hastaları Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Feriha Tel, ülkede Lefkoşa, Mağusa ve Girne olmak üzere 3 adet Hemodiyaliz Servisi olduğunu belirterek, 180 hemodiyaliz hastasının haftada 3 gün hastanede tedavi olduğunu söyledi. 40 periton diyaliz hastasının tedavisinin evde yapıldığını ifade eden Tel, Rum tarafı ve Türkiye dahil 110 hastanın böbrek nakli olduğunu kaydetti. Tel, 600 kişinin hemodiyaliz hastası olmaya aday olduğunu belirterek, söz konusu bu kişilerin poliklinikte takip edildiğini söyledi. Tel, toplam 930 civarı takibi yapılan hasta için ülkede sadece 2 tane Nefrolog (böbrek uzmanı) olduğuna dikkat çekerek, 3 hemodiyaliz servisi için de görev yapabilecek Nefrolog ve diyaliz hekimlerinde eksiklik olduğunu belirtti.
“Bir yılda 6 kez 'Canlıdan Canlıya' nakil yapıldı”
Tel, Doku ve Organ Nakli Yasası geçtikten sonra 2015 yılında tüzüklerin hazırlanmasıyla 'Canlıdan Canlıya' ve 'Kadavradan Canlıya' böbrek nakillerinin gerçekleşmeye başladığını hatırlatarak, bir yılda 6 kez 'Canlıdan Canlıya' nakil yapıldığını söyledi. Bunların birinci derece akrabalık ile yapılan nakiller olduğunu belirten Tel, 8 kez de 'kadavradan canlıya' nakil gerçekleştiğini kaydetti. Tel, geçtiğimiz aylarda Sağlık Bakanlığı içinde Koordinasyon Kurulu Biriminin oluşturulduğunu belirterek, insanların yaşarken kendilerini 'Gönüllü Organ Bağışçısı' olarak kaydettirdiklerini söyledi. Tel, gönüllü organ bağışçısı olmak için kimlik kartı ile Sağlık Bakanlığı’na gelip bir forum doldurmalarının yeterli olacağını kaydetti.
“Otomasyon sisteminin hayat bulması önemli”
Tel, bir diğer büyük eksikliğin bu konuda sağlanması gereken otomasyon sistemi olduğunu ifade ederek, 'Kadavradan Canlıya' organ nakillerinin başarıyla gerçekleşip sistemli şekilde çalışmasının ve halka da güven sağlamanın yolunun açılması gerektiğini söyledi. “Organ bağış kayıtlarının kampanyalar şeklinde farklı şehirlerde ve bölgelerde gerçekleşmesini talep ediyoruz” diyen Tel, insanların sağlık bakanlığına gelmelerinin zor olabileceğini, Devlet Daireleri ve halka açık yerlerde stantların kurulmasının önem taşıdığını kaydetti.
“Gönüllü organ bağışçısı çok az”
Tel, şöyle devam etti, “Otomasyon sisteminin hazırlanması için henüz bize bir tanıtım yapılmadı. Merkezi bir sistemden makinedeki hastaların sıraya girmesi ve gönüllü organ bağışı yapmak isteyen kişilerin sistemde kaydının olması önemlidir. Bunun henüz hazır olmaması bizim için sıkıntıdır. Bunun dışında gönüllü organ bağışları başladı. Tanıtımı mı yeteri kadar yapılmıyor yoksa önem mi verilmiyor, bağışta bulunmak isteyen kişi sayısı çok az. İlk zamanlar Bakanlık tarafından tanıtımı yapılmıştı, ancak şimdi durdu. Neredeyse şimdi haftada bir kişi geliyor ve organ bağışında bulunmak istediğini söylüyor”
“Diyalize gelen hastalar park yeri bulamıyor”
Tel, kan vermede olduğu gibi gönüllü organ bağışçısı olmak için Bakanlığın belli günlerde belli bölgelere giderek tanıtım yapmasının gerekliliğini Sağlık Bakanlığı’na ilettiklerini kaydetti.
Tel, Lefkoşa Devlet Hastanesi’nde araba park yerlerinin düzenlendiğini belirterek, son günlerde gelen bir takım şikayetler olduğunu söyledi. Hemodiyaliz bölümünün alt katına çocuk polikliniğinin taşındığını belirten Tel, diyalize gelen hastalar için bekçinin kapıyı açtığını söyledi. Tel, son günlerde bekçinin oradan kaldırıldığını ifade ederek, diyalize gelen hastaların park yeri bulmakta sıkıntı yaşadıklarını kaydetti. Tel, diyalize gelen hastalar için park düzenlemesi yapılacağının söylenmesine rağmen henüz yapılmadığını ifade etti.